พรี่หนอมเคยโพสเรื่องแนวทางการเก็บเอกสารหลักฐานหักค่าใช้จ่ายจริงของกรมสรรพากรไป มีคอมเม้นท์หนึ่งถามไว้ว่า

"ถ้าเลือกหักค่าใช้จ่ายเหมา ยังจะต้องทำบัญชีรับ-จ่าย อีกไหม ถ้ายังต้องทำบัญชีแล้วจะมีการหักค่าใช้เหมาทำไม คนธรรมดาไม่ใช่นิติบุคคลทำไมยังต้องทำ!!!"

คำถามนี้ดีมากครับ เลยตั้งใจเขียนโพสนี้มาอธิบายสั้นๆอีกทีหนึ่งว่าเพราะอะไร?

แยกออกเป็น 3 เรื่องก่อนนะครับ วิธีการเสียภาษี การทำบัญชีรายรับรายจ่าย และการเก็บเอกสารหลักฐานเพื่อหักค่าใช้จ่ายจริง

เริ่มที่วิธีการเสียภาษีก่อน... พรี่หนอมขออธิบายว่าวิธีการเสียภาษีสำหรับกรณีเงินได้ประเภทที่ 5-8 เนี่ย เค้าบอกว่าให้เลือกได้ 2 วิธี นั่นคือ 1. หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา กับ 2. หักค่าใช้จ่ายแบบจริง ซึ่งถ้าหักแบบเหมาก็ไม่ต้องใช้เอกสารหลักฐานใดๆ แต่หักจริงเนี่ยต้องมีหลักฐานด้วย

ถ้าใครเลือกหักจริง ต้องทำหลักฐานพวกนี้ไว้เพือใช้ยื่นเสียภาษี และเก็บไว้จนกว่าพี่สรรพากรจะมาขอดู (ไม่จำเป็นต้องยื่นตอนส่งภาษีนะครับ แต่ต้องมีให้ดูถ้าถูกตรวจสอบ) สวนคนที่เลือกหักเหมาก็ไม่ต้องเก็บ ไม่ผิดอะไร แต่จะหัก % เหมาได้น้อยหน่อยตั้งแต่ปี 2560 เป็นต้นมา

ประเด็นต่อมาคือทำบัญชี... อ่านดีๆนะครับว่า กฎหมายกำหนดให้ทำบัญชีรายรับรายจ่ายอยู่แล้วในกรณีที่มีรายได้ประเภทที่ 5-8 ที่ว่ามานี้ ตามประกาศอธิบดีฉบับที่ 161 (คลิกอ่านได้ตรงนี้ครับ http://www.rd.go.th/publish/33300.0.html)

ดังนั้นแปลว่าต้องทำบัญชี ถ้าไม่ทำมีความผิดตามกฎหมาย แต่ถ้าถามว่าผิดหนักแค่ไหน บอกเลยว่าไม่ได้อะไรมาก เพียงแค่ปรับ 2,000 บาทเท่านั้น

แต่ปัญหาและประเด็นที่สำคัญกว่านั้น คือ การที่เราไม่ทำบัญชีรายรับรายจ่าย แล้วเราจะมีหลักฐานชัดเจนได้ยังไงว่า เรามีรายรับและรายจ่ายเท่าไร เมื่อสรรพากรตรวจเราจะเอาอะไรไปคุยกับเขา นี่คือสิ่งที่เราต้องสนใจครับ เพื่อประโยชน์ของเราล้วนๆ

และที่สำคัญ ถ้าคุณไม่ทำบัญชีรายรับรายจ่าย แล้วคุณจะรู้ได้ยังไงว่าธุรกิจทุกวันนี้คุณมีกำไรหรือขาดทุนกันแน่ ซึ่งตรงนี้มันเป็นปัญหาที่แย่กว่าการถูกตรวจสอบโดยสรรพากรเสียอีกครับ

ดังนั้นถามว่าควรทำบัญชีรายรับรายจ่ายไหม ผมบอกเลยว่าต้องทำ ไม่ใช่แค่ควร เพราะมันทำให้คุณมีทั้งหลักฐานของตัวเอง และไว้ยืนยันว่าคุณยื่นภาษีถูกต้องตามบัญชีที่มีมา

เรื่องสุดท้าย เอกสารหลักฐาน ที่ต้องมี ในกรณีที่เลือกหักค่าใช้จ่ายจริง อันนี้ต้องมีให้ตรวจสอบครับ เพราะมันเป็นทางเลือกที่คุณเลือกไว้ และที่สำคัญถ้าเลือกหักจริงแล้วไม่มีเอกสารหลักฐานให้ดู คุณจะไม่มีสิทธิเปลี่ยนไปหักแบบเหมาได้นะครับ มีเอกสารแค่ไหนก็หักค่าใช้จ่ายได้ตามนั้น ตรงนี้ระวังกันไว้ด้วยครับผม

แต่ตรงนี้ผมให้ข้อสังเกตว่า เอกสารหลักฐานไม่ใช่เรื่องของบัญชีรายรับรายจ่าย เช่น ถ้าคุณเลือกหักเหมา คุณอาจจะไม่ต้องเก็บเอกสาร แต่คุณยังต้องมีบัญชีรายรับรายจ่ายไว้ตามที่กฎหมายกำหนด และเพื่อประโยชน์ของคุณเองครับ

อยากให้แยกเรื่องนี้ให้ดีก่อน เพราะถ้าแยกเรื่องนี้ไม่เข้าใจ ผมว่ามันเป็นปัญหาของธุรกิจที่ถือว่าเป็นเรื่องใหญ่กว่าการเสียภาษีอีกครับ