93 วาทะคลาสสิกจาก Warren Buffett ฉลองครบรอบวันเกิดวัย 93 ปี คุณปู่นักลงทุนที่ประสบความสำเร็จที่สุดคนหนึ่งของโลก

สุขสันต์วันเกิดคุณปู่วอร์เรน บัฟเฟตต์ (Warren Buffett) อายุครบ 93 ปีไปเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2023
วันนี้เราเลยรวบรวม 93 วาทะคลาสสิกจากคุณปู่บัฟเฟตต์ที่เป็นทั้งเกล็ดความรู้ คำเตือนสติ รวมไปถึงแนวทางการลงทุนและการใช้ชีวิตมาให้ทุกๆ คนอ่านกันครับ
1. กฎข้อแรกของการลงทุนคือ อย่าขาดทุน และกฎข้อที่สองของการลงทุน คือ อย่าลืมกฎข้อแรก
2. การกระจายความเสี่ยงคือการป้องกันความไม่รู้ สำหรับคนที่รู้ว่าตัวเองกำลังทำอะไรอยู่มันไม่ค่อยมีเหตุผลสักเท่าไหร่นัก
3. อย่าไปเครียดมากกับผลลัพธ์ประจำปี ไปโฟกัสที่ผลตอบแทนเฉลี่ย 4-5 ปีแทนดีกว่า
4. เรื่องการลงทุนทั้งหมดก็คือการเลือกหุ้นที่ดีในเวลาที่ดี และอยู่กับมันไปเรื่อยๆ ตราบใดที่มันเป็นบริษัทที่ดีอยู่
5. ธุรกิจของอเมริกา และผลที่ตามมาก็คือตะกร้าหุ้นเหล่านั้น ค่อนข้างแน่นอนว่าจะมีมูลค่าเพิ่มมากขึ้นในอนาคต
6. นักลงทุนควรทำประหนึ่งว่ามีการ์ดสำหรับใช้เพื่อตัดสินใจที่มีรูเจาะได้เพียง 20 ครั้งทั้งชีวิต
7. สิ่งสำคัญที่เราทำกับผู้จัดการโดยทั่วไปคือหาคนที่สามารถตีลูกเบสบอลโดนโดยเฉลี่ย .400 แล้วไม่ต้องบอกพวกเขาจะต้องเหวี่ยงไม้ยังไง
8. คุณสมบัติที่สำคัญที่สุดสำหรับนักลงทุนคืออารมณ์ ไม่ใช่สติปัญญา
9. ผมไม่รู้ว่าอีก 10 ปีข้างหน้า ราคามันจะขึ้นหรือจะลงแต่สิ่งที่แน่ ๆ ก็คือบิตคอยน์ ไม่ได้ผลิตอะไรเลย และไม่ว่ามันจะราคาเท่าไร ผมก็จะไม่ซื้อมัน เพราะมันไม่มีมูลค่าอะไร
10. ซื้อหุ้นเหมือนกับตอนที่จะซื้อบ้าน เข้าใจและชื่นชอบมันเพียงพอที่จะเป็นเจ้าของแม้จะไม่มีตลาดหุ้นแล้วก็ตาม
11. หลายปีข้างหน้าจะส่งผลให้ตลาดตกต่ำครั้งใหญ่เป็นครั้งคราว ถึงขั้นตื่นตระหนก ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อหุ้นเกือบทั้งหมด ไม่มีใครสามารถบอกได้ว่าความเลวร้ายนี้จะเกิดขึ้นเมื่อใด
12. ผมยืนยันที่จะใช้เวลาส่วนใหญ่เกือบทุกวันเพื่อนั่งคิด นั่นไม่ใช่เรื่องปกติของธุรกิจอเมริกา
13. ซื้อบริษัทที่มีประวัติความสามารถในการทำกำไรที่แข็งแกร่งและมีแฟรนไชส์ธุรกิจที่โดดเด่น
14. สำหรับนักลงทุน การซื้อหุ้นของบริษัทที่ยอดเยี่ยมในราคาที่สูงเกินไปสามารถลบล้างผลลัพธ์จากการพัฒนาธุรกิจที่น่าพึงพอใจในทศวรรษต่อมาได้เลย
