“เลี่ยง คุม รับ โอน” วิชาป้องกันการเงิน 101 : เรื่องเงินก็เหมือนเรื่องสุขภาพ ‘ป้องกัน’ ให้ดีไว้ก่อน ดีกว่ามา ‘ซ่อมแซม’ ทีหลัง

ในปี 2013 แฮโรลด์ วาร์มัส ผู้อำนวยการสถาบันมะเร็งแห่งชาติของอเมริกาในเวลานั้นได้กล่าวปาฐกถาที่บรรยายถึงความลำบากในการต่อสู้กับโรคมะเร็งไว้อย่างน่าสนใจ

อย่างที่เรารู้กันว่าถึงแม้ตอนนี้ความรู้และเทคโนโลยีทางการแพทย์จะพัฒนามากขนาดไหน แต่เป้าหมายการกำจัดโรคมะเร็งให้หมดสิ้นไปของกฎหมายมะเร็งแห่งชาติที่ออกมาในปี 1971 ยังดูห่างไกลซะเหลือเกิน

วาร์มัสกล่าวว่า

“ความย้อนแย้งที่เราต้องเผชิญกับมันโดยตรงในเวลานี้คือแม้เรามีความก้าวหน้าเป็นอย่างมากในการทำความเข้าใจความผิดปกติที่แฝงอยู่ในเซลล์มะเร็ง แต่เรากลับไม่ประสบความสำเร็จในการควบคุมมะเร็งที่ก่อให้เกิดโรค ภัยไข้เจ็บในมนุษย์ ในระดับที่เชื่อได้ว่าเราจะทำได้”

เขากล่าวว่า หนึ่งในสิ่งที่ขาดหายไปคือ “เรามุ่งเน้นการรักษามะเร็งมากเกินไป และสนใจการป้องกันมะเร็งน้อยเกินไป แต่ถ้าคุณอยากได้รับชัยชนะอันยิ่งใหญ่ในการทำสงครามกับมะเร็ง คุณก็ต้องมีการป้องกันที่แนวหน้าด้วย”

ประเด็นนี้สำคัญมาก, แต่มันค่อนข้างน่าเบื่อ

ไม่ใช่แค่ในเรื่องของวิทยาศาสตร์การแพทย์ แต่เป็นทุกเรื่องของชีวิต รวมถึงเรื่องการเงินด้วยเช่นกัน

 โรเบิร์ต ไวน์เบิร์ก นักวิจัยมะเร็งที่เอ็มไอทีอธิบายไว้อย่างชัดเจนว่า “คุณจะไม่ตายเพราะมะเร็ง ถ้าคุณไม่เป็นมะเร็งตั้งแต่แรก แต่สัจธรรมที่เรียบง่ายข้อนี้ถูกมองข้ามโดยง่าย เพราะมันดูไม่ต้องใช้ความคิดเท่าไหร่”

ถูกต้องครับ, คุณจะไม่ตายเพราะมะเร็งหากไม่เป็นมะเร็งตั้งแต่แรก

การให้ความรู้และโน้มน้าวให้คนเลิกสูบบุหรี่จะช่วยสร้างความเปลี่ยนแปลงในสงครามกับมะเร็งได้มากกว่าการพยายามหาทางรักษา

แน่นอนว่าความก้าวในเรื่องการแพทย์และการรักษาโรคมะเร็งเป็นสิ่งสำคัญ แต่ถ้าป้องกันไม่ให้มันเกิดตั้งแต่แรกได้ โอกาสที่จะมีผู้เสียชีวิตด้วยมะเร็งก็จะน้อยลงไปด้วย

เช่นเดียวกันกับเรื่องการเงิน คุณจะไม่ต้องมานั่งซ่อมแซมสุขภาพการเงินหากป้องกันได้ดีเอาไว้ตั้งแต่แรก

"เลี่ยง คุม รับ โอน" วิชาป้องกันการเงิน 101

ในหนังสือ ‘นับจากนี้ไปต้องมีเงินใช้ตลอดชีวิต’ ที่เขียนโดย ‘เซนเซแป๊ะ’ เล่าถึงวิชาป้องกันการเงิน 101 เอาไว้ ซึ่งถือเป็นแนวทางสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินที่ดีมากๆ เลยอยากเอามาแชร์ให้ทุกคนลองเอาไว้ใช้กันครับ

เซนเซแป๊ะ อธิบายว่า “การมุ่งหารายได้สำคัญก็จริง แต่การปกป้องเงินที่ควรได้นั้นสำคัญเช่นกัน เหมือนคนโบราณที่มีทั้งหอกไว้หาอาหารและโล่ป้องกันการโจมตีนั่นเอง ขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปก็ไม่สมดุล”

ทีนี้เขาลองให้จินตนาการย้อนกลับไปเมื่อพันปีก่อน ที่เราต้องออกไปล่ากระต่ายป่าที่อยู่กลางป่าใกล้แหล่งน้ำมาเป็นอาหาร แต่ทุกครั้งที่ออกไปก็จะต้องผ่านดงหมาป่าเสมอ

หลายครั้งคนในหมู่บ้านเวลาออกไปล่ากระต่ายก็จะเจอหมาป่าโจมตี บาดเจ็บ ล้มตายกันไป

คุณเลยต้องมาคิดหาทางแก้ไขว่าจะทำยังไงกับเรื่องนี้ดี

 โดย 4 วิธีที่ทำได้คือ

1. เลี่ยง

เลิกล่ากระต่าย เปลี่ยนไปล่าสัตว์อื่นที่ปลอดภัยกว่า หรือเลี้ยงกระต่ายไว้กินเอง

2. คุม

เปลี่ยนเส้นทางการเดินทาง อ้อมดงหมาป่าไป ลดโอกาสปะทะ แม้ระยะเวลาจะเพิ่มขึ้นสักหน่อย แต่ก็วางแผนให้ปลอดภัยขึ้นได้

3. รับ

ฝึกคนในหมู่บ้านให้แกร่งขึ้น อัปเวล จนสู้กับหมาป่าตรงๆ ได้เลย

4. โอน

จ้างคนในหมู่บ้านอื่นให้ไปล่ากระต่ายแทน เพื่อแลกกับทรัพยากรอื่นๆ ที่เรามีเช่น พืชผัก เงินทอง ฯลฯ

 ถ้าเปรียบเป็นเรื่องการเงิน การออกไปล่ากระต่ายคือการหารายได้ และหมาป่าคือความเสี่ยง วิธี 4 อย่างที่เราใช้สำหรับป้องกันความเสี่ยงของเราได้คือ

 1. เลี่ยง

เปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงๆ ที่ใช้เงินผิดวิธี รูดบัตรเครดิตโดยไม่รู้จะจ่ายไหวไหม ยืมหนี้ใหม่มาโป๊ะหนี้เก่า ใช้เงินแบบเดือนชนเดือนเพราะคิดว่าเดี๋ยวเงินเดือนก็เข้าอีก ซื้อบ้านโดยไม่คิดคำนวณค่าใช้จ่ายที่จะตามมา ซื้อก่อนจ่ายทีหลังแบบไม่คิดให้ดีก่อน แค่อยากได้ ฯลฯ ลิสต์นี้ยาวเป็นหางว่าว เลี่ยงได้เลี่ยงครับ

 2. คุม

ไม่เปลี่ยนแต่ควบคุมพฤติกรรมของเราเอง อาจจะกำหนดเงินไว้ก้อนหนึ่งทุกเดือนสำหรับการใช้ซื้อของที่อยากได้ หลังจากหักค่าใช้จ่าย เก็บออม และลงทุน เรียบร้อยแล้ว หรือก่อนจะซื้อให้กลับมานั่งคิดดูก่อนสักสองสามวันแล้วค่อยตัดสินใจอีกที ควบคุมพฤติกรรมเหล่านี้จะช่วยลดความเสียหายได้

 3. รับ

ไม่เปลี่ยนพฤติกรรม แต่ทำให้พร้อมรับมือกับความเสี่ยง เก็บเงินเผื่อฉุกเฉินไว้สัก 6-12 เดือน เพิ่มรายได้ให้มากขึ้น แต่พยายามคงค่าใช้จ่ายไม่ให้เพิ่มตามมากขึ้นไปด้วย หาอาชีพเสริม สร้างรายได้หลายๆ ทาง หาโอกาสในการลงทุนสร้าง passive income แบบนี้ก็ช่วยได้

 4. โอน

ส่งต่อความเสี่ยงให้ประกัน การทำประกันสุขภาพและประกันชีวิต ก็ช่วยป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายต่อเงินในบัญชีของเราได้เช่นเดียวกัน

ให้เห็นภาพชัดขึ้น ลองปรับมาใช้กับการลดความเสี่ยงจากโรคเบาหวานก็ได้ครับ

1. เลี่ยง

เลิกกินอาหารที่ทำให้เกิดโรคเบาหวาน

2. คุม

ลดการกินอาหารที่ทำให้เกิดโรคเบาหวานและหมั่นตรวจระดับน้ำตาลในเลือด

3. คุม

ออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความสามารถในการจัดการ กับน้ำตาลในร่างกาย จนมีระดับที่ใกล้เคียงคนปกติ

4. โอน

ทำประกันไว้เพื่อเป็นทุนรักษาตัวในกรณีเมื่อเป็นเบาหวาน

 เรื่องเงินก็เหมือนเรื่องสุขภาพ หากป้องกันเอาไว้ก่อน ความเสียหายที่จะเกิดขึ้นในภายหลังก็ลดลงไปด้วย แม้ว่าการป้องกันจะดูเป็นเรื่องที่น่าเบื่อสักหน่อย แต่มันก็ช่วยเพิ่มโอกาสในการที่เราจะชนะในเกมการเงินของชีวิตได้

การป้องกันเป็นการรับมือกับปัญหาการเงินตั้งแต่ต้นทาง มันเรียบง่ายแต่มีประโยชน์มากกว่าที่เราคิด

คล้ายกับการคาดเข็มขัดนิรภัยเวลาขับรถนั่นแหละครับ

เราจะไม่รู้สึกถึงคุณค่าของมัน จนกระทั่งอุบัติเหตุเกิดขึ้นแล้วนั่นแหละ