สร้างรายได้ไปจนถึงวัยเกษียณ เพราะมี “ความรู้” เป็น “ทรัพย์สิน” เปิดเส้นทางการทำ “อาชีพสายการเงิน” ที่เป็นอาชีพหลักก็ได้ เป็นอาชีพเสริมก็ดี

หากถามว่า อาชีพอะไรน่าจะเป็นอาชีพที่น่าสนใจในต่างประเทศจะใช้ 3 เกณฑ์ในการประเมิน

1. รายได้สูง
2. มีการเติบโตและความมั่นคงสูง
3. มีความสุข หรือ มีแรงกดดันในการทำงานน้อย

อาชีพหนึ่งที่เข้าทั้ง 3 เกณฑ์ คือ อาชีพด้านการเงิน

เหตุเพราะปัจจุบันความสนใจด้านการเงินได้ปรับเพิ่มสูงมาก ไม่ว่าจะเป็นเพราะดอกเบี้ยที่ต่ำมาก ความซับซ้อนและหลากหลายของผลิตภัณฑ์การเงิน สังคมคนสูงอายุ อย่างเช่น รายงาน Ernst & Young Retirement Survey เมื่อหลายปีก่อนที่ได้สอบถามคนสูงอายุว่า หากมีโอกาสใหม่อีกครั้งจะทำอะไร พบว่า 31% ต้องการขอคำปรึกษาจากที่ปรึกษาทางการเงิน!

แต่เส้นทางอาชีพการเงิน” ไม่ได้จำกัดอยู่เพียง “ที่ปรึกษาทางการเงิน” ยังสามารถแตกย่อยได้มากมาย แต่หากแบ่งใหญ่ๆ ก็จะได้เป็น 2 แบบ คือ

สายการเงินที่เน้นติดต่อกับผู้คนเป็นหลัก (High Human Touch)

อย่างเช่น ตัวแทนประกันชีวิต ผู้แนะนำการลงทุน ผู้วางแผนการลงทุน นักวางแผนการเงิน ที่ปรึกษาทางการเงิน marketing บริษัทหลักทรัพย์ ฯลฯ ซึ่งผู้จะประกอบอาชีพสายนี้จะต้องมีใบอนุญาตด้านการเงิน เช่น ใบอนุญาตตัวแทนหรือนายหน้าประกันชีวิต ประกันภัย ใบอนุญาตผู้แนะนำการลงทุน ใบอนุญาต CFP, ใบอนุญาต FChFP ฯลฯ

สายการเงินที่ไม่เน้นติดต่อกับผู้คน (Low Human Touch)

อย่างเช่น ผู้จัดการกองทุน นักวิเคราะห์หลักทรัพย์ ฯลฯ ซึ่งผู้จะประกอบอาชีพสายนี้จะต้องมีใบอนุญาตด้านการเงิน เช่น AISA, CISA หรือ CFA ฯลฯ

อาชีพทางการเงินจึงเป็นอาชีพที่มีความหลากหลายด้านรายได้ขึ้นอยู่กับว่า เราทำงานสายการเงินด้านไหน หากเป็นสายการเงินด้านการวิเคราะห์ หรือ จัดการลงทุน รูปแบบรายได้มักจะเป็น “เงินเดือน” แต่หากเป็นสายการเงินที่เน้นติดต่อกับผู้คน รูปแบบรายได้จะหลากหลาย ตัวอย่างเช่น ผลสำรวจข้อมูลรูปแบบค่าบริการวางแผนการเงินของนักวางแผนการเงิน CFP® จำนวน 61 ราย ณ เดือนกันยายน 2565 โดยสมาคมนักวางแผนการเงินไทย พบว่า รายได้ของนักวางแผนการเงิน CFP ในประเทศไทย มาจาก

•“รายได้ค่านายหน้า (Commission) จากการแนะนำผลิตภัณฑ์” สูงถึง 80.33%
อย่างเช่น ตัวแทนประกันชีวิต รายได้จะมาจากค่านายหน้า ผู้แนะนำการลงทุนอิสระ ได้ส่วนแบ่งจากค่าธรรมเนียมการขายและรับซื้อหน่วยลงทุน และยังได้ส่วนแบ่งจากค่าธรรมเนียมการจัดการเป็นประจำรายเดือน/รายปีด้วย (Trail Fees)
• รายได้ค่าจัดทำแผนการเงิน 40.98%
• ค่านายหน้าจากการแนะนำลูกค้าให้สถาบันการเงิน 22.95%
• เงินเดือนจากบริษัทต้นสังกัด 19.67%
• การให้คำปรึกษารายครั้ง 11.48%
• การให้คำปรึกษารายชั่วโมง 11.48%

นอกจากนี้ อาชีพทางการเงินไม่เพียงให้ประโยชน์ต่ออาชีพเท่านั้น ยังให้ประโยชน์ต่อตนเอง ครอบครัว และสังคมอีกด้วย เพราะเรื่อง “เงิน” เป็นเรื่องสำคัญสำหรับทุกคน ดังเช่นที่ Oscar Wilde นักประพันธ์เอกของโลก กล่าวไว้ว่า

“ตอนเป็นเด็ก ผมเคยคิดว่า เงินคือสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิต พอโตขึ้นก็รู้ว่า ผมคิดถูกแล้ว!”

แต่สิ่งที่สำคัญกว่า “เงิน” คือ “ความรู้ในการจัดการบริหารเงิน” คนที่จะประกอบอาชีพทางการเงินได้ จะต้องมีความรู้ในการจัดการบริหารเงิน คือ รู้ว่าจะบริหารจัดการเงินอย่างไรเพื่อบรรลุเป้าหมายทางการเงินที่ต้องการ ซึ่งประกอบด้วยความรู้ 3 ด้านหลักๆ ดังนี้

(1) ด้านการเงิน

คือ รู้เกี่ยวกับการบริหารจัดการทางการเงิน ไม่ว่าจะเป็นความรู้ด้านการบริหารรายรับ รายจ่าย การวางแผนการลงทุน การวางแผนภาษี การบริหารความเสี่ยง การวางแผนมรดก และ การวางแผนการศึกษา ฯลฯ ทำให้สามารถประเมินและวางแผนการเงินเพื่อเป้าหมายทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ

(2) ด้านเศรษฐศาสตร์

คือ สามารถประเมินเหตุการณ์ และผลกระทบต่างๆที่อาจเกิดในอนาคต สามารถมองเห็นโอกาส และ ความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น ทำให้สามารถบริหารเงินได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม

(3) ด้านบัญชี

คือ สามารถติดตาม กำกับ ดูแล ผลการบริหารเงินได้อย่างถูกต้อง สามารถมองเห็นปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้แต่เนิ่นๆ

ความรู้ 3 อย่างนี้ ผมเรียกว่า “วิชาชีวิต” ที่จะช่วยให้เราสามารถวางแผนการเงินเพื่อบรรลุเป้าหมายในชีวิตได้เป็นอย่างดี ประโยชน์ง่ายๆที่เห็นได้ชัด ก็อย่างเช่น ช่วยให้เราเสียภาษีน้อยลง ช่วยให้เรามีชีวิตวัยเกษียณที่มีความสุข ช่วยในการจัดสรรมรดกได้อย่างเหมาะสม ฯลฯ

ความรู้ด้านการเงินจึงเป็นสิ่งที่ช่วยให้เราสามารถหารายได้เสริมได้อย่างมากมายจนบางคนรายได้เสริมมากจนแซงหน้ารายได้หลักไปแล้ว อย่างเช่น จากการเป็นนักลงทุนไม่ว่าจะเป็นนักลงทุนแบบ VI หรือ เป็น trader ฯลฯ และเพราะคนในยุคปัจจุบันสนใจเรื่องการจัดการเงินมากกว่าแต่ก่อนมาก ทำให้เราสามารถมีอาชีพเสริม ไม่ว่าเป็นวิทยากรด้านการเงิน เป็น youtuber เป็น influencer หรือ เขียนบทความหรือหนังสือด้านการเงิน ฯลฯ เป็นการต่อยอดรายได้อีกทางหนึ่ง

และสิ่งหนึ่งที่หลายคนมองข้ามกันไป ก็คือ “ทรัพย์สิน” จากประสบการณ์ของผมที่ทำอาชีพด้านการวางแผนการเงินมาหลายสิบปี พบว่า อาชีพนี้นอกจากสร้างรายได้ที่มั่นคง แม้ว่าจะเกษียณก็ยังสามารถสร้างรายได้ได้ ยังช่วยสร้าง “ทรัพย์สิน” คือ connection การได้รู้จักเพื่อนใหม่ อาชีพนักวางแผนการเงินเปิดโอกาสให้เราได้พบกับบุคคลต่างๆ ได้เรียนรู้ประสบการณ์ ได้ร่วมกันแก้ไขปัญหาต่างๆซึ่งเป็นบทเรียนในชีวิตที่เราไม่สามารถหาได้จากตำราหรือชั้นเรียนต่างๆ และหลายคนที่ได้พบปัจจุบันก็เป็นเพื่อนที่คอยช่วยเหลือกัน เหล่านี้สำหรับผมถือว่าเป็น “ทรัพย์สิน” ที่มีค่าที่ได้จากอาชีพนักวางแผนการเงินครับ

เขียนโดย: สาธิต บวรสันติสุทธิ์ นักวางแผนการเงิน CFP