เทคนิคสร้างความไม่สะดวกตามหลักพฤติกรรมศาสตร์ ป้องกันใช้จ่ายเงินเกินงบ ด้วยการเปิด-ปิด บัตรเครดิต ‘ชั่วคราว’

เคยใช้บัตรเครดิตรูดซื้อของแล้วมาเสียใจทีหลังไหมครับ?

หรือเคยเห็นของที่มาส่งที่บ้าน แล้วรู้สึกว่าคืนนั้นตอนตีสองไม่น่ากดตัดบัตรซื้อเลย รู้สึกว่าควรเก็บเงินไว้ดีกว่า?

บางทีเป็นของชิ้นใหญ่ที่ต้องผ่อนไปยาวๆ อีก 10 เดือน แม้จะเป็น 0% แต่มันก็เป็นรายจ่ายที่มาคิดดูอีกทีก็ไม่ใช้ก็ได้ หรือบางครั้งไปเที่ยวต่างประเทศ แล้วเห็นข่าวมิจฉาชีพขโมยบัตรเครดิตหรือข้อมูลบัตรเครดิตไปใช้โดยที่เราไม่รู้ตัว รู้สึกไม่ค่อยสบายใจ แต่ก็การใช้บัตรเครดิตก็ยังสะดวกในหลายๆ กรณี

หรือบางคนแค่อยากจะจำกัดการใช้วงเงินบัตรเครดิตของตัวเอง ไม่ให้มันเกินงบในแต่ละเดือนที่ตั้งเอาไว้

วันนี้คอลัมน์ ‘MoneyHacks’ ของเราจะมาแชร์ทริกง่ายๆ สำหรับคนใช้บัตรเครดิตกัน

บังเอิญไปเจอมาจากน้องคนหนึ่งในทีม เขาบอกว่าตอนนี้มันมีฟีเจอร์บัตรเครดิตที่สามารถ ‘เปิด-ปิด’ การใช้งานของบัตรเครดิตเราผ่านแอปฯ ธนาคารได้แล้ว (สามารถดูขั้นตอนได้ในลิงก์คอมเมนต์นะครับ)

สมมติวันนี้จู่ๆ หาบัตรเครดิตไม่เจอ ‘เฮ้ยหล่นหายตอนขึ้นรถไฟฟ้ารึเปล่านะ?’

ถ้าเป็นเมื่อก่อนเราก็คงรีบโทรไปหาธนาคารเพื่ออายัติบัตรเอาไว้ก่อน แล้วก็รออีก 5-7 วันทำการก่อนบัตรใหม่จะส่งมาถึงที่บ้าน

ทีนี้ไม่ต้องแล้วครับ เราสามารถเข้าไปในแอปฯ กดเข้าไปที่บัตรเครดิตของเรา แล้วก็จะมีออปชันให้เลือก (อย่างของผมใช้ SCB ก็จะมีให้ ‘ระงับการใช้บัตรชั่วคราว’ แล้วก็กดเปิด ง่ายๆ แบบนี้เลย

พอระงับการใช้งาน บัตรก็ใช้ไม่ได้ทันที แล้วถ้าเกิดต้องใช้งานก็กลับเข้ามาปิดออปชันนี้

ในทางเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมสิ่งนี้เรียกว่าการสร้าง ‘Friction’ หรือทำ ‘เพิ่มความไม่สะดวก’ ในการทำอะไรบางอย่างโดยเพื่อเบี่ยงเบนพฤติกรรมของเราไปในทางที่เราต้องการ

ยกตัวอย่างให้เห็นภาพชัด อยากลดพฤติกรรมการกินจุบจิบระหว่างทำงานที่บ้าน

ถ้ามีขนมวางอยู่บนโต๊ะ โอกาสที่เราจะหยิบมากินมันง่ายมาก แต่ถ้ามันอยู่ในกล่องปิดฝาแน่นหนา ในตู้ห้องเก็บของ นอกบ้านติดกับโรงรถ แบบนี้...โอกาสจะหยิบมากินน้อยกว่ามาก แต่คือถ้าจะไปหยิบมากินจริงๆ ก็ทำได้แหละ เพียงแต่มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่ค่อนข้างขี้เกียจ เจออะไรที่ยากๆ ใช้พลังงานเยอะแบบนี้จะล้มเลิกความตั้งใจไปเอง

เช่นกันครับ หากเราผูกบัตรเครดิตไว้กับแอปฯ ชอปปิง หรือ กดปุ่มแล้วซื้อได้เลย ส่วนของ ‘Friction’ ตรงนี้มันหายไป (ซึ่งแอปฯ ชอปปิงหรือบัตรเครดิตก็ออกแบบมาให้มันเป็นอย่างนั้นเพื่อการใช้งานที่ลื่นไหล) ทำให้เรากดซื้อได้ง่ายมาก

การเปิด-ปิด ชั่วคราวนี้จะช่วยเพิ่มขั้นตอนความยุ่งยากเข้าไป

สมมุติเราใช้โควต้าเงินชอปปิงเดือนนี้หมดแล้ว ก็ไประงับการใช้งานบัตรชั่วคราว ครั้งหน้าหากจะกดซื้อของโดยใช้บัตร มันก็จะตัดไม่ผ่าน เราจะกลับมาคิดได้ว่า ‘เฮ้ยยย…ใช้เงินไปหมดแล้วนี้หว่า อย่าซื้อเลย’

หรืออย่างไปต่างประเทศ ใช้รูดซื้อของแล้ว ก็ไประงับการใช้งานบัตรชั่วคราวเอาไว้ก่อน แล้วเมื่อไหร่ก็ตามที่จะซื้อของอีกชิ้น ก็ค่อยไปเปิดใหม่ แบบนี้ก็ได้เช่นกัน เพื่อไม่ให้เราใช้เงินเกินตัวระหว่างเดินทาง

หวังว่าจะมีประโยชน์ ลองเอาไปใช้กันดูนะครับ