เรื่องควรรู้เกี่ยวกับ โทษและการตรวจสอบ “ภาษีย้อนหลัง”

ช่วงนี้เราคงเห็นกระแสข่าวเกี่ยวกับการโดนภาษีย้อนหลังกันอยู่บ่อยๆ เรียกได้ว่า สรรพากรค่อนข้างเอาจริงเอาจัง ทำให้หลายคนร้อนๆ หนาวๆ เพราะมีรายได้นะ แต่ไม่เคยยื่นภาษีเลย แต่ก็ยังลังเลว่า ถ้ายื่นไปจะโดนภาษีย้อนหลัไงหมนะ วันนี้ลองมาหาคำตอบกัน ข้อมูลจาก หนังสือ "รู้งี้ ไม่ถูกเรียกภาษีย้อนหลัง" เขียนโดย สาธิต บวรสันติสุทธิ์, CFP

ยื่นภาษีแล้ว สรรพากรจะตรวจเจอไหมว่าเราหนีภาษีมาตลอด?

สำหรับเรื่องนี้คำตอบที่ให้ได้ก็คือ “ไม่รู้” เพราะสรรพากรจะตรวจเจอหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับดวง และถ้าตรวจเจอก็มีความผิดตามกฎหมาย

แต่ๆๆ ถ้าถามต่อว่า “ถ้าหยุดทำผิดตั้งแต่ตอนนี้ กับทำผิดไปเรื่อยๆ อย่างไหนดีกว่ากัน?”

อันนี้ตอบได้เลยว่า “หยุดตอนนี้ดีกว่า” เพราะถ้าทำยิ่งทำผิดเรื่อยๆ โอกาสในการตรวจแบบเข้มข้นและมีโอกาสตรวจเจอความผิดก็จะยิ่งเยอะขึ้น

“ยื่นภาษีวันนี้” ดีกว่า “ไม่ยื่นเลย”

โดยปกติอำนาจในการตรวจสอบภาษีย้อนหลังของสรรพากร จะมี 2 กรณี

(1) กรณียื่นภาษี แต่ยื่นไม่ถูกต้อง
(2) กรณีไม่ยื่นภาษีเลย

สำหรับกรณีที่เราไม่ยื่นภาษีเลย สรรพากรจะมีอำนาจในการตรวจสอบภาษีย้อนหลังของเราได้ไม่เกิน 10 ปี ซึ่งค่อนข้างยาวนาน

แต่ถ้าเราตัดสินใจยื่นภาษีวันนี้ แม้จะยื่นไม่ถูกไปบ้าง สรรพากรจะมีอำนาจตรวจสอบภาษีย้อนหลังได้เพียงไม่เกิน 2 ปี เท่านั้น

เพียงแต่ว่า หากตรวจพบและสงสัยว่าเรา “หลีกเลี่ยงภาษี” ก็จะมีการขยายระยะเวลาในการตรวจสอบให้นานขึ้นเป็น ไม่เกิน 5 ปี

เกิดอะไรขึ้นหลังจาก “โดนตรวจภาษีย้อนหลัง”

กรณีเราตัดสินใจยื่นภาษีไปแล้ว และสรรพากรเห็นว่ามีเหตุควรให้มีการตรวจภาษีย้อนหลัง เราจะถูกออกหมายเรียกให้เข้าไปชี้แจง พร้อมกับพยาน โดยต้องนำเอกสารหลักฐานเพื่อประกอบการไต่สวน

หลังจากนั้น สรรพากรจะมีการ “ประเมินภาษี” ใหม่ตามที่ได้ขอตรวจสอบไป หากเรามองว่า ยังไม่ถูกต้อง ก็สามารถขอ “ยื่นอุทธรณ์” เพื่อประเมินภาษีใหม่ได้

แต่ถ้าสรรพากรมีหมายเรียกมาให้มาชี้แจงและตอบคำถาม แต่เราไม่มา เจ้าหนี้มีอำนาจประเมินภาษีตามหลักฐานที่มี และถือว่าการประเมินภาษีนั้นถูกต้องแล้ว โดยที่เราไม่สามารถอุทธรณ์ได้

โทษของการหนีภาษี

สรุปง่ายๆ ณ วันนี้ ใครที่คิดจะหนีภาษี ขอบอกเลยว่า “คุณเสี่ยงมาก” เพราะนอกจากโอกาสสูงที่สรรพากรจะเจอแล้ว โทษยังหนักอีกด้วย เรามาดูโทษของการหนีภาษีกัน

- กรณีชำระภาษีไม่ทันเวลาที่กฎหมายกำหนด เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ 5 ต่อเดือน (เศษของเดือนให้นับเป็น 1 เดือน) ของเงินภาษีที่ต้องชำระ นับแต่วันพ้นกำหนดเวลาการยื่นรายการจนถึงวันชำระภาษี

- กรณีเจ้าพนักงานตรวจพบว่าไม่ได้ยื่นแบบแสดงรายการ, ชำระภาษีขาด หรือต่ำไป นอกจากต้องรับผิดชำระเงินเพิ่มแล้ว ยังต้องเสียเบี้ยปรับ 1 เท่า หรือ 2 เท่า ของภาษีที่ต้องชำระ แล้วแต่กรณี

- กรณีไม่ยื่นแบบ หรือยื่นแบบแสดงรายการไม่ทันเวลาที่กฎหมายกำหนดต้องระวางโทษ ปรับทางอาญาไม่เกิน 2,000 บาท

- กรณีจงใจแจ้งข้อความ หรือแสดงหลักฐานเท็จ เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีมีโทษจำคุก ตั้งแต่ 3 เดือนถึง 7 ปี และปรับตั้งแต่ 2,000 บาท ถึง 200,000 บาท

- กรณีเจตนาละเลยไม่ยื่นแบบแสดงรายการ เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีมีโทษปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือทั้งจำทั้งปรับ

ที่มา: หนังสือ "รู้งี้ ไม่ถูกเรียกภาษีย้อนหลัง" เขียนโดย สาธิต บวรสันติสุทธิ์, CFP