สรุปข้อมูลที่นายอาร์ม “เดินผ่านแล้วไปได้ยินมา” เรื่องดิจิทัลวอลเล็ต 2024 รายละเอียดโครงการและหน้าตาจะเป็นประมาณไหน?

 เนื้อหานี้ aomMONEY รับบทคุณอาข้างบ้านไปสรุปมาจากคลิป “ดิจิตอลวอลเล็ท 2024 ช่อง 9arm” ความยาว 38:07 นาที เกี่ยวกับรายละเอียดโครงการดิจิทัลวอลเล็ต 2024 ที่นายอาร์มเดินผ่านแล้วไปได้ยินมา โครงการนี้จะหน้าตาประมาณไหน เราสรุปออกมาได้ 6 ส่วนด้วยกัน

(เรื่องนี้นายอาร์มบอกว่า ‘เดินผ่านแล้วไปได้ยินมา’ เพราะฉะนั้นต้องรอคอนเฟิร์มข้อมูลจากรัฐบาลชุดใหม่อีกทีนะ )

วัตถุประสงค์และเงื่อนไขที่โครงการนี้ต้องการกำหนด

โครงการดิจิทัลวอลเล็ตมีเป้าหมายในการใช้ "Programmable Money" เพื่อควบคุมการใช้จ่ายตามเงื่อนไขที่กำหนด

วัตถุประสงค์หลักคือการกระตุ้นเศรษฐกิจทั่วประเทศอย่างแม่นยำและตรงจุด โดยเฉพาะในระดับชุมชน ด้วยการจำกัดพิกัดการใช้จ่ายโดยอ้างอิงจากข้อมูลบัตรประชาชน

 Digital Wallet น่าจะใช้งานยังไง

1. ผู้ใช้ลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชันของรัฐหรือที่ DGA (สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล) กำหนด
2. เมื่อถึงเวลา ผู้ใช้จะได้เลือกธนาคารพาร์ตเนอร์ที่ต้องการใช้บริการ
3. หลังจากนั้น ผู้ใช้จะได้รับ Wallet (บัญชีเพิ่มเติม) ในแอป Mobile Banking ของธนาคารที่เลือก
4. การใช้จ่ายทำได้โดยสแกน QR Code เหมือนการใช้จ่ายปกติ
5. ร้านค้าที่รับเงินจะต้องนำเงินในระบบมาหมุนเวียนอย่างน้อย 2-3 ทอด ก่อนจะสามารถถอนเป็นเงินสดได้
6.โครงการนี้มีกำหนดให้แล้วเสร็จในไตรมาส 4 ของปีนี้ (พฤศจิกายนหรือธันวาคม)

 ระบบใหม่ที่นายอาร์มได้ยินมาผ่านๆ และ Government Payment

ตอนนี้น่าจะมีการพัฒนาระบบ Open Loop มาใช้งานในการตรวจสอบการทำรายการภายใต้โครงการดิจิทัลวอลเล็ต (ทั้งการลงทะเบียน ตรวจสอบคุณสมบัติประชาชนและร้านค้า ระบบการใช้จ่าย ระบบการชำระเงินและระบบตรวจสอบธุรกรรม) พัฒนาร่วมกับธนาคารพาร์ตเนอร์ ที่ทำหน้าที่เป็นเพียง Interface (ตัวกลางเชื่อมต่อระหว่างรัฐ ที่ถ่ายโอนข้อมูลจากกันและกันได้) ผ่านระบบ API (Application Programming Interfaces) ที่ทำหน้าที่การเชื่อมต่อจากระบบหนึ่งไปสู่อีกระบบหนึ่ง เพื่อให้ซอฟต์แวร์ภายนอกเข้าถึงและอัปเดตข้อมูลนั้น ๆ ได้

มีการปรับใช้บล็อกเชน (blockchain) ให้มาทำหน้าที่เหมือนศิลาจารึก เพื่อเก็บข้อมูลธุรกรรมทุก 5 นาที

ระบบ Proof of Authority หรือกลไกตรวจสอบข้อมูลของ Blockchain ตัวนี้ไม่ได้เปิดให้กลุ่มผู้ตรวจสอบทั่วไป (Public Validator) เข้าถึงได้ แต่จะมีหน่วยงานรัฐ 5-8 หน่วยงานเป็นผู้ตรวจสอบ