15. ผมเชื่อในเรื่องการให้ลูกๆ มีเพียงพอที่พวกเขาทำอะไรก็ได้ แต่ไม่มากจนไปจนไม่ต้องทำอะไรเลย
16. โลกบ้าไปแล้ว สิ่งที่เราเรียนรู้จากประวัติศาสตร์คือคนไม่ได้เรียนรู้อะไรจากประวัติศาสตร์เลย
17. กุญแจสำคัญในการลงทุนไม่ใช่การประเมินว่าอุตสาหกรรมจะส่งผลกระทบต่อสังคมมากน้อยเพียงใด หรือจะเติบโตมากเพียงใด แต่เป็นการประเมินความได้เปรียบทางการแข่งขันของบริษัทหนึ่ง และเหนือสิ่งอื่นใดคือความคงทนของข้อได้เปรียบนั้น
18. ในบรรดาข้อเสนอต่างๆ ที่คุณได้รับ หากคุณลงทุนในกองทุนดัชนีที่มีต้นทุนต่ำมาก โดยที่คุณไม่ได้ใส่เงินเข้าไปทั้งหมดครั้งเดียว แต่เฉลี่ยไปเรื่อยๆ ในระยะเวลามากกว่า 10 ปี คุณจะทำได้ดีกว่า 90% ของคนอื่นเริ่มลงทุนไปพร้อมๆ กัน
19. อัตราดอกเบี้ยบัตรเครดิตสูงมาก บางครั้งก็ 18% บางครั้งก็ถึง 20 เปอร์เซ็นต์ ถ้าผมยืมเงินด้วยดอกเบี้ย 18% หรือ 20% ผมถังแตกอย่างแน่นอน
20. เงินสดสำหรับธุรกิจก็เหมือนกับออกซิเจนของมนุษย์เรานี่แหละ เมื่อมีก็ไม่เคยคิดถึง เมื่อไม่มีกลับเป็นสิ่งเดียวที่อยู่ในหัว
21. อย่าไปจมอยู่กับสิ่งที่คนอื่นกำลังทำ การเป็นคนสวนทางก็ไม่ใช่ประเด็นสำคัญ แต่การเดินตามคนอื่นก็ไม่ใช่เช่นกัน คุณต้องแยกตัวเองออกจากอารมณ์ให้ได้
22. ตลอดเวลา 240 ปีที่ผ่านมา การเดิมพันสวนอเมริกาถือเป็นความผิดพลาด และตอนนี้ก็ไม่ใช่เวลาที่จะเริ่มทำแบบนั้น
23. ผมไม่เคยพยายามที่จะสร้างรายได้ในตลาดหุ้น ผมซื้อโดยคิดว่าตลาดจะปิดในวันพรุ่งนี้และไม่เปิดทำการอีกเลยเป็นเวลาห้าปี
24. ผมไม่มีความเห็นว่า (ทองคำ) จะไปอยู่ที่ไหน แต่สิ่งหนึ่งที่ผมบอกคุณได้ก็คือ มันจะไม่ทำอะไรเลยระหว่างนี้ ยกเว้นนั่งมองคุณอยู่เฉยๆ ในขณะที่ Coca-Cola จะทำเงินได้ และผมก็คิดว่า Wells Fargo จะทำเงินได้มากมาย
25. ผมแค่นั่งอยู่ในออฟฟิศแล้วก็อ่านทั้งวันเลย
26. ผมไม่พูดเลยว่าถ้าผู้สมัครที่ผมเลือกไม่ชนะ และน่าจะครึ่งหนึ่งเลยที่พวกเขาไม่ชนะ ผมจะเก็บของกลับบ้านไม่ทำอะไรแล้ว
27. หากผลตอบแทนจะอยู่ที่ 7 หรือ 8 เปอร์เซ็นต์ และคุณจ่ายค่าธรรมเนียม 1 เปอร์เซ็นต์ มันจะสร้างความแตกต่างอย่างมากให้กับเงินที่คุณจะมีในวัยเกษียณเลย
28. เราต้องการผลิตภัณฑ์ที่คนใช้รู้สึกอยากจูบคุณแทนที่จะตบคุณ
29. ถ้าคุณไม่ได้คิดจะถือหุ้นในมือไป 10 ปี ก็อย่าคิดที่จะถือมันแม้แต่ 10 นาที
30. การลงทุนที่สำคัญที่สุดที่คุณจะทำได้คือการลงทุนในตัวเอง
