พระเครื่องสินทรัพย์จับต้องได้ที่มีคุณค่าทางจิตใจ และมูลค่าที่เกิดจากความศรัทธา

เมื่อพูดถึง ‘พระเครื่อง’ คนไทยน่าจะคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี

ทรัพย์สินแสดงศรัทธาที่จับต้องได้ ปัจจุบัน “พระเครื่อง” ไม่ใช่แค่เครื่องรางของขลัง หรือของศักดิ์สิทธิ์ที่พึ่งพาทางใจเท่านั้น แต่วันนี้พระเครื่องได้กลายมาเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่า มีตลาด มีการซื้อขาย และมีแนวโน้มเติบโตแบบที่เราต้องหันกลับมามองอย่างจริงจัง

ปัจจุบันตลาดพระเครื่องเติบโตกระจายอยู่ทั่วประเทศ เห็นได้จากจำนวนร้านค้า แฟนเพจ กลุ่มพูดคุย ไปจนถึงเว็บไซต์เฉพาะทางที่กลายเป็นชุมชนออนไลน์สำหรับคนเล่นพระอย่างจริงจัง

อ้างอิงจากงานวิจัย ธุรกิจพระเครื่องออนไลน์กับวิถีความเชื่อในยุค 4.0 ที่พบว่า กลุ่มที่นิยมเช่าบูชาพระเครื่องทางออนไลน์ ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุระหว่าง 31–40 ปี การศึกษาระดับปริญญาตรี ทำธุรกิจส่วนตัว และมีรายได้เฉลี่ยอยู่ที่ 20,000–30,000 บาทต่อเดือน

น่าสนใจคือ กลุ่มนี้ไม่ได้ดูพระแค่ด้วย “ศรัทธา” เท่านั้น แต่ยังมองว่าเป็น “การลงทุน” ที่มีบริบทวัฒนธรรมและจิตวิญญาณของไทยผสมอยู่ด้วย

พระเครื่องที่ได้รับความนิยมสูงมักจะเป็น “พระเหรียญ” และการหมุนเวียนของเม็ดเงินในตลาดนี้แต่ละปี ก็ไม่ใช่เล่นๆ มีการประเมินว่าในแต่ละภูมิภาคมีเงินสะพัดประมาณ 10,000 ล้านบาท

ย้อนกลับไปปี 2562 ศูนย์วิจัยกสิกรไทยเคยประเมินว่า มูลค่าตลาดพระเครื่องในประเทศไทยอยู่ที่ราว 17,000–23,000 ล้านบาทต่อปี ซึ่งยังไม่นับรวมตลาดนักท่องเที่ยวหรือตลาดส่งออกที่บางทีก็ทำเงินได้มากกว่าตลาดในประเทศเสียอีก

แน่นอนว่าพระเครื่องก็มีด้านที่หลายคนตั้งคำถาม ทั้งเรื่องราคาที่บางครั้งถูกมองว่าสูงเกินจริง เรื่องภาพลักษณ์การฟอกเงิน ไปจนถึงความขัดแย้งกับหลักคำสอนเรื่องการยึดติดในวัตถุ

แต่ในวันนี้…เราขอชวนคุณพักความเชื่อหรือข้อถกเถียงนั้นไว้ก่อน แล้วมามอง “พระเครื่อง” ในมุมของ สินทรัพย์ทางเลือกอีกช่องทางหนึ่ง

ไม่ว่าใครจะเชื่อหรือไม่ การที่ของชิ้นหนึ่งสามารถเก็บมูลค่าได้ เติบโตได้ และมีตลาดรองรับจริง นั่นก็คือ “การลงทุน” รูปแบบหนึ่งที่น่าจับตาอย่างยิ่ง

ความหมายของพระเครื่อง 

พระเครื่อง คือเครื่องรางขนาดเล็กที่ทำจากโลหะ ผง หรือดินเผา มีรูปทรงของพระพุทธ พระสาวก หรือพระเกจิอาจารย์ พกพาได้สะดวก และใช้เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของชาวพุทธ เชื่อกันว่าสามารถป้องกันภัย เสริมบารมี และนำโชคลาภมาให้ (อ้างอิงจาก ธุรกิจพระเครื่องออนไลน์กับวิถีความเชื่อในยุค 4.0)

หลายคนสะสมพระเครื่องเพราะหลงใหลในศิลปะอันประณีตบนองค์พระ บ้างก็ศรัทธาในผู้สร้าง โดยเฉพาะพระที่ผ่านพิธีปลุกเสกจากเกจิอาจารย์ที่มีชื่อเสียง บางคนให้ความสำคัญกับมวลสารที่นำมาสร้างพระ ซึ่งเชื่อว่ามีพลังศักดิ์สิทธิ์ หรือสะสมพระที่ทำจากวัสดุมงคล เช่น หยก แร่เงิน หรือแร่ทอง

ด้วยคุณค่าทางศิลปะ ความเชื่อ และประวัติความเป็นมา พระเครื่องจึงกลายเป็นวัตถุสะสมที่มีทั้งคุณค่าทางใจและมูลค่าในตัวเอง

ขณะเดียวกันก็มีคนอีกจำนวนไม่น้อยที่สะสมพระเครื่องเพื่อจุดประสงค์ด้านการลงทุน หรือ “เก็งกำไร” ในอนาคต แนวคิดนี้เรียกว่า “พุทธพาณิชย์” ซึ่งหมายถึงการซื้อพระที่มีแนวโน้มว่ามูลค่าจะเพิ่มขึ้น แล้วนำไปขายต่อเพื่อสร้างผลตอบแทน (อ้างอิงจาก เศรษฐกิจพระเครื่องเมืองไทย)

พระเครื่องกับความเชื่อและการลงทุน 

ราคาค่านิยมของพระเครื่องนั้นมีตั้งแต่หลักร้อยไปจนถึงหลักร้อยล้าน โดยข้อมูลจาก เศรษฐกิจพระเครื่องเมืองไทย ระบุว่า ราคาพระเครื่องเริ่มต้นที่ประมาณ 500 บาท และอาจสูงถึง 250 ล้านบาท ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยสำคัญที่ใช้พิจารณาในการซื้อ-เช่าพระเครื่อง

ปัจจัยสำคัญที่ใช้ประเมินค่าพระเครื่อง มีหลากหลายองค์ประกอบ อ้างอิงจาก "ป๋อง สุพรรณ" หรือ คุณเสมอ งิ้วงาม เซียนพระชื่อดังและหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งสถาบันรับรองและตรวจสอบวัตถุมงคลประเทศไทย ที่ให้สัมภาษณ์ไว้ในไทยรัฐ ระบุไว้ว่า

“สำหรับพระเครื่องที่มีราคาสูงนั้น มูลค่าของพระจะรู้ได้อย่างไร หลักการดูพระเบื้องต้นคือ ต้องพระแท้ มีความสมบูรณ์ มีที่มาที่ไปอย่างชัดเจน ไม่ผิดวัด ไม่ผิดกรุ ไม่ผิดพิมพ์ ไม่ผิดเนื้อ และเป็นที่ยอมรับจากความงดงามสมบูรณ์ของพระเครื่อง”

หรือบางเซียนพระ (ข้อมูลจาก mgr online) จะบอกว่า วัตถุมงคลที่คนแสวงหานั้นจะขึ้นอยู่กับพลังศรัทธาแรงกล้าอยู่ที่เหตุผล 3 ประการ

1. มีพุทธคุณด้านแคล้วคลาด ปลอดภัย ประสบอุบัติเหตุ รถชน รถคว่ำแล้วไม่เป็นอะไร หรือถูกทำร้ายแต่ไม่เป็นอะไร ตรงนี้คือเหตุผลที่ทำให้คนศรัทธา

2. มีพุทธคุณเด่นด้านโชคลาภ ช่วยเกื้อหนุน ให้ร่ำรวย แบบรวยปุ๊บปั๊บ มีเงินก้อนใหญ่เข้ามา แบบรวยทันตาเห็น

3. มีความชอบ มีความศรัทธา คือ ชอบในรูปแบบ ชอบในพระองค์นั้น ไม่ว่าจะศิลป์ ชอบนิสัยใจคอ พระรูปนี้ดูมีเมตตา ใจดี เป็นต้น

แนวโน้มการลงทุนในพระเครื่อง

วงการพระเครื่องกลายเป็นตลาดของสะสมที่มีมูลค่าหลายหมื่นล้านบาท ในอดีตเคยมีการประเมินว่าตลาดพระเครื่องในประเทศไทยมีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ในบางช่วงตลาดพระในกรุงเทพฯ มีทั้งคนไทยและชาวต่างชาติเข้ามาเลือกเช่าพระอยู่เสมอ อีกทั้ง เรื่องราวเกี่ยวกับพระเครื่องที่ถูกนำเสนอผ่านภาพยนตร์หรือสื่อต่างๆ ก็ช่วยสร้างกระแสความนิยมอยู่ตลอด

ทว่า พระเครื่องถูกจัดเป็นหนึ่งในสินทรัพย์สะสมที่ไม่ได้มีราคาซื้อขายชัดเจนทุกเมื่อ ในทางกลับกัน การซื้อขายพระเครื่องต้องอาศัยผู้ซื้อที่มีความเชี่ยวชาญ ศรัทธาหรือความชื่นชอบในองค์นั้น พระเครื่องจึงถือว่าเป็นสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องต่ำและราคาขึ้นอยู่กับตลาดเฉพาะกลุ่ม (เปลี่ยนร้านดู เปลี่ยนเซียนส่องราคาก็แตกต่าง)

ผู้ลงทุนจึงควรระมัดระวัง ตรวจสอบข้อมูลให้ชัดเจน และรับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงตระหนักว่าการสะสมพระเครื่องควรเป็นการลงทุนทางเลือกบางส่วนของการลงทุนทั้งหมดเท่านั้น และป้องกันความเสี่ยงไว้เสมอ ไม่ควรนำเงินที่จำเป็นต้องใช้ในชีวิตประจำวันไปลงทุนทั้งหมด