มีคำถามมากมายจากการลงทุนด้วยแนวทาง Dollar Cost Average ว่า ถ้าหากเราออมหุ้นแล้วมันจะสำเร็จด้วยวิธีการนี้แน่นอนหรือเปล่า? แค่ออมไปเรื่อยๆได้ไหม คำตอบก็คือ “ไม่ได้!!!!” เพราะการลงทุนแบบ DCA นั้นเป็นเพียงวิธีการซื้ออย่างสม่ำเสมอ แต่ถ้าหากเราไม่ได้เข้าใจในกิจการที่เราจะลงทุนและไม่รู้ว่าจะเลือกหุ้นอย่างไรมาออม มันก็จะทำให้เราพบกับความเสี่ยงอย่างแน่นอน แบบว่ายิ่งซื้อยิ่งขาดทุน เรามาดูวิธีง่ายๆในการออมหุ้นเบื้องต้นดีกว่าว่าเราจะค้นหามันได้อย่างไร

1. เป็นธุรกิจที่เรารู้จัก สนใจและเข้าใจในสินค้าและบริการ

หากเราเข้าใจในธุรกิจเราก็ย่อมมีชัยไปกว่าครึ่งนะครับ อย่างน้อยเราก็รู้ว่าสินค้าคืออะไร ใครเป็นลูกค้า มันคงง่ายมากๆหากเรามองร้านขายอุปกรณ์เครื่องเขียนหน้าโรงเรียนว่า ลูกค้าส่วนใหญ่ก็ต้องเป็นนักเรียนที่อยู่ละแวกนั้น สินค้าเหมาะสม ยิ่งนักเรียนเพิ่มมากขึ้นตามการขยายตัวของโรงเรียน ร้านขายเครื่องเขียนถ้ายังมีอยู่ร้านเดียวที่ตั้งอยู่ตรงนั้นก็คงขายดีขึ้นเพราะจำนวนนักเรียนมากขึ้น

แต่ถ้าเราไม่รู้จักธุรกิจก็คงยากต่อความเข้าใจและจะต้องใช้เวลาในการศึกษาเพิ่มเติม เช่น บริษัทนี้ผลิตโพลีเอ็ทเทอรีนผสมฟอมารีนและกลั่นแนปทาฟลูโรคอลล่าเจนผสมโมโนโซีเดียมกลูตาเมต ฮาๆ งง เลยทีเดียวใช่ไหมว่ามันคืออะไร เอาไปทำอะไร ลูกค้าเป็นใคร ถ้าเราไม่ได้เข้าใจอะไรมาก ลองหันมาศึกษาหุ้นที่เข้าใจง่ายและเหมาะสมกับเราดีกว่า ส่วนอะไรที่ยากๆให้ทางผู้ที่สนใจเป็นพิเศษและทำงานเฉพาะในด้านนั้นๆเป็นผู้ลงทุนดีกว่า

2. เป็นธุรกิจที่เติบโตมานาน ไม่ใช่ชั่วครั้งชั่วคราวเป็นกระแส

ธุรกิจที่โตมานานเราย่อมเห็นว่าเขามีประสบการณ์ในการทำธุรกิจในสาขานั้นๆ ถ้าเปรียบเทียบกับธุรกิจใหม่แล้ว แน่นอนว่าการจัดการ ความสัมพันธ์กับคู่ค้า ความเข้าใจในตลาดอาจจะต่างจากผู้ที่เข้ามาก่อนนานๆแน่ๆ อีกทั้งการที่เราลงทุนในธุรกิจที่เป็นสิ่งพื้นฐานในชีวิตประจำวันที่เราใช้กันมาเป็นระยะเวลานานนั้น ความต้องการมันก็ยังมีอยู่เหมือนเดิม อาจจะเปลี่ยนแปลงไปบ้างในเชิงของเนื้อหา ถ้าธุรกิจปรับตัวกับความต้องการที่เพิ่มขึ้นของผู้บริโภคได้ก็นับว่าเป็นเรื่องดี เปรียบเทียบกับสินค้าที่เป็นกระแส เปลี่ยนเร็ว มาแบบโด่งดังแล้วก็หายไปจากตลาดอย่างรวดเร็ว อย่างนี้ควรหลีกเลี่ยงเพราะไม่สามารถทำให้เราออมในระยะยาวได้ แต่การลงทุนในธุรกิจที่เติบโตมานานก็ไม่ใช่ว่าจะล้มละลายไม่ได้ มีโอกาสเกิดขึ้นได้ทุกอย่าง เราจะต้องติดตามธุรกิจและความเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

3. เปรียบเทียบกับคู่แข่งแล้วพบว่าคนส่วนใหญ่ยังนิยมชมชอบอยู่

ธุรกิจที่เราควรออมหุ้นควรเป็นธุรกิจที่ได้เปรียบทางการแข่งขัน ไม่ว่าจะเป็นในเชิงของคุณภาพที่อย่างไร๊อย่างไรลูกค้าก็ต้องเลือกมาใช้บริการ หรือ เป็นธุรกิจที่ผูกขาดไม่มีผู้แข่งขันเช่นธุรกิจที่ได้รับสัมปทาน เพราะเมื่อลูกค้าใช้บริการแล้ว กระแสเงินสดที่สร้างเป็นกำไรก็จะต้องเกิดและทำให้ธุรกิจนั้นมีความเติบโตที่มากขึ้นในอนาคต จะทำให้สามารถสร้างผลตอบแทนให้กับผู้ถือหุ้นได้ ปกติผมใช้วิธีคิดง่ายๆว่า ถ้าเราจะซื้ออะไร เราจะซื้อยี่ห้อไหน ้เพื่อนเราและครอบครัวเราจะซื้อยี่ห้อไหน?

