3 สิ่งเกี่ยวกับเงินที่ผู้ใหญ่อีกหลายคนยังไม่รู้หรือรู้แล้ว แต่ไม่รู้จะจัดการมันยังไง?

ในบทความนี้ อลิสัน นิโคล ลองติน (Allison Nichol Longtin) คอลัมนิสต์ด้านการเงินส่วนบุคคลจาก Business Insider เล่าถึง 3 บทเรียนสำคัญที่เธอเรียนรู้เกี่ยวกับเงิน ซึ่งเป็นเรื่องที่เธอบอกว่าผู้ใหญ่อีกหลายคนอาจยังไม่รู้ หรือรู้แล้วแต่ไม่รู้วิธีจัดการ

เพราะ ความรู้เรื่องการเงินเป็นสิ่งที่ขาดหายไปจากการศึกษาในวัยเด็ก ทำให้ผู้ใหญ่หลายคนต้องเผชิญกับปัญหาทางการเงินโดยไม่รู้ทางออก หรือบางครั้งก็ไม่รู้ว่าปัญหาคืออะไร ทำให้หลายครั้งเราไม่กล้าพูดถึงเพราะรู้สึกอาย เพราะเราคิดไปแล้วว่าเรื่องเงินเป็นเรื่องที่ทุกคนควรเข้าใจ

อลิสันเองก็เคยรู้สึกแบบนั้น จนกระทั่งอายุเกือบ 30 ปี เธอเริ่มเรียนรู้และจัดการเรื่องการเงินของตัวเอง จนสามารถสรุปเป็นบทเรียนสำคัญที่ทุกคนสามารถนำไปปรับใช้ได้

นี่คือ 3 สิ่งที่เธออยากให้คุณรู้

1. การพูดเรื่องเงินเป็นเรื่องต้องห้าม แต่เราไม่ทราบก็ไม่ได้

อลิสันเขียนไว้ว่า “มีเรื่องสำคัญมากมายในชีวิตที่เราไม่ได้รับการสอนในโรงเรียน และการจัดการเงินคือหนึ่งในนั้น — บางครั้งการไม่รู้เรื่องบางอย่างที่ทุกคนควรจะรู้เป็นเรื่องน่าอาย พวกเราส่วนใหญ่ที่ไม่ได้เรียนรู้วิธีจัดการเงินในโรงเรียน และสุดท้ายเราก็รู้สึกอายที่จะขอความช่วยเหลือ”

“ฉันได้ยินเรื่องราวเดิมๆ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ที่บอกว่าพวกเขาไม่ได้เรียนรู้เรื่องเหล่านี้ในโรงเรียน และพวกเขาก็อายที่จะยอมรับมัน ว่าไม่เข้าใจศัพท์ทางการเงิน และการขาดการเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับบริการทางการเงิน การทำงานของบริการเหล่านี้ รวมไปถึงพฤติกรรมที่ไม่ดีที่อาจเป็นผลมาจากความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสิ่งบริการทางการเงินต่างๆ เช่น สินเชื่อ เป็นต้น”

ที่อลิสันเขียนไว้ซึ่งสอดคล้องกับผลการสำรวจของ Bankrate ที่พบว่าแม้เรื่องการเงินจะสำคัญ แต่ผู้ใหญ่กว่า 62%หลายคนยังรู้สึกอายหรือไม่สบายใจที่จะพูดถึง และมองว่าการพูดคุยเรื่องเงินเป็น “เรื่องต้องห้าม”

ทางแก้ : ก่อนจะเกิดปัญหาการเงินเราควรเริ่มต้นเรียนรู้เรื่องการบริหารจัดการเงิน โดยอาจเริ่มจากแหล่งความรู้ที่เข้าถึงง่าย เช่น คอร์สออนไลน์ บทความจากผู้เชี่ยวชาญ หรือเพจที่ให้ความรู้ด้านการเงิน (เช่น aomMONEY ก็เป็นตัวเลือกที่ดีนะ )

2. หนี้ไม่ได้เลวไปทั้งหมด

การจัดการหนี้อย่างชาญฉลาดเริ่มต้นจากความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับประเภทของหนี้ อลิสันบอกว่า สิ่งที่เธอได้เรียนรู้มาคือ ‘หนี้’ แบ่งออกเป็นสองประเภทหลักคือ "หนี้ดี - Good Debt" และ "หนี้เลว - Bad Debt"

หนี้ดีคือหนี้ที่สร้างโอกาสในอนาคตและเพิ่มมูลค่าทรัพย์สินในระยะยาว หากมีการวางแผนและบริหารจัดการอย่างเหมาะสม