31. ถ้าคุณซื้อสิ่งที่ไม่จำเป็น ไม่นานคุณก็จะต้องขายสิ่งที่จำเป็น
32. หากคุณรู้สึกไม่สบายใจที่จะประมาณการรายได้ในอนาคตของสินทรัพย์อย่างคร่าว ๆ ก็ลืมมันไปและไปต่อเถอะ
33. ถ้าคุณชอบที่จะใช้เวลาหกถึงแปดชั่วโมงต่อสัปดาห์ในการลงทุนก็ทำเลย หากไม่ชอบก็ DCA ในกองทุนดัชนี
34. หากคุณอยู่ในกลุ่ม 1% ที่โชคดีที่สุดของมนุษยชาติ คุณเป็นหนี้มนุษยชาติที่จะต้องคิดถึงอีก 99% ที่เหลือ
35. หากคุณฉลาด คุณจะทำเงินได้มากมายโดยไม่ต้องกู้ยืม
36. ในศตวรรษที่ 20 สหรัฐอเมริกาอดทนผ่านสงครามโลกสองครั้งและความขัดแย้งทางทหารที่ราคาแพง ภาวะเศรษฐกิจถดถอยครั้งใหญ่และความตื่นตระหนกทางการเงินนับสิบครั้ง วิกฤตการณ์น้ำมัน การแพร่ระบาดของไข้หวัดใหญ่ และการลาออกของประธานาธิบดีที่น่าอับอาย แต่ดาวโจนส์เพิ่มขึ้นจาก 66 จุด เป็น 11,497 จุดได้
37. ตลอดระยะเวลา 54 ปีที่ (ชาร์ลี มังเกอร์และผม) ทำงานร่วมกัน เราไม่เคยมองข้ามโอกาสการลงทุนที่น่าดึงดูดเนื่องจากสภาพแวดล้อมระดับมหภาคหรือทางการเมือง หรือมุมมองของผู้อื่น จริงๆ แล้ว เรื่องเหล่านี้ไม่เคยเข้ามาเกี่ยวข้องเลยเมื่อเราตัดสินใจ
38. ในโลกธุรกิจ กระจกมองหลังจะชัดกว่ากระจกหน้ารถเสมอ
39. นักลงทุนควรจำไว้ว่าความตื่นเต้นและค่าใช้จ่ายเป็นศัตรูของพวกเขา
40. [ถือเป็นความผิดพลาดอันร้ายแรงสำหรับนักลงทุนมองระยะยาวในการวัด 'ความเสี่ยง' การลงทุนของตนด้วยอัตราส่วนพอร์ตหุ้นกู้ต่อหุ้น]
41. ไม่จำเป็นต้องทำเรื่องอะไรพิเศษเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ไม่ธรรมดา
42. มันอาจจะใช้เวลาถึง 20 ปีในการสร้างชื่อเสียง แต่ใช้เวลาเพียงแค่ 5 นาทีในการทำลายมันลง ถ้าคุณคิดได้อย่างนี้ การกระทำของคุณก็จะต่างไปอย่างสิ้นเชิง
43. สิ่งหนึ่งที่ผมจะบอกคุณคือเงินสดเป็นการลงทุนที่แย่ที่สุดที่คุณสามารถมีได้ ทุกคนพูดว่าเงินสดคือราชาอะไรทำนองนั้น เงินสดจะมีค่าน้อยลงเมื่อเวลาผ่านไป แต่ธุรกิจที่ดีจะมีมูลค่ามากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป
44. เป็นช่วงเวลาเหมาะสมสำหรับนักลงทุน บรรยากาศแห่งความกลัวคือเพื่อนที่ดีที่สุด ผู้ที่ลงทุนเฉพาะตอนที่นักวิจารณ์แชร์ทัศนคติดีๆ มักกลายเป็นค่าใช้จ่ายจำนวนมากเพื่อความมั่นใจที่ไร้ความหมาย
45. มันเป็นเรื่องที่ดีที่แวดล้อมตัวเองด้วยคนที่ดีกว่าคุณ เลือกเพื่อนร่วมงานที่มีพฤติกรรมที่ดีกว่าคุณแล้วคุณจะลอยไปในทิศทางนั้น
