จ่ายเงินสะสมมาทั้งชีวิต ถ้าติดหนี้ไม่จ่าย จะโดนยึดเงินไหม? เปิดข้อควรรู้ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ(PVD), กองทุนประกันสังคม เจ้าหนี้ยึดได้ไหม?

การเตรียมพร้อมก่อนเกษียณเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะการเตรียมพร้อมเรื่องเงิน แต่ด้วยรายได้ที่หายาก งานการไม่มั่นคง สวนทางกับค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จนต้องกู้หนื้ยืมสินมาใช้จ่าย หลายคนจึงกังวล สุดท้ายเงินที่ออมเพื่อวัยเกษียณจะถูกเจ้าหนี้ยึดได้หรือไม่

หากพูดถึงเครื่องมือในการออมเพื่อวัยเกษียณของมนุษย์เงินเดือน หลักๆ ที่เหล่ามนุษย์เงินเดือนมีก็คือ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ(PVD) และ กองทุนประกันสังคม ลองมาดูกันว่ากองทุนนี้เจ้าหนี้ยึดได้ไหม

กองทุนประกันสังคม

กรณีนี้ จากพระราชบัญญัติ ประกันสังคม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2558 ที่ระบุไว้ชัดเจนว่า “สิทธิได้รับประโยชน์ทดแทนตามวรรคหนึ่งไม่อาจโอนกันได้และไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี”

แปลว่า สิทธิประโยชน์ทุกอย่างของกองทุนประกันสังคม ไม่ว่าจะเป็น กรณีชราภาพ หรือกรณีว่างงาน กองทุนประกันสังคมจะจ่ายให้กับสมาชิกกองทุนประกันสังคมเท่านั้น ไม่สามารถจ่ายให้กับคนอื่นได้ และ ”ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี” คือ #เจ้าหนี้ยึดไม่ได้

กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ หรือ #PVD

ในพระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ.2530 ได้ระบุเกี่ยวกับอำนาจของเจ้าหนี้ว่าจะยึดเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพได้หรือไม่อย่างชัดเจนว่า “สิทธิเรียกร้องเงินจากกองทุนฯ ไม่อาจโอนกันได้และไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี”

แปลว่า กองทุนต้องจ่ายเงินให้กับสมาชิกเท่านั้น และ เจ้าหนี้ก็ยึดไม่ได้

ด้วยเหตุที่กฎหมายระบุไว้ จึงเป็นผลให้เงินของสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพและกองทุนประกันสังคม เป็นดังนี้

1. โอนกันไม่ได้ การไปทำสัญญาข้อตกลงใดๆ ที่มีผลเป็นการโอนสิทธิที่จะได้รับเงินจากกองทุนไปให้บุคคลอื่น ข้อตกลงแบบนี้บังคับกันไม่ได้ เป็นโมฆะ (โมฆะ หมายความว่า เสียเปล่า หรือไม่มีผลบังคับหรือผูกพันตามกฎหมาย)

2. แม้ลูกจ้างมีหนี้สินกับนายจ้าง นายจ้างก็จะหักหนี้จากเงินกองทุนที่ลูกจ้างมีสิทธิรับไม่ได้

3.เจ้าหนี้จะขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดเงินกองทุนไม่ได้

ตัวอย่าง “สิทธิเรียกร้องเงินจากกองทุนไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี”

ลูกจ้างซึ่งเป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (หรือกองทุนประกันสังคม) ไปทำความตกลงหรือทำหนังสือยินยอมไว้ล่วงหน้าว่า ลูกจ้างยินยอมให้สถาบันการเงินหักเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับจากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (หรือกองทุนประกันสังคม) ไปชำระหนี้ให้กับสหกรณ์ออมทรัพย์ ความยินยอมเช่นนี้เรียกว่าการโอนสิทธิที่จะได้รับเงินจากกองทุนไปให้บุคคลอื่น ข้อตกลงเช่นนี้จะบังคับใช้ไม่ได้เพราะขัดต่อกฎหมาย มีผลเป็นโมฆะ (โมฆะ หมายความว่า เสียเปล่า หรือไม่มีผลบังคับหรือผูกพันตามกฎหมาย)

ตัวอย่าง “สิทธิเรียกร้องเงินจากกองทุนไม่อาจโอนกันได้”

กรณีหากลูกจ้าง ซึ่งเป็นสมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (หรือกองทุนประกันสังคม) ถูกเจ้าหนี้ฟ้องคดีต่อศาลขอให้คืนเงิน และศาลพิพากษาให้เจ้าหนี้ชนะคดี แต่ลูกจ้าง (ลูกหนี้) ตามคำพิพากษาไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาก็จะต้องถูกบังคับคดีให้เป็นไปตามคำพิพากษา โดยในขั้นตอนของการบังคับคดี เจ้าพนักงานบังคับคดีจะรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้เพื่อไปชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ แต่เจ้าหนี้ไม่สามารถอายัดหรือยึดเงินในกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (หรือกองทุนประกันสังคม) ของลูกจ้างได้ และถ้าหากลูกจ้าง (ลูกหนี้) สิ้นสมาชิกภาพจากกองทุนและมีสิทธิได้รับเงินจากกองทุน กองทุนก็ยังคงมีหน้าที่ต้องจ่ายเงินคืนให้แก่ตัวเจ้าหน้าที่เองเท่านั้น จะจ่ายให้ใครอื่นไม่ได้

สรุปก็คือ เงินในกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และ กองทุนประกันสังคม กองทุนจะต้องโอนให้สมาชิกกองทุนเท่านั้น โอนให้คนอื่นไม่ได้ (เว้นแต่กรณีเสียชีวิต) และเจ้าหนี้ไม่สามารถอายัดหรือยึดเงินในกองทุนสำรองเลี้ยงชีพและกองทุนประกันสังคมได้

เขียนโดย: สาธิต บวรสันติสุทธิ์, นักวางแผนการเงิน CFP