4. ตรวจสอบสถานะทางการเงินแล้วพบว่ามีการเติบโตต่อเนื่องมีกำไรและสถานะทางการเงินที่ดี

ธุรกิจที่ดี ต้องมีกำไรเติบโต แน่นอนว่าไม่มีใครอยากเปิดร้านขายของแล้วขาดทุนหรอก พอขาดทุนก็จะทำให้สถานะทางการเงินไม่ดี อาจจะต้องกู้หนี้ยืมสินคนอื่นมา ไม่ก็บอกผู้ถือหุ้นว่าช่วยเอาเงินมาเติมหน่อยเงินสดหมดแล้ว เมื่อเป็นเช่นนั้นแล้วก็อาจจะทำให้ส่งผลต่อพื้นฐานราคาหุ้นที่เราถือ ในทางกลับกันถ้าบริษัททำกำไรได้ดีและมีการเติบโตต่อเนื่องอย่างยั่งยืน ก็จะมีการพัฒนาธุรกิจให้ดีขึ้น ลงทุนมากขึ้นและก็จะทำให้ผู้ถือหุ้นเกิดความมั่งคั่งในทั้งรูปแบบส่วนต่างราคาหุ้นและเงินปันผลเช่นกัน

5. หากเราทราบแนวโน้มและความเสี่ยงในอนาคตว่าเป็นอย่างไร ก็ออมได้เลยทันที

ความเสี่ยงเป็นสิ่งที่เราควรทราบ ทุกธุรกิจมีความเสี่ยง เราควรจะต้องหาว่าความเสี่ยงมีอะไรบ้าง การเปิดร้านขายของมีความเสี่ยงอะไร การทำธุรกิจพลังงานมีความเสี่ยงเรื่องความผันผวนของราคาสินค้าอย่างไร  ธุรกิจก่อสร้างมีความเสี่่ยงอย่างไร เมื่อเราทราบความเสี่ยงแล้วก็ควรศึกษาธุรกิจที่เราลงทุนอยู่ว่าเขามีความพร้อมในการรับความเสี่ยงต่างๆมากแค่ไหน และเราจะบริหารความเสี่ยงของตัวเองในฐานะนักลงทุนได้อย่างไรบ้าง

Check List นี้เป็นแค่ในเบื้องต้นที่ผู้อ่านสามารถนำไปประกอบการตัดสินใจในการออมหุ้น รวมถึงนำข้อมูลอื่นๆเพิ่มเติมลงไปให้เป็นข้อประกอบในการพิจารณาของตัวเองได้ ต้องอย่าลืมนะครับว่ายิ่งเรามองได้มากๆ ก็ยิ่งที่ให้เราตัดสินใจได้แม่นยำขึ้นและสามารถลงทุนได้อย่างประสบความสำเร็จครับ

จากตอนที่แล้วทุกคนก็พอจะเข้าใจแล้วนะครับว่าเป้าหมายของเราในการสร้างความมั่งคั่ง สุดท้ายนั้นมันต้องเริ่มต้นจากการทำให้สถานะทางการเงินนั้นเป็นบวกซะก่อน นั่นคือใช้จ่ายให้เเหมาะสมกับรายรับที่มีเพื่อให้เกิดเงินออมขึ้นนะครับ และเมื่อเรามีเงินออมเกิดขึ้น ชีวิตก็จะมั่นคงขึ้น มีหลักประกันต่างๆที่สำรองไว้ไม่ให้เราต้องพึ่งพาเงินกู้เวลาต้องการใช้เงินโดยไม่ได้วางแผนไว้ก่อน ตลอดจนยังสามารถนำเงินนั้นไปเป็น “ทุน” ในการลงทุนเพื่อสร้างความมั่งคั่งให้มากขึ้นในอนาคต

ชีวิตมนุษย์เงินเดือนนั้น รายได้เป็นสิ่งที่แน่นอนแต่มันก็ยากที่จะเพิ่มขึ้นมาได้ เพราะเราต้องให้เวลากับองค์กรตลอดวันทำงาน อาจจะมีบางคนมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการทำงานพิเศษบ้าง และมีการปรับขึ้นเงินเดือนทุกปี บางคนพิเศษหน่อยก็จะได้รับโบนัสประจำปี แต่วิธีที่จะเพิ่มเงินออมอย่างง่ายที่สุดก็คงหนีไม่พ้นการบริหารค่าใช้จ่ายอย่างมีประสิทธิภาพใช่ไหมครับ ปกติแล้วเราทุกคนมีค่าใช้จ่ายอยู่แล้ว ไม่ว่าไปไหนก็ต้องจ่ายเงินทั้งนั้น เมื่อเรารู้เช่นนี้แล้วก็คงต้องมานั่งดูว่าจะทำอย่างไรให้เราสามารถใช้จ่ายได้อย่างคุ้มค่าให้ได้มากถึงมากที่สุดนะครับ

หลักการของการใช้จ่ายให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผมก็มีหลักง่ายๆอยู่ไม่กี่ข้อหรอกครับ ลองมาดูกันนะครับ

1. คิดก่อนจ่าย อย่าเร่งตัดสินใจ

เคยเป็นไหมครับเวลาที่เราเดินตามห้างแล้วไปเจอบางสิ่งที่ล้อตาล่อใจ เราหยิบดูแปปนึงแล้วก็มีพนักงานขายเข้ามาบอกเล่าโปรโมชั่น ถ้าไม่รีบตัดสินใจวันนี้เดี๋ยวโปรจะหมดในวัน 2 วันนี้แล้วนะ แล้วเราก็ซื้อมันมาจนได้เพียงเพราะมีโปรโมชั่น เงินออกจากกระเป๋าไปง่ายๆเลยเห็นไหมครับ หรือบางทีผมเห็นเพื่อนผมดูเวปไซต์ขายส่วนลดราคาสินค้า-บริการ เพื่อดูว่าจะมีอะไรช็อปปิ้งบ้าง บางอย่างพอเขาเห็นราคามันลดปุ๊ปก็เอาเลย ซื้อทันที เหตุผลคือ ซื้อมาไว้ก่อนเผื่อต้องใช้ ถูกๆแบบนี้ไม่ได้มีบ่อย พอเป็นแบบนี้ปุ๊ปเงินออกจากกระเป๋าง่ายๆอีกครั้ง

จริงอยู่ที่เทคโนโลยีสมัยนี้มันก้าวหน้ามากพอที่จะทำให้เราจับจ่ายใช้สอยผ่านอินเตอร์เน็ตได้เลย เพียงแค่คลิก ของสิ่งนั้นก็กลายเป็นของคุณทันที และเงินในกระเป๋าของคุณก็ลดลงทันทีเช่นกัน ดังนั้นผมอยากให้ทุกคนเอาข้อมูลกลับมาคิดก่อนซักพักหนึ่งว่าจะซื้อดีหรือไม่ มาดูก่อนว่าจริงๆแล้วสิ่งที่เราจะซื้อนั้นมันเป็นอย่างไร ยิ่งของที่ไม่เคยซื้อมาก่อนและมีราคาแพงอาจจะต้องมานั่งดูกันก่อนว่ามันดีขนาดไหน มีคนรีวิวไว้บ้างหรือเปล่า เอาข้อมูลมาเปรียบเทียบกันเยอะๆครับ มันจะทำให้เราตัดสินใจได้ดีขึ้น มันจะคุ้มค่าต่อความต้องการของเราหรือไม่

2. ตั้งงบประมาณในการใช้จ่าย

การซื้อของในแต่ละครั้งไม่ว่าจะซื้อแบบการไปซุปเปอร์มาเก็ตเพื่อซื้อของหลากหลายในครั้งเดียว หรือ จะเป็นการไปซื้อสินค้าที่มีผลิตภัณฑ์ที่ต่อเนื่องอย่าง ชุดโต๊ะ ตู้เตียง แบบมาเป็นชุด หากเราไม่ได้ตั้งงบประมาณรายจ่ายไว้ก็อาจจะทำให้เราเสียเงินไปเรื่อยๆจากการหยิบจับ เพิ่มเติมสินค้าที่อยากได้ จนทำให้ค่าใช้จ่ายเราบานปลายเลยก็ได้นะครับ มีแค่ 1000 ใช้แค่จ่าย 1000 ห้ามเกินครับ การตั้งงบประมาณใช้จ่ายจึงเป็นสิ่งที่ควรทำเป็นอย่างยิ่งว่าเราจะมีค่าใช้จ่ายในเรื่องนั้นๆ อย่างสมเหตุสมผลด้วยจำนวนเงินเท่าไหร่

การตั้งงบประมาณรายจ่ายมันจะช่วยให้เราได้จำกัดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นออกไปจากการซื้อของด้วยนะครับ กล่าวคือถ้าเราเอาสินค้าที่ต้องการซื้อทั้งหมดมากองรวมกันและดูว่ามันเกินงบประมาณมากขนาดไหน และท้ายสุดถ้าเราต้องตัดรายจ่ายให้ซื้อสินค้าตามงบประมาณแล้วล่ะก็ ตอนนั้นเราจะรู้เลยว่าอะไรที่มันไม่ได้จำเป็นจริงๆกับเราหรอก และแน่นอนว่าการตั้งงบประมาณในการใช้จ่ายนั้นเป็นแนวทางเบื้องต้นที่ฝึกให้เราเป็นนักวางแผนการเงินที่ดีและใช้ความคิดในการสร้างเงินออมที่ยอดเยี่ยม และอีกมุมนึงนะครับ ก็เป็นการฝึกการห้ามใจตัวเองได้ด้วยเหมือนกัน รับรองว่าถ้าห้ามได้ครั้งแรกแล้ว ครั้งต่อๆไปจะง่ายขึ้นครับ

3. คิดถึงความจำเป็นก่อนการใช้จ่าย

เวลาเราจะจ่ายเงินไปกับอะไรนะครับมันมีแค่ 2 อย่างล่ะคือ “อยากได้จังเลย” กับ “จำเป็นมากครับ” เราต้องแยกให้ออกก่อนว่าสิ่งที่เราจะซื้อนั้นมันเป็นความรู้สึกแบบไหน กรณีที่มันจำเป็นจริงๆเราก็ต้องจ่ายมันใช่ไหมครับ แต่ถ้าเป็นความรู้สึกว่าอยากได้จังเลย เราก็อาจจะต้องคุยกับตัวเองว่าเราจะซื้อมันดีไหม ถ้าจะซื้อก็ควรกำหนดความพอดีของเราด้วย การซื้อสิ่งของที่อยากได้มันเป็นความสุขของชีวิตที่เติมสีสรรและให้รางวัลกับตัวเอง ไม่งั้นมันจะดูจืดชืดไปนะครับ ประมาณว่ามีเงินทองแต่ไม่ใช้แล้วจะมีไปทำไม

แต่ก็ต้องไม่ลืมว่าเงินเรามันหมดได้ การให้ความสุขกับตัวเองนั้นก็ควรเป็นสิ่งที่อยู่ในความพอดี ไม่ใช่ว่าใช้เงินกันจนถังแตกเพราะอยากได้ทุกสิ่งที่เข้ามาปลุกเร้าความอยากในชีวิต บางทีเราอาจจะนำวิธีการอื่นๆมาผสมผสานก็ได้เช่น เราตั้งงบประมาณไว้เลยว่าสิ่งที่เราอยากได้ในแต่ละเดือนมันควรจะไม่เกินกี่บาท และเราควรจะจ่ายอย่างไรให้มันคุ้มค่าที่สุด เมื่อเราควบคุมวิถีในการใช้เงินของเราได้ เราก็สามารถสร้างเงินออมได้มากขึ้น ซึ่งมันจะทำให้เราต่อยอดไปสู่การสร้างความมั่งคั่งทางการเงินได้

เอาละครับผมคิดว่าวิธีการที่เสนอให้เพื่อนๆไปนั้นน่าจะเป็นประโยชน์ได้ไม่มากก็น้อย หลายๆคนอาจจะมีวิธีการที่ดีๆในการสร้างความคุ้มค่าในการใช้จ่ายก็อย่าลืมมาเล่ามาแชร์ให้ผมฟังบ้างนะครับ ^_^

ต้าร์ กวิน สุวรรณตระกูล
ผู้แต่งหนังสือ รวยได้จริงกับสิ่งที่เรียกว่าเงิน

เนื่องด้วยโอกาสวันออมแห่งชาตินะครับ ทางผมก็อยากจะแชร์เรื่องการออมเงินและการลงทุนของตัวเองบ้าง เนื่องจากผมเป็นคนที่รับความเสี่ยงได้ มีรายได้เข้าเรื่อยๆและรับความเสี่ยงได้ระดับหนึ่ง ผมจึงหักเงินออมจากค่าใช้จ่ายออกมาและนำมาออมในรูปแบบดังนี้ครับ

1. ออมเงินสด 10%
2. ออมหุ้น 80%
3. ออมในกองทุนรวมหุ้นและ LTF 5%
4. ประกันชีวิต 5%

โดยเงินทั้งหมดที่ได้รับมาจะถูกพักไว้ในกองทุนตราสารหนี้ระยะสั้นและในแต่ะละเดือนจะนำไปลงทุนด้วยวิธีการออมหุ้นแบบ DCA เงินที่เหลือหลักๆจะพักไว้ในกองทุนนี้ ซึ่งมันมีผลตอบแทนที่สูงกว่าเงินฝาก ส่วนในบัญชีออมทรัพย์ก็จะวางเงินสดไว้เพื่อการใช้จ่ายรายวันร่วมกับบัตรเครดิต แต่บัตรเครดิตจะถูกใช้เยอะที่สุดเพราะได้แต้มครับ เอาแต้มไปเป็นส่วนลดหรือแลกคืนเป็นเงินที่หลักได้อีก และปลายเดือนก็ค่อยเอาเงินสดมาคืนธนาคารจะได้ไม่ต้องเสียดอกเบี้ย

หลายคนก็คงสงสัยไม่ใช่น้อยเลยใช่ไหมครับว่าทำไมผมสามารถออมหุ้นซึ่งมีความเสี่ยงสูงได้ถึง 80% รวมถึงกองทุนหุ้น 5% อย่างแรกเลยผมมีกระแสเงินสดที่หักค่าใช้จ่ายไปเรียบร้อยแล้ว ที่เหลือเป็นแค่เงินออมและเงินลงทุนเท่านั้น

หลายๆคนก็อาจจะมองว่าการจัดพอร์ตลักษณะนี้เสี่ยงไหม?

อันที่จริงแล้วผมว่ามันอยู่ที่เราให้เวลาที่จะศึกษามันมากแค่ไหนมากกว่า การที่เราเข้าใจเรื่องการลงทุนมากขึ้น ความเสี่ยงต่างๆในการเลือกและตัดสินใจเพื่อลงทุนก็จะลดลงไป แต่ก็ต้องยอมรับว่ามันก็ยังมีความเสี่ยงอยู่ดีนะครับ แต่แน่นอนเมื่อความเสี่ยงมาก โอกาสได้รับผลตอบแทนก็มากขึ้นตามไปเช่นกัน ส่วนใหญ่ผมจะลงทุนระยะยาว ซื้อแล้วไม่ค่อยจะขายเท่าไหร่ สะสมเงินปันผลไปเรื่อยๆและเงินปันผลนี้จะกลับมาเป็นกระแสเงินสดให้เราได้ใช้จ่ายหรือนำไปลงทุนในเรื่องอื่นๆได้เช่นกันครับ

การมาลงทุนออมหุ้นในสัดส่วนแบบนี้ต้องระวังความเสี่ยงเยอะเช่นกัน สำหรับคนที่ยังมีประสบการณ์น้อย ค่อยๆจัดพอร์ตแบบความเสี่ยงต่ำก่อนจะดีกว่า ค่อยๆเรียนรู้ในเรื่องการลงทุนไปเรื่อยๆจะมีโอกาสประสบความสำเร็จในระยะยาวมากกว่านะครับ

จำที่ผมบอกได้ไหมครับว่ามนุษย์เงินเดือนเป็นอาชีพที่มีรายได้จำกัดแต่มีรายจ่ายไม่จำกัด กล่าวคือเราทำงานกันไปเรื่อยๆ มีรายได้ตลอด ซักวันหนึ่งเราจะมีวันเกษียณที่อายุ 60 ปี แต่หลังจากเกษียณเนี่ยมันก็ยังมีค่าใช้จ่ายเกิดขึ้นในชีวิตอยู่นะครับ ทำงานไม่ได้แล้ว เงินเดือนไม่มี ถ้าไม่มีเงินเก็บซักบาท จะกินอะไรมันก็แลดูยากนะครับ ไม่รวมค่ารักษาพยาบาลอีก ลำบากมากเลยนะ พอเห็นเช่นนี้แล้วก็เลยต้องกลับมามองในปัจจุบันว่าเราจะสามารถสร้างสถานะทางการเงินอย่างไรได้บ้าง ถ้าเราสร้างสถานะทางการเงินให้ดีตั้งแต่แรกได้ มันก็จะส่งผลดีต่ออนาคตใช่หรือเปล่าครับ?

ทีนี้สิ่งที่ผมเห็นมาตลอดก็คือ สถานะทางการเงินคนทั่วไปเนี่ยจะมีอยู่ 3 อย่าง… ไม่พ้นจากนี้แน่นอนครับ นั่นคือ

1. รายได้ = รายจ่าย

สถานะทางการเงินแบบแรกนี้ตอนสมัยผมเด็กๆนี่ผมเป็นนะ ไม่ได้เก็บเงินเลย คุณพ่อให้เงินไปโรงเรียนวันละ 10 บาท กินขนมถุง 5 บาท น้ำแปปซี่ 3 บาท ลูกอม 2 บาท หมดแล้ว 10 บาท (ไม่รู้ใครเกิดสมัยเดียวกับผมบ้างนะครับ ฮาๆ) ตอนนั้นผมไม่ได้คิดอะไรมากเลยได้เงินเท่าไหร่มาก็ใช้หมด มีบางวันเก็บเงินได้บ้างแต่มีแค่ไหนก็ใช้แค่นั้นนะครับ คุณพ่อไม่ได้ให้ตังเพิ่มอะไรมาเลย ผมรู้แค่ว่าถ้าผมได้เงินก็ใช้ไปถ้าไม่มีเงินก็ไม่ต้องใช้ ไม่เห็นลำบากอะไรเลย… 

แต่ความคิดแบบนั้นเป็นความคิดสมัยเด็กๆมากกว่า พอโตขึ้นแล้วมันไม่ใช่อย่างงั้นล่ะครับ เงินที่มากับเงินที่จ่ายไปมันไม่ใช่อยู่กรอบแบบสมัยเด็กๆแล้ว หลายๆครั้งผมพบว่าตอนโตขึ้นมันมีค่าใช้จ่ายที่จำเป็นอีกมากมาย แล้วต้องจ่ายด้วยนะ ผลัดผ่อนไม่ได้ บางทีก็มาแบบไม่ได้คาดหวังว่าจะมา เพราะฉะนั้นแล้วการที่เราได้เงินเดือนมา แล้วก็ใช้มันไปเรื่อยๆจนหมดอย่าคิดว่ามันจะไม่เกิดปัญหาอะไรนะครับ มันอาจจะเกิดความเสี่ยงทางการเงินขึ้นมาก็ได้ อยู่ๆก็ต้องใช้เงินโดนไม่คาดฝันแล้วเราไม่มีเงิน มันก็เป็นบ่อเกิดของการเป็นหนี้เช่นกันนะครับ

โดยสรุปแบบแรกเนี่ยคือไม่มีหนี้… แต่มีความเสี่ยงที่จะเกิดหนี้ได้… ต้องเริ่มเก็บเงินออมมากขึ้นแล้วนะครับ

2. รายได้ น้อยกว่า รายจ่าย

ลักษณะนี้เป็นสถานะทางการเงินที่เรียกว่าเจ๊งได้ง่ายๆ หลายคนมีรายได้น้อยกว่ารายจ่าย ไม่ใช่น้อยกว่าแค่เดือนเดียวนะครับ ทุกเดือนเลยจริงๆ ตรงนี้ก็ต้องมานั่งดูกันครับว่าชีวิตเรานั้นมีรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับอะไรบ้างแล้วก็มาแยกประเภทกันว่าอันไหนเป็นรายจ่ายที่จำเป็นอันไหนไม่จำเป็น ค่อยๆปรับสมดุลของการใช้จ่ายเงินลงให้เหมาะสมนะครับ

แต่หลายๆครั้งที่ได้คุยกับเพื่อนๆแล้วพบว่า เขามักจะคิดว่าตัวเองเป็นคนมีรายได้น้อยก็เลยมีโอกาสก่อหนี้ได้สูงเพราะใช้จ่ายไม่พอ ก็ไม่รู้ว่าเป็นข้ออ้างหรือเปล่าที่เป็นอุปสรรค์ในการเก็บออม ผมว่าตรงนี้มันอยู่ที่การบริหารเงินของเรานะครับ เพราะหลายๆคนที่เงินเดือนเยอะมากๆ อารมณ์เงินเดือนเป็นแสนบาท แต่ใช้เงินเป็นล้านบาทมันก็มี ซึ่งคนเหล่านี้ก็ไม่พ้นกับการต้องพึ่งพาเงินกู้และทำให้ชีวิตเป็นหนี้ได้ เทียบกับคนที่เงินเดือนหมื่นแต่ใช้ไม่กี่พันและมีเงินเก็บซัก 2,000-3,000 บาท ก็ถือว่าเกิดความมั่งคั่งในชีวิตมากกว่าแล้ว ถึงแม้ Lifestyle มันจะไม่เท่ากันก็เถอะ แต่ถ้าเรามีความมั่งคั่งมากขึ้น เราก็สามารถสร้าง Lifestyle ในแบบของเราได้ ต่อให้มีรายได้มากแค่ไหนแต่รายจ่ายมากกว่ารายได้จนเป็นหนี้ซ้ำซ้อน มันก็อาจจะต้องลด Lifestyle ในอนาคตก็เป็นได้ ไม่เกี่ยวหรอกครับว่าคุณเงินเดือนน้อยหรือเยอะ เกี่ยวที่คุณใช้เงินยังไง

เพราะฉะนั้นแล้วถ้าเราตกอยู่ในสถานะการณ์ลักษณะนี้ ก็ต้องรีบปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้เงินของตัวเองนะครับ ลดค่าใช้จ่าย ลดหนี้หนี้สิน แล้วเราก็จะมีเงินออมมากขึ้น เงินออมมันงอกเงยได้ด้วยนะครับ เชื่อผมไหม? ถ้าไม่เชื่อลองคำนวณดูก็ได้ ที่ “การคำนวณดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์” เพียงแค่กรอกไปว่าเราจะเก็บเงินเท่าไหร่ด้วยดอกเบี้ยทำไหร่ รวมทั้งกำหนดเวลาฝาก เราจะเห็นการงอกเงยได้เลยล่ะ

3. รายได้ มากกว่า รายจ่าย

ผมเชื่อว่าคนที่ติดตาม series นี้ จะเป็นเพื่อนที่อยู่ในกลุ่มนี้เป็นหลัก มีรายได้มากกว่ารายจ่าย หักลบกันไปแล้วก็จะเกิดเงินออมขึ้นมา จะมากจะน้อยมันก็แล้วแต่ละคนนะครับ ถ้าอยากออมได้มากขึ้นก็อาจจะลดรายจ่ายหรือเพิ่มรายได้ด้วยวิธีการต่างๆ แต่สำหรับมนุษย์เงินเดือนแล้วการลดรายจ่ายเป็นวิธีการที่ง่ายกว่าใช่ไหมครับ แต่ก็เอาพอประมาณก็พอเนอะ อย่าไปลดรายจ่ายมากจนไม่มีความสุขเลยดีกว่า

แต่อย่างไรก็ตามต้องอย่าลืมว่าคนที่มีรายได้มากกว่ารายจ่ายก็แบ่งเป็นอีก 2 ประเภทนะครับ

คนธรรมดา

มีเงินออมและก็เก็บเงินออมเอาไว้อย่างเดียว คนกลุ่มนี้มีเยอะมากๆแต่คนธรรมดาก็สามารถกลายเป็นคนจนได้ถ้าเขาเอาเงินเก็บออกมาใช้จ่ายสนุกสนานอีกครั้ง (ประมาณว่าเก็บเงินได้ แต่ก็เอามาใช้อยู่ดี) แล้วจะกลายเป็นคนจนได้อย่างสมบูรณ์ก็เมื่อเขาใช้จนเป็นหนี้ แต่ก็ยากนะครับผมว่า คนส่วนใหญ่ที่เก็บเงินได้ เขาจะกลัวการเป็นหนี้สูงมาก ก็จะเก็บเงินเอาไว้ เผื่อเหลือเผื่อขาด ชีวิตมาอยู่ในจุดนี้ได้ก็มีความสุขทางด้านการเงินแล้วล่ะ

คนรวย

มีเงินออมแล้วเอาเงินออมไปต่อยอดความมั่งคั่ง คนกลุ่มนี้จะคิดไปอีก Step นึง ด้วยการเอาเงินออมไปลงทุนในธุรกิจและทรัพย์สินต่างๆเพื่อให้เขาสามารถได้รับความมั่งคั่งมากกว่าเดิม พูดง่ายๆก็คือถ้าออมในเงินฝากอาจจะไม่รวยเท่ากับการเอาเงินไปลงทุนในกิจการหรอก คนกลุ่มนี้จะศึกษาเรื่องการลงทุนมากขึ้นและประเมินความเสี่ยงต่างๆของตัวเองก่อนที่จะลงทุนจนประสบความสำเร็จ ต้องอย่าลืมว่าการลงทุนนั้นก็มีความเสี่ยงนะครับหากเราไม่เตรียมพร

จากตอนที่แล้วที่ผมพูดถึง “รายจ่ายประจำและรายจ่ายครั้งคราว” ที่จะทำให้เราตะหนักถึงการออมได้บ้าง ใครที่ไม่มีเงินออมนั้นย่อมมีความเสี่ยงครับ แล้วมันจะเกี่ยวข้องอย่างไรกับบทความ ตอนที่ 6 นี้ล่ะ มาลองดูกันครับ

ผมถามจริงๆนะว่าแต่ละท่านที่อ่าน Blog ผม มีใครทำบันทึกรายรับรายจ่ายบ้างไหมครับ? จากผลสำรวจส่วนตัวของผมแล้วมันมีจำนวนคนคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ที่น้อยมาก ที่สำรวจตัวเองตลอดเวลาว่าเขาใช้เงินอย่างไรบ้าง จริงๆในเรื่องของพฤติกรรมการใช้เงินเนี่ย ถ้าไม่สำรวจก็ไม่รู้เลยนะครับว่าเราใช้เงินไปกับเรื่องอะไรบ้าง มากน้อยแค่ไหน การจดบันทึกมันก็เลยเป็นสิ่งสำคัญที่เราสามารถกลับมาทบทวนเรื่องราวการใช้เงินของเราในแต่ละวันได้ ไม่เช่นนั้นเราเองก็จะต้องมานั่งบ่น อย่างที่เป็นประจำหลังจากที่กดเงินออกมาใช้จากตู้ ATM และเงินได้หมดลงง่ายๆจนต้องมานั่งตั้งคำถามกับตัวเองว่า “เงินมันหายไปไหน???” บางทีจ่ายนิดจ่ายหน่อย 10 บาท บ้าง 20 บาทบ้าง แค่ไม่กี่ครั้งก็เป็น 100 แล้วนะครับ และจำนวน 100 ไม่กี่ครั้งก็จะเป็น 1,000 บาทเช่นเดียวกัน เงินที่เราคิดว่านิดๆหน่อย ไม่เป็นไรหรอก มันจะสะสมเป็นเงินก้อนได้เลยนะครับ

ส่วนตัวผมเองก็จะมีการจดบันทึกบ้าง แต่ก็ไม่ได้จดละเอียดแบบเอาเป็นเอาตายนะครับว่า 1 บาท เอาไปหยอดตู้โทรศัพท์ อีก 1 บาทเอาไปหยอดตู้บริจาค ผมจะตรวจในเรื่องการเงินว่าผมซื้ออะไรบ้างในเฉพาะส่วนที่เป็นค่าใช้จ่าย ที่มีสัดส่วนสูงของยอดการใช้จ่าย ส่วนเงินเล็กๆน้อยๆก็แค่จดไว้ว่าผมกดเงินออกมากี่บาท (ปกติชอบกดแค่ 400 บาทครับ) และก็บริหารพร้อมๆกับตรวจสอบในงบตรงนั้น เมื่อเราจดแล้วนำมาดู เราจะพบความ “อึ้ง” ในเรื่องของรายจ่ายเราอยู่ไม่น้อยเลย บางทีก็ไม่รู้ว่าเรื่องบางเรื่องมันเป็นค่าใช้จ่ายที่เป็นอัตราส่วนสูงมาก แถมยังเป็นเรื่องที่ไม่จำเป็นเลยด้วยซ้ำ ดูๆไปแล้วก็พอจะแยกออกมาเป็น 2 แบบคือ รายจ่ายที่จำเป็นกับรายจ่ายที่ไม่จำเป็น

รายจ่ายที่จำเป็นคืออะไร?

ถ้าเราพูดง่ายๆก็คือมันเป็นรายจ่ายที่เราไม่สามารถขาดได้ คือ ถ้าขาดไปมันต้องเกิดปัญหากับชีวิตของเราแน่ๆ เช่น

• ค่ารถไปทำงาน หากเราไม่จ่ายเราก็เดินทางไปทำงานไม่ได้
• ค่ากับข้าว ถ้าเราไม่กินข้าวก็อดตายแน่ๆเลย
• ค่าน้ำ ค่าไฟ ถ้าไม่จ่ายก็ไม่รู้จะมีชีวิตอยู่รอดที่บ้านได้อย่างไร

ค่าใช้จ่ายพวกนี้ถือเป็นค่าใช้จ่ายที่จำเป็น มันเป็นอะไรที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ความจำเป็นนั้นก็ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลนะครับ แต่ละคนจำเป็นไม่เหมือนกัน เราไม่สามารถเอาความรู้สึกของเราไปตัดสินคนอื่นได้ อย่างเช่นค่าใช้จ่ายของพวกดาราอาจจะมีในเรื่องของเครื่องแต่งกาย เสื้อผ้าหน้าผมมากกว่าคนปกติ แต่มันเป็นความจำเป็นของเขาที่ต้องใช้ประกอบอาชีพ บางคนต้องใช้คอมพิวเตอร์อย่างดีในการใช้ทำงานประเภทกราฟฟิค ตรงนี้เราต้องพิจารณาดูว่าอะไรที่จำเป็นต่อเราบ้าง หากคิดว่ามันฟุ่มเฟือยไม่มีก็ได้ ก็อาจจะเข้าไปอยู่ในส่วนของค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น

รายจ่ายไม่จำเป็นมีกันบ้างหรือเปล่า?

ในชีวิตเรามีรายจ่ายที่ไม่จำเป็นเยอะมากเชื่อผมไหม รายจ่ายที่ไม่จำเป็น ไม่ใช่แค่การที่เราจ่ายไปเพื่ออยากจะได้ของที่มันไม่มีประโยชน์ หรือ เป็นรายจ่ายกับสิ่งที่เกินตัวกับรายได้เท่านั้น แต่ผมมองว่ามันมีหลากหลายประเภทมากเลยนะ เพียงแต่เราต้องคิดดีๆว่ามันมีอะไรบ้าง ผมขอยกตัวอย่างเช่น

• รายจ่ายกับสิ่งฟุ่มเฟือย เป็นสิ่งที่เราใช้จ่ายไป ไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่อาจจะไม่ได้เป็นประโยชน์มากนัก แค่อยากได้ หรือเป็นของที่เราต้องใช้จ่ายเกินตัวทั้งๆมันก็มีทางเลือกอื่นๆที่เราสามารถใช้ได้ รายจ่ายนี้จะเป็นส่วนหลักๆในชีวิตของเราเลย บางครั้งผมก็สำรวจตัวเองนะ อยากได้โน้นนี่ขึ้นมาก็จ่ายไป แต่พอเอามาถึงบ้านก็ไม่รู้ว่าตัวเองซื้อมาทำไม ฮาๆ
• รายจ่ายที่เกิดเพราะราคาน่าสนใจเลยซื้อๆมาไว้ก่อน เรื่องนี้ผมเห็นเพื่อนผู้หญิงของผมหลายๆคนเป็นนะครับ ประมาณว่าพึ่งซื้อของมาแล้วก็พอว่ามันมีการลดราคาภายหลัง มีโปรโมชั่นที่น่าสนใจ ก็ซื้อๆๆมาก่อน ไม่รู้จะได้ใช้เมื่อไหร่ อันเก่ายังไม่หมดเลย แต่อยากได้เพราะราคามันถูก – -” เงินก็เลยออกจากกระเป๋าทันทีครับ ก็อย่างว่านะ เขาคิดว่ามันคุ้มค่า แต่มองอีกแง่คือเงินมันออกไปจากกระเป๋าเต็มเลย
• รายจ่ายส่วนเพิ่มจากค่าบริการต่างๆ บางครั้งเราอาจจะไม่รู้ตัวว่าเราต้องจ่ายค่าธรรมเนียมต่างๆแบบไม่รู้ตัว เช่น ค่าธรรมเนียมกดบัตรเงินสด ค่าปรับและดอกเบี้ยจากบัตรเครดิต การชำระสินค้าผ่านบัตรต่างๆ หรือ พวกค่าใช้จ่ายที่มีค่าบริการอยู่ พวกนี้บางครั้งเรามองว่ามันเล็กๆน้อยๆ