46. ใครบางคนกำลังนั่งอยู่ใต้ร่มเงาในวันนี้ ก็เพราะใครบางคนได้ปลูกต้นไม้ต้นนี้ไว้เมื่อนานมาแล้ว
47. การซื้อบริษัทที่ยอดเยี่ยมในราคาเหมาะสม ดีกว่าการซื้อบริษัทที่โอเคในราคาที่ยอดเยี่ยม
48. เลือกดัชนีกว้างๆ เช่น S&P 500 แล้วอย่าใส่เงินของคุณทั้งหมดในคราวเดียว ทำไปเรื่อยๆ
49. ทำสิ่งต่างๆ ให้เรียบง่ายและหวือหวา เมื่อมีใครสัญญาว่าจะมอบกำไรอย่างรวดเร็ว ให้ตอบกลับว่า "ไม่" อย่างรวดเร็วเช่นกัน
50. ถ้าทำบริษัทขาดทุน ผมยังพอจะเข้าใจ แต่ถ้าทำบริษัทเสียชื่อเสียงแม้แต่น้อย ผมโหดแน่นอน
51. ทีมผู้บริหารจำนวนมากก็แค่ตัดสินใจว่าจะซื้อ [บางอย่าง] X ล้านในช่วง X เดือน นั่นไม่ใช่วิธีการซื้อของ คุณซื้อเมื่อราคาขายต่ำกว่ามูลค่า ... ไม่ใช่สมการที่ซับซ้อนเลยในการพิจารณาว่าการซื้อหุ้นคืนนั้นจะเป็นประโยชน์หรือไม่
52. ความแตกต่างระหว่างคนที่ประสบความสำเร็จกับคนที่ประสบความสำเร็จมากๆ ก็คือ คนที่ประสบความสำเร็จมากๆ จะปฏิเสธเกือบทุกอย่าง
53. คนส่วนใหญ่สนใจหุ้นเมื่อคนอื่นๆ สนใจ เวลาที่ควรจะสนใจคือตอนที่ไม่มีใครสนใจ คุณไม่สามารถซื้อสิ่งที่เป็นที่นิยมและทำผลตอบแทนได้ดีหรอก
54. อย่าลงทุนในธุรกิจที่คุณไม่เข้าใจ
55. แบรนด์ระดับพรีเมียมของคุณต้องเสนอบางอย่างที่พิเศษแหละ ไม่เช่นนั้นก็ขายไม่ได้
56. คุณสามารถเตรียมตัวให้พร้อมสำหรับเศรษฐกิจในอนาคตได้ดีที่สุดโดยลงทุนด้านการศึกษาของตัวเอง หากคุณตั้งใจเรียนและเรียนรู้ตั้งแต่อายุยังน้อย คุณจะอยู่ในจุดที่ดีที่สุดในการสร้างความปลอดภัยให้กับอนาคตของตัวเอง
57. สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อพบว่าตัวเองอยู่ในหลุมคือหยุดขุดหลุมให้ลึกไปกว่าเดิม
58. สิ่งหนึ่งที่สามารถช่วยได้คือจดเหตุผลที่คุณซื้อหุ้นก่อนตัดสินใจซื้อ ลองเขียนว่า "ฉันกำลังซื้อหุ้น Microsoft ในราคา 3 แสนล้านเหรียญสหรัฐเพราะว่า..." บังคับให้ตัวเองให้เขียนลงไป มันทำให้ความคิดและวินัยของคุณชัดเจนขึ้น
59. เมื่อน้ำลงเท่านั้นที่ทำให้รู้ว่าใครบ้างที่เปลือยกายว่ายน้ำ
60. โอกาสมีมาไม่บ่อยนัก เมื่อฝนตกเป็นทอง ให้เอาถังออกมารอง ไม่ใช่ปลอกนิ้วเย็บผ้า
61. ราคาคือสิ่งที่คุณจ่าย คุณค่าคือสิ่งที่คุณได้รับ
62. อ่านแบบนี้ 500 หน้าทุกวัน ความรู้ทำงานแบบนั้นแหละ มันสะสมเหมือนดอกเบี้ยทบต้น พวกคุณทุกคนสามารถทำได้ แต่ผมรับประกันได้ว่ามีไม่มากหรอกที่จะทำ
63. ความเสี่ยงมาจากการที่ไม่รู้ว่าคุณกำลังทำอะไรอยู่
