ภาษีเงินได้ฯ ต่างแดน ต้องเสียภาษีหรือไม่?

“ความตาย กับ ภาษี” เป็น 2 เรื่องที่ Benjamin Franklin ย้ำว่าเป็นสิ่งแน่นอนหนีไม่พ้น แม้จะหนีไม่พ้น เราเองก็อยากวางแผนภาษีว่า ทำอย่างไรถึงจะไม่ต้องเสียภาษีเยอะเกินจำเป็นแบบถูกกฎหมาย ถ้าเป็นเงินได้ที่เกิดในประเทศไทย ในฐานะคนไทย เราก็ทราบกันดีอยู่แล้วว่า “ต้องเสียภาษี” แต่ถ้า…

1. เราไม่ใช่คนไทย แต่มาหารายได้ในประเทศไทย เราต้องเสียภาษีไหม?
2. เราอยู่ในประเทศไทย แต่มีเงินได้จากต่างประเทศ เรายังต้องเสียภาษีไหม?

เพื่อตอบคำถาม 2 ข้อนี้ เราต้องมาคุยกันก่อนว่า สรรพากรมีหลักในการเก็บภาษีเงินได้อย่างไร โดยสรุปตามมาตรา 41 ได้ดังนี้

1. ถ้ามีเงินได้ในประเทศไทย ไม่ต้องสนใจเป็นคนไทย หรือ ต่างชาติ ไม่ต้องสนใจอยู่ในประเทศไทยกี่วัน ยังไงก็ต้องเสียภาษีเงินได้ให้สรรพากรไทย ถือว่ายุติธรรมดี เพราะมาใช้ทรัพยากรไทยหารายได้ ก็ควรต้องเสียภาษีเงินได้ให้สรรพากรไทย

2. ถ้าไม่มีเงินได้ในประเทศไทย มีเงินได้จากต่างประเทศ จะต้องเสียภาษีให้สรรพากรไทยหรือไม่ ก็ต้องดูว่าในปีที่เกิดเงินได้ ผู้มีเงินได้อาศัยอยู่ในประเทศไทยหรือไม่ เกณฑ์ในการพิจารณาว่า “อยู่ในประเทศไทย” หรือไม่ สรรพากรจะดูว่าอยู่ในประเทศไทยถึง 180 วันหรือไม่ (ไม่จำเป็นต้องอยู่ต่อเนื่องกัน 180 วัน)

• ถ้าอยู่ในไทยไม่ถึง 180 วันในปีที่เกิดเงินได้ ถึงมีเงินได้จากต่างประเทศ ก็ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้จากต่างประเทศนั้นให้สรรพากรไทย ไม่ว่าจะนำเข้าประเทศไทยปีไหนก็ตาม

• ถ้าอยู่ในไทยถึง 180 วันในปีที่เกิดเงินได้จากต่างประเทศ ก็ต้องเสียภาษีเงินได้จากต่างประเทศให้สรรพากรไทย

ก็ถือว่ายุติธรรมดี (อีกแล้ว) เพราะในปีที่มีเงินได้ ผู้มีเงินได้ใช้ทรัพยากรของไทยในการกินอยู่หลับนอน ใช้ไฟฟ้า น้ำประปา ถนน ฯลฯ ซึ่งมาจากภาษีของคนไทยทั้งนั้น ก็ควรต้องร่วมจ่ายภาษีเช่นกัน และจะต้องเสียภาษีตอนไหน ตอนมีเงินได้ หรือ ตอนที่เอาเงินได้เข้าประเทศไทย คำตอบคือ ต้องเสียภาษีในปีที่เอาเงินได้จากต่างประเทศนั้นเข้ามาในไทย

จากกฎเกณฑ์ดังกล่าว สามารถสรุปตามแนวทางสรรพากรได้ ดังนี้

กรณีอยู่ในประเทศไทยถึง 180 วันในปีภาษีที่เกิดได้ ต้องเสียภาษีเงินได้จากต่างประเทศในปีที่นำเงินได้นั้นเข้ามาในประเทศไทย

 เงินได้จากต่างประเทศที่ต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สรรพากรพิจารณาจากเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ( 1 ) ถึง ( 8 ) แห่งประมวลรัษฎากร อยางไรก็ดี หากเป็นเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีตามประมวลรัษฎากรก็ไม่ต้องเสียภาษีให้สรรพากรไทย เช่น การรับมรดก หรือเงินได้ที่ได้รับจากการอุปการะจากบุพการี ผู้สืบสันดาน หรือคู่สมรส เฉพาะเงินได้ในส่วนที่ไม่เกิน 20 ล้านบาทตลอดปีภาษีนั้น เป็นต้น

การนำเงินได้เข้าประเทศไทย สรรพากรกำหนดหลักเกณฑ์ไว้ว่า “การกระทําด้วยวิธีการใด ๆ เพื่อนําเงินได้พึงประเมินนั้นเข้ามาในประเทศไทย เช่น การโอนเงินได้พึงประเมินผ่านบัญชีธนาคาร การโอนเงินได้พึงประเมินผ่านระบบ ONLINE หรือการนําเงินไดพึงประเมินติดตัวเข้ามาในประเทศ เป็นต้น

 หากนําเงินไปฝากธนาคารในต่างประเทศและได้รับดอกเบี้ยจากการฝากเงินดังกล่าว ต่อมาได้นําเงินต้นและ ดอกเบี้ยกลับเข้ามาในประเทศไทย เงินต้นไม่ต้องเสียภาษี เฉพาะดอกเบี้ยต้องนำมารวมคํานวณเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

 เอาเงินไปลงทุนเมืองนอก เช่น เล่นหุ้น ได้กำไร (CAPITAL GAINS) กำไรต้องเอามาคํานวณเงินได้พึงประเมินเพื่อเสียภาษี โดยคำนวณเป็นรายธุรกรรม โดยให้นําราคาขายหักด้วยราคาทุน ณ วันที่ได้มา

 เอาเงินไปลงทุนเมืองนอก เช่น เล่นหุ้น ฯลฯ สิ้นปีหุ้นราคาขึ้น แต่ยังไม่ได้ขาย ก็ยังไม่ต้องเสียภาษีให้สรรพากรไทย เนื่องจากยังไม่เป็นผลประโยชน์ที่ได้รับเป็นเงินได้เกินกว่าเงินทุน

กรณีอยู่ในประเทศไทยไม่ถึง 180 วันในปีภาษีที่เกิดได้ ยังไงก็ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้จากต่างประเทศ ไม่ว่าจะนำเงินได้นั้นเข้ามาในประเทศไทยในปีไหน

 กรณีคนไทยที่ไปอาศัยอยู่เมืองนอกและทํางานหรือประกอบกิจการอยู่ในเมืองนอกเป็นเวลานาน ต่อมาต้องการกลับมาอาศัยอยู่ในประเทศไทย จึงได้นําเงินสะสมจากการทํางานหรือประกอบกิจการในต่างประเทศกลับเข้ามาในประเทศไทย ก็ไมต้องเสียภาษีเงินได้จากเงินที่นำเข้าประเทศไทย เหตุผลก็เพราะเงินสะสมดังกล่าวเกิดขึ้นในปีภาษีที่บุคคลนั้นอยู่ในประเทศไทยไม่ถึง 180 วัน

เขียนโดย: สาธิต บวรสันติสุทธิ์ นักวางแผนการเงิน CFP