รายได้ของนักวาดมังงะ คำตอบที่ไม่ง่าย ตามติดชีวิตหนึ่งวันของนักวาด “สะดุดรักยัยแฟนเช่า” Kanojo Okarishimasu (Rent-A-Girlfriend)

หนึ่งในคำถามที่ยากที่สุดเกี่ยวกับอุตสาหกรรมใดๆ ก็คือคำถามเรื่อง “รายได้” คำตอบสั้นๆ (ซึ่งมักจะตรงกับความเป็นจริงมากกว่า) ก็คือ “ขึ้นอยู่กับ…” แต่คำตอบแบบนั้นก็ไม่ได้ช่วยให้ใครเข้าใจภาพรวมได้ดีนัก

ในบทความของ เจสัน มูเอลล์ (Jason Muell) ที่เผยแพร่บนแพลตฟอร์ม Medium เขาได้อธิบายว่า

สิ่งที่ทำให้ปัญหานี้ยิ่งซับซ้อนขึ้นไปอีกก็คือ ความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ย (mean) กับค่ามัธยฐาน (median) เพราะมีคนส่วนน้อยที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง ทำรายได้มหาศาล จนทำให้ค่าเฉลี่ยของทั้งกลุ่มดูสูงเกินจริงไปมากกว่ารายได้ที่คนส่วนใหญ่ในอุตสาหกรรมนี้ได้รับจริงๆ

เจสันเล่าว่า หลังจากที่เขาย้ายมาอยู่ญี่ปุ่น และได้รู้จักกับนักวาดมังงะที่มีผลงานตีพิมพ์จริงๆ หลายคน เขาก็ต้องประหลาดใจเมื่อพบว่า ความจริงแล้ว รายได้จากการวาดมังงะนั้นค่อนข้างต่ำกว่าที่คิดไว้มาก

เนื้อหาต่อจากนี้เราจะอ้างอิงจากวิดีโอตามติดชีวิตมังงะกะ เรย์จิ มิยาจิมะ (reiji miyajima) ผู้สร้างมังงะเรื่องมังงะเรื่อง kanojo okarishimasu ใน “Day in the Life of a Japanese Manga Creator” ของ Paolo fromTOKYO และ บทความของ Jason Muell)

มังงะหนึ่งเล่มทำเงินจากอะไรได้บ้าง

นักวาดสรรค์มังงะ หรือที่เรียกว่า “มังงะกะ (mangaka)” มีรายได้จากหลายช่องทางผสมผสานกัน ซึ่งรายได้ส่วนใหญ่ก็เป็น Active Income เช่น ชีวิต เรย์จิ มิยาจิมะ ที่มีการ์ตูนโด่งดังอย่าง Kanojo Okarishimasu (Rent-A-Girlfriend) แปลเป็นชื่อไทยว่า สะดุดรักยัยแฟนเช่า เขายังต้องตื่น 6 โมงเช้าไปที่วาดรูปที่สตูดิโอ และหัวหมุนทุกวันพุธเพราะต้องส่งต้นฉบับ รวมถึงต้องดราฟงานและบรีฟทีมงานเองด้วย

ซึ่งค่าตอบแทนโดยของนักวาดเหล่านี้ก็จะได้ตรงจากงานที่สร้าง ค่าลิขสิทธิ์ และรายได้จากการดัดแปลงเป็นสื่ออื่นรวมถึงสินค้าต่างๆ หลักๆ แล้วมีรายได้ทั้งหมด 3 ทางด้วยกัน

1. ค่าหน้าต้นฉบับ (Genkouryou)

นักวาดมังงะโดยทั่วไปจะได้ค่าต้นฉบับ ระหว่าง 3,000 - 8,000 เยนต่อหน้า (เฉลี่ยประมาณ 5,500 เยนต่อหน้า) โดยตอนหนึ่งที่ตีพิมพ์ในนิตยสารรายสัปดาห์หรือรายเดือนจะมีประมาณ 20 หน้า อย่างไรก็ตามถ้ามังงะมีชื่อเสียงมากขึ้น นักวาดก็จะต่อรองราคาได้ดีขึ้น

อาจมีรายได้เพิ่มจากภาพปก ภาพสเก็ตช์ประกอบในนิตยสาร หรือภาพโฆษณาอื่นๆ แต่รายได้ตรงจากการตีพิมพ์ซีรีส์มังงะมักอยู่แค่นี้

โดย มังงะส่วนใหญ่จะตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารรายสัปดาห์ รายเดือน หรือราย 2 เดือน ซึ่งนิตยสารที่ใหญ่และมีชื่อเสียงมากที่สุด 5 อันดับแรกก็คือ Weekly Shonen Jump, Weekly Shonen Magazine, CoroCoro Comic, Weekly Young Japan และ Monthly Shonen Magazine

แม้สำหรับนักวาดหน้าใหม่ โอกาสที่จะได้ตีพิมพ์ในนิตยสารระดับนี้จะน้อยมาก แต่ก็ไม่ค่อยต่างอะไรนัก เพราะอัตราค่าตอบแทนในอุตสาหกรรมนี้ค่อนข้างใกล้เคียงกัน ไม่ว่าคุณจะตีพิมพ์กับค่ายไหน