64. ถ้าธุรกิจไปได้ดี ไม่นานราคาหุ้นก็จะตามมา
65. ในเมื่อผมไม่มีทางทำนายความเคลื่อนไหวของตลาดได้อย่างแม่นยำ ผมขอแนะนำให้คุณซื้อหุ้นของ Berkshire เฉพาะในกรณีที่คุณคิดว่าจะถือครองหุ้นเหล่านี้เป็นเวลาอย่างน้อยห้าปีเท่านั้น ผู้ที่แสวงหาผลกำไรระยะสั้นควรมองหาที่อื่น
66. ใครบางคนกำลังนั่งอยู่ใต้ร่มเงาในวันนี้ ก็เพราะใครบางคนได้ปลูกต้นไม้ต้นนี้ไว้เมื่อนานมาแล้ว
67. สิ่งที่ดีที่สุดที่เกิดขึ้นกับเราคือเมื่อบริษัทที่ยิ่งใหญ่ประสบปัญหาชั่วคราว... เราต้องการซื้อพวกเขาเมื่อพวกเขาอยู่บนเตียงผ่าตัด
68. การเก็งกำไรเป็นสิ่งที่อันตรายที่สุดเมื่อดูง่ายที่สุด
69. โอกาสที่ดีที่สุดในการใช้เงินทุนคือเมื่อสิ่งต่างๆ ล่มสลาย
70. อยู่ห่างจากมัน [บิตคอยน์] โดยพื้นฐานแล้วมันเป็นภาพลวงตา...ความคิดที่ว่ามันมีคุณค่าที่แท้จริงนั้นเป็นเรื่องตลกในความคิดของผม
71. ตลาดหุ้นเป็นเกม [เบสบอล] ที่ไม่สไตรค์เอาท์ คุณไม่จำเป็นต้องเหวี่ยงทุกไม้ รอจังหวะของคุณได้
72. มันไม่ใช่เรื่องผิดที่นักลงทุนที่ 'ไม่รู้อะไรเลย' รู้ว่าตัวเองไม่รู้อะไรเลย ปัญหาคือเมื่อคุณเป็นนักลงทุนที่ 'ไม่รู้อะไรเลย' แต่คุณคิดว่าคุณรู้อะไรบางอย่างมากกว่า
73. มูลค่าตลาดของพันธบัตรและหุ้นที่เราถืออยู่นั้นลดลงอย่างมากพร้อมกับตลาดทั่วไป เรื่องนี้ไม่รบกวนชาร์ลีและผมเลย แน่นอนว่าเราชอบราคาที่ลดลงหากเรามีเงินทุนเพื่อเพิ่มสถานะของเรา
74. ไม่ว่าจะพูดถึงถุงเท้าหรือหุ้น ผมชอบซื้อสินค้าคุณภาพที่ลดราคา
75. มีธุรกิจหลายประเภทที่ผมกับชาร์ลีไม่เข้าใจ แต่นั่นไม่ได้ทำให้เราต้องอดหลับอดนอน มันแค่หมายความว่าเราก็ดูอันต่อไป และนั่นคือสิ่งที่นักลงทุนรายย่อยควรทำเช่นกัน
76. วอลสตรีท คือ ที่ที่เดียวที่คนขับรถโรลส์-รอยซ์ไปขอคำแนะนำจากคนที่ขึ้นรถไฟใต้ดิน
77. ผมจะไม่ยอมแลกการนอนไม่หลับทั้งคืนกับโอกาสในการทำกำไรเพิ่มขึ้น
78. เราจะปฏิเสธโอกาสที่น่าสนใจมากกว่าที่จะเลเวอเรจงบดุลของเรามากเกินไป
79. คุณค่าเพียงอย่างเดียวของนักพยากรณ์หุ้นคือการทำให้หมอดูดูดี
80. ชาร์ลีและผมยังคงเชื่อว่านักคาดการณ์ตลาดระยะสั้นนั้นเป็นพิษ และควรถูกขังไว้ในที่ปลอดภัย ห่างจากเด็กและจากผู้ใหญ่ที่ประพฤติตัวในตลาดเหมือนกับเด็กด้วย
81. สิ่งที่ฉลาดในราคาหนึ่งก็งี่เง่าได้ในอีกราคาหนึ่ง
82. ผมจะไม่พยายามกระโดดข้ามรั้วที่มีความสูง 7 ฟุต แต่ผมจะมองไปรอบๆแล้วหาที่ที่รั้วสูงแค่ 1 ฟูตแล้วเดินข้ามมัน
83. เมื่อสามารถซื้อหุ้นได้ต่ำกว่ามูลค่าธุรกิจ มันคือการใช้เงินสดที่น่าจะดีที่สุด
84. เมื่อเงินหลายล้านล้านดอลล่าร์ถูกจัดการโดยคนทำงานวอลสตรีทที่เก็บค่าธรรมเนียมสูง โดยปกติแล้วจะเป็นผู้จัดการเหล่านั้นแหละที่ได้ผลประโยชน์มหาศาล ไม่ใช่ลูกค้า
85. เมื่อเราเป็นเจ้าของบางส่วนของธุรกิจที่ยอดเยี่ยมและมีการบริหารจัดการที่โดดเด่น ระยะเวลาการถือครองที่เราชอบที่สุดคือตลอดไป
86. เมื่อคุณมีผู้จัดการที่มีความสามารถและคุณลักษณะที่ยอดเยี่ยมดูแลธุรกิจที่พวกเขาหลงใหล คุณจะสิบกว่าคนก็ได้ที่ทำงานให้กับคนและยังมีเวลางีบหลับยามบ่าย ในทางกลับกันหากคุณมีคนที่ทำงานให้คุณที่เป็นคนหลอกลวง ไร้ความสามารถ หรือไม่สนใจ แค่เพียงคนเดียว คุณจะรู้เลยว่ามันเป็นงานหนักเกินจะรับมือเลย
87. ความกลัวที่แผ่กระจายเป็นวงกว้างคือเพื่อนของนักลงทุน เพราะมันมาพร้อมกับของถูก
88. คุณไม่ได้ถูกหรือผิดเพราะคนอื่นไม่เห็นด้วยกับคุณ คุณถูกเพราะข้อมูลและเหตุผลของคุณถูกต้อง
89. คุณไม่สามารถยืมเงินได้ในอัตราดอกเบี้ย 18 หรือ 20 เปอร์เซ็นต์แล้วเอาชนะได้
90. คุณไม่สามารถมีลูกได้ภายในหนึ่งเดือนโดยทำให้ผู้หญิงเก้าคนตั้งท้อง
91. คุณอยากจะคบหากับคนประเภทที่คุณอยากจะเป็น คุณจะพาตัวเองไปอยู่ในจุดนั้นเอง และคนที่สำคัญที่สุดที่ว่านั้นคือ คู่ชีวิตของคุณ ผมไม่รู้จะอธิบายถึงความสำคัญนี้ยังไง แต่การแต่งงานกับคนที่ใช่ จะทำให้ชีวิตคุณแตกต่างไปเลยล่ะ
92. ผู้คนต่างต้องการเวลาของคุณ แต่นั่นเป็นสิ่งเดียวที่คุณซื้อไม่ได้ ผมเองก็สามารถซื้อได้ทุกสิ่งที่ต้องการ แต่ผมซื้อเวลาไม่ได้เช่นกัน
93. ขนาดวงความสามารถของคุณไม่สำคัญมากเท่าไหร่นัก แต่การรู้ขอบเขตของมันต่างหากที่เป็นสิ่งสำคัญ
Tagged in
You might also like

Passive Income แบบไม่เสี่ยงสูง? ...
เมื่อโลกการเงินปี 2026 ไม่ได้ใจดีอย่างที่คิด ตลาด Crypto เหวี่ยงจนนอนไม่หลับ หุ้นไทยนิ่...

Investment for a Good Life ลงทุนกับบ้านที่อยู่ดีตั้ง...
อริสโตเติล นักปรัชญาชาวกรีกผู้ยิ่งใหญ่ เคยกล่าวไว้ว่า“Well begun is half done” หรือ&nbs...

“QHHRREIT” กองทรัสต์โรงแรมคุณภาพ แบรนด์ “Centr...
ช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมา หลังเกิดวิกฤตโควิด “การท่องเที่ยว” คือหนึ่งในภาคธุรกิจหลักที่ทำให้...
เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว

