ยื่นภาษี VS เสียภาษี ต่างกันอย่างไร?

สำหรับคอลัมน์ ภาษี Easy 2024 วันนี้ เชื่อว่าหลายคนยังสับสนว่า “การยื่นภาษี” และ “การเสียภาษี” เหมือนหรือต่างกันหรือไม่ และเราจะรู้ได้อย่างไรว่าจะต้องยื่นหรือเสียภาษีแล้ว

ภาษีเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าที่คิด หลายคนมักเข้าใจผิดว่า "รายได้ไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษี ไม่ต้องยื่นภาษีก็ได้" แต่จริงๆ แล้ว เพียงแค่มีเงินเดือน 10,000 บาทขึ้นไป ก็ต้องยื่นภาษีตามที่กฎหมายกำหนดแล้ว

ดังนั้น วันนี้เรามาทำความเข้าใจกันดีกว่าว่า “ยื่นภาษี” และ “เสียภาษี” ต่างกันอย่างไร และมีอะไรที่ควรรู้อีกบ้าง

ประเด็นแรก การยื่นภาษีจะดูจาก “เงินได้” ต่อปีที่เรามี ส่วนการเสียภาษีจะดูที่ “เงินได้สุทธิ” ต่อปีที่เรามี

สำหรับผู้ที่เข้าเกณฑ์ต้องยื่นภาษี แบ่งได้เป็น 2 กรณี

1. กรณีโสด : มีเงินได้เป็นเงินเดือน 120,000 บาทต่อปีขึ้นไป หรือเงินได้อื่นๆ 60,000 บาทต่อปีขึ้นไป
2. กรณีสมรส : มีเงินได้เป็นเงินเดือน 220,000 บาทต่อปีขึ้นไป หรือเงินได้อื่นๆ 120,000 บาทต่อปีขึ้นไป

ส่วนผู้ที่ต้องเสียภาษี เมื่อคำนวณเงินได้ เป็น “เงินได้สุทธิ” แล้ว ต้องเกิน 150,000 บาทขึ้นไป โดยเสียภาษีเริ่มเต้นในอัตรา 5% และเพิ่มขึ้นเป็นแบบขั้นบันได

ทั้งนี้ แม้จะลองคำนวณเงินได้สุทธิ และพบว่าไม่เกิน 150,000 บาท จึงไม่ยื่นภาษียื่นดีกว่า เพราะยุ่งยากเปล่าๆ แต่ต้องบอกว่า การยื่นภาษีนั้นมีข้อดีอยู่ แม้เงินได้สุทธิจะไม่ถึงเกณฑ์ต้องเสียภาษี แต่หากเรามีภาษีที่ถูกหักไว้ เช่น ภาษีหัก ณ ที่จ่าย เราจะได้เงินคืนภาษีกลับมาด้วย

ในส่วนของเวลาการยื่นภาษีและเสียภาษีนั้นจะเป็นช่วงเวลาเดียวกัน ประมาณเดือนมกราคม - มีนาคมของปีถัดไป หมายความว่า เมื่อยื่นภาษีเสร็จเรียบร้อย หากมีภาษีที่ต้องจ่าย ต้องรีบดำเนินการให้เรียบร้อยในช่วงเวลาดังกล่าวด้วย เพราะไม่เช่นนั้นจะมีโทษทางกฎหมายด้วย

ในกรณีที่ไม่ยื่นภาษี จะมีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท ส่วนกรณีไม่ชำระภาษีภายในกำหนดเวลา ต้องเสียเงินเพิ่ม ร้อยละ 1.5 ต่อเดือน (เศษของเดือนให้นับเป็น 1 เดือน) ของเงินภาษีที่ต้องชำระนับแต่วันพ้นกำหนดเวลาการยื่นรายการจนถึงวันชำระภาษี

ข้อควรรู้: “การยื่นภาษี อาจไม่เสียภาษีก็ได้” หากคำนวณแล้วมีเงินได้สุทธิ ไม่ถึงเกณฑ์ หรือมีภาษีที่จ่ายเกินไว้ และเราสามารถ “เสียภาษีน้อยลงได้” ด้วยการเตรียมพร้อมจัดการเรื่อง การหักค่าใช้จ่าย และค่าลดหย่อนต่างๆ ไว้ล่วงหน้า