ระบบนี้น่าจะไม่ได้คิดขึ้นมาเพื่อใช้งานแค่โครงการเดียว แต่น่าจะเป็นการต่อยอดและเป็นการดันให้คนเข้ามารวมเชื่อมต่อข้อมูลกับรัฐโดยที่ไม่ต้องวิ่งผ่านบัญชีธนาคาร แต่วิ่งเข้าหารัฐบาลโดยตรง ซึ่งเป็นระบบที่สะดวกขึ้นกับผู้ใช้งาน

โครงการ Digital Wallet จำเป็นต้องใช้ QR-Code แบบเดียวกับที่เราใช้กับพร้อมเพย์ แต่ในเทคนิคทางคอมพิวเตอร์แล้ว ระบบนี้ใช้ผ่านบัญชีของโครงการ ดังนั้นผู้รับก็ต้องเปิด QR-Code ของโครงการเพื่อรับเงินกัน (รายละเอียดเหล่านี้เป็นหน้าที่ของโปรแกรมเมอร์)

นายอาร์มได้ยินมาว่าธนาคารมีการใช้โปรแกรมเมอร์มาพัฒนา API ของโครงการนี้กันได้สักพักแล้ว

 ทำไมไม่ใช้แอป เป๋าตังค์?

เพราะต้องการลองทดสอบโครงสร้างพื้นฐานแบบดิจิทัล (Digital infrastructure) การเงินของประเทศ เพื่อสร้างมาตรฐานการจ่ายเงินของรัฐฯ ด้วยการสร้างวอลเล็ตของรัฐบาลที่ส่งถึงประชาชนได้โดยตรง

 Blockchain ยังจำเป็นต้องพัฒนาอยู่ไหม?

นายอาร์มเล่าว่าจากคนที่เดินผ่านมา คำว่า Blockchain อาจมีไว้เพื่อแปะเป็น Buzzword เฉยๆ เนื่องจากต้องใช้เวลาในการพัฒนานาน และอาจไม่ตอบโจทย์การใช้งานจริง

 ปัญหาและข้อควรระวังของโครงการ

1. ตอนนี้ “เงินกำลังจะหมดอายุ” เพื่อจัดสรรงบประมาณของปี 2567 ที่กำลังจะหมดปีงบประมาณช่วงกันยายน จึงต้องสั่งจ่ายเงินผ่านระบบที่มีอยู่แล้ว เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจไปก่อน

2. คาดว่าการกระตุ้นเศรษฐกิจก้อนแรกน่าจะแจกไปยังบัตรสวัสดิการของรัฐ (บัตรคนจนให้กลุ่มเปราะบาง) เพราะคนกลุ่มนี้จำเป็นต้องใช้เงินและเมื่อได้รับก็ต้องรีบใช้เงิน ทำให้สามารถการันตีการกระตุ้นเศรษฐกิจได้ในระดับหนึ่ง

3. วิธีการโกงแบบที่เคยได้ยินมาน่าจะยังใช้ได้ เช่น ไปที่ร้านค้าเพื่อขอแลกเงินสดออกมา ดูเหมือนว่าโครงการนี้จะยังป้องกันไม่ได้

4. ยังมีข้อจำกัดในการตรวจสอบสถานที่ (Location) ตอนสแกน ถ้าสถานที่ที่แสดงตอนสแกนไม่ตรงกับที่ลงทะเบียนไว้ (ทั้งผู้ซื้อและผู้ขาย) ก็จะไม่สามารถใช้เงินได้

5. ถ้าซื้อของออนไลน์มาจ่ายที่บ้าน ระบบนี้น่าจะใช้ไม่ได้ เพราะร้านค้าที่อยู่ในระบบอาจจะไม่ได้อยู่ในเขตเดียวกับที่อยู่บ้านของผู้จ่ายเงิน

6. ถ้าร้านค้าที่เราเลือกซื้อของไม่ได้ลงทะเบียนในระบบภาษี เราจะไม่สามารถใช้สวัสดิการจากโครงการนี้ได้ เพราะรัฐจะตรวจสอบการทำธุรกรรมผ่านระบบภาษีเท่านั้น เพราะสวัสดิการนี้มาจากการจัดเก็บภาษี

 ขอเน้นอีกครั้งว่าเนื้อหานี้ยังไม่ใช่ข้อสรุปสุดท้าย สำหรับรายละเอียดสุดท้ายของโครงการนี้ ต้องรอติดตามการประกาศจากรัฐบาลอีกที