และแม้แต่นักวาดระดับตำนาน ค่าหน้าต้นฉบับก็ไม่ได้สูงขึ้นมากนัก (แต่พวกเขามักมีช่องทางรายได้อื่นๆ เพิ่มเติม)

มีการประมาณรายได้ต่อปีไว้ว่า

- ตีพิมพ์รายสัปดาห์: (¥5,500 × 20) × 48 = ¥5,280,000 (~51,920 ดอลลาร์สหรัฐ)
- ตีพิมพ์รายเดือน: (¥5,500 × 20) × 12 = ¥1,320,000 (~12,980 ดอลลาร์สหรัฐ)

นอกจากนี้ นักวาดที่มีผลงานประสบความสำเร็จ (โดยเฉพาะผู้ที่ต้องส่งงานรายสัปดาห์) มักจะต้องจ้างผู้ช่วยช่วยทำฉาก ทำความสะอาดเส้นคำพูด และงานจิปาถะอื่นๆ ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายเอง ค่าจ้างผู้ช่วยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 180,000 เยนต่อเดือน ต่อผู้ช่วย 1 คน หรือในกรณีของคุณเรย์จิ เขาต้องจ้างผู้ช่วยมาช่วยปิดจ็อบประจำสัปดาห์ถึง 4 คนเลยทีเดียว

2. ค่าลิขสิทธิ์รวมเล่ม (Tankoubon no Inzei)

ถ้ามังงะประสบความสำเร็จพอที่จะถูกรวมเล่มออกขาย นักวาดมักจะได้ ค่าลิขสิทธิ์จากหนังสือเล่มนั้นๆ นี่คือส่วนที่ถือว่าเป็น แหล่งรายได้หลักของนักวาดมังงะโดยเฉลี่ย

โดยทั่วไป นักวาดจะได้ส่วนแบ่ง 8 - 10% ของราคาหนังสือก่อนหักภาษี สำหรับยอดพิมพ์ครั้งแรก ส่วนรอบพิมพ์ถัดไปจะได้ตามจำนวนเล่มที่ขายจริง

ตัวอย่างจริงจากนักวาดคนหนึ่ง
- ยอดพิมพ์ครั้งแรก: 30,000 เล่ม
- ราคาปก: 429 เยน
- ส่วนแบ่ง 9%

รายได้จากลิขสิทธิ์เล่มแรก: (¥429 × 30,000) × 9% = ¥1,158,300 (~11,390 ดอลลาร์สหรัฐ)

จำนวนนี้สามารถมากขึ้นหรือน้อยลง ขึ้นกับจำนวนเล่มพิมพ์ จำนวนพิมพ์ซ้ำ และจำนวนเล่มที่ออกในปีนั้นๆ ซึ่งถ้ามีเนื้อหาล้ำหน้าในนิตยสารมากพอ อาจออกปีละ 2 เล่มขึ้นไป

ในกรณีของคุณเรย์จิ เขามีมังงะเรื่องที่ได้กลายเป็น Rensai (ซีรีส์การ์ตูนแยกเดี่ยวเป็นเล่มของตัวเอง) ซึ่งการจะได้ตีพิมพ์ในรูปแบบนี้มังงะเรื่องนั้นจะต้องได้รับความนิยมจนมีผู้ชมจำนวนมากติดตามทุกสัปดาห์ แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่มังงะเรื่องนั้นไม่ได้รับความนิยมอีกต่อไป สำนักพิมพ์ก็จะยกเลิกตีพิมพ์เล่ม และนั้นทำให้มังงะกะต้องเผชิญแรงกดดันในการผลิตและส่งมอบต้นฉบับให้มีคุณภาพในทุกสัปดาห์

รวมไปถึงมังงะกะอาจจะต้องมีแอคเคาน์ทวิตเตอร์เพื่ออัปเดตผลงานและพูดคุยกับแฟนคลับเพื่อรักษาฐานความนิยม

3. ค่าลิขสิทธิ์อนิเมะ (Chosakuken Shiyouryou)

ข้อมูลที่ดีที่สุดเท่าที่หาได้คือ นักวาดที่เป็นเจ้าของสิทธิ์จะได้รับค่าลิขสิทธิ์จากการสร้างอนิเมะประมาณ 150,000 - 200,000 เยนต่อหนึ่งตอน 30 นาที

สำหรับฉบับคนแสดงจริง (live action) อัตรามักต่ำกว่า เนื่องจากเนื้อเรื่องและตัวละครมักถูกปรับเปลี่ยนเยอะเพื่อให้เข้ากับโลกจริง

ถ้าอนิเมะออกเป็นดีวีดี เจ้าของสิทธิ์จะได้ส่วนแบ่งประมาณ 0.5% - 1% ของราคาขายต่อแผ่น

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีปัจจัยอีกมากมายที่ส่งผลต่อรายได้ของนักวาดมังงะ ส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับชื่อเสียงและความสำเร็จของผลงาน โดยรายได้ของนักวาดระดับแถวหน้าในอุตสาหกรรมนี้นั้น แทบจะไร้ขีดจำกัด เช่น เจ้าของผลงาน วันพีซ หรือ เออิจิโร โอดะ เจ้าของผลงานมังงะที่ขายดีที่สุดตลอดกาลและมังงะกะที่รวยที่สุด เขามีทรัพย์สินสุทธิประมาณ 200 - 230 ล้านดอลลาร์ เลยทีเดียว