ตัวอย่างของหนี้ดี เช่น สินเชื่อเพื่อการศึกษาที่ช่วยเพิ่มศักยภาพในการทำงาน สินเชื่อเพื่อซื้อบ้านที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้นตามกาลเวลา สินเชื่อเพื่อธุรกิจที่สร้างรายได้ และการใช้บัตรเครดิตอย่างรอบคอบที่ช่วยสร้างประวัติเครดิตที่ดี

ในขณะที่ หนี้เลวคือ หนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดมูลค่าหรือสร้างภาระทางการเงินในระยะยาว เช่น การใช้บัตรเครดิตเกินกำลัง การกู้ยืมเพื่อซื้อสินค้าฟุ่มเฟือย หรือการกู้เงินเพื่อจ่ายหนี้เดิมโดยไม่แก้ไขพฤติกรรมการใช้จ่าย

ทางแก้ : อลิสันบอกว่า สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่าการมีหนี้ไม่ใช่เรื่องผิด หากเป็นหนี้ที่เกิดจากการวางแผนเพื่ออนาคตและสามารถบริหารจัดการได้อย่างมีวินัย หนี้ดีจะเป็นเครื่องมือในการสร้างโอกาสและความมั่นคง ในขณะที่หนี้ร้ายจะกลายเป็นภาระที่ฉุดรั้งชีวิต ดังนั้นการเลือกก่อหนี้อย่างชาญฉลาดจึงเป็นทักษะสำคัญในการบริหารการเงินส่วนบุคคล

3. ถ้าการเก็บเงินเป็นเรื่องที่เจ็บปวด ต้องลอง “Paying Yourself First”

การออมเงินดูเหมือนเป็นเรื่องง่าย แต่ในความเป็นจริงกลับเป็นสิ่งที่หลายคนทำไม่สำเร็จ จากข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย พบว่าแม้ 61% ของคนไทยวางแผนเก็บเงินเพื่อวัยเกษียณ แต่มีเพียง 15.7% เท่านั้นที่ทำได้ตามเป้าหมาย

สาเหตุสำคัญมาจากกลไกทางจิตวิทยาที่สมองเราจะรู้สึก "เจ็บปวด" เมื่อต้องจ่ายเงินออกไป คล้ายกับกำลังสูญเสียบางสิ่ง

ทางแก้ : อลิสันเขียนไว้ให้ว่า “จ่ายให้ตัวเองก่อน” หมายถึงการตั้งระบบให้เงินเข้าบัญชีออมทรัพย์หรือบัญชีลงทุนแบบอัตโนมัติทุกเดือน ก่อนที่เราจะเอาเงินไปใช้อย่างอื่น วิธีนี้จะทำให้การเก็บเงินเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้น ไม่ต้องมานั่งคิดว่าจะเก็บเท่าไหร่ดี และยังช่วยลดความเครียดเรื่องเงิน เพราะเรารู้ว่าเงินที่เก็บไว้จะช่วยเราในอนาคต

ข้อดีอีกข้อของการ “จ่ายให้ตัวเองก่อน” โดยการตั้งให้เงินถูกหักอัตโนมัติไปเก็บก่อนที่เราจะได้ใช้ จะช่วยให้สมองไม่รู้สึกเจ็บปวด เพราะเหมือนเงินนั้น “ไม่เคยมีอยู่” ตั้งแต่แรก

ถ้าเรามีรายได้มากขึ้น เช่น ได้โบนัส เราก็ค่อยเพิ่มเงินที่เก็บอัตโนมัติได้ แต่ถ้ารายได้น้อยลง เช่น ย้ายงานหรือทำฟรีแลนซ์ เราก็ลดจำนวนที่ต้องการเก็บลงได้เช่นกัน วิธีนี้จะช่วยให้เราสะสมเงินได้อย่างต่อเนื่อง

 ในบทความนี้อลิสันในฐานะนักเขียนและนักการศึกษา เน้นย้ำถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจเกี่ยวกับ

1. ความรู้ทางการเงิน (Financial Literacy)
2. หนี้ดีและหนี้เลว (Good Debt and Bad Debt)
3. การออมเงิน (Saving)

เพราะเงินไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่คือความมั่นคงในชีวิตที่เราสร้างได้ เริ่มต้นวันนี้ยังไม่สายและอย่าลืมที่จะเก็บออมเงินเผื่อฉุกเฉินกันไว้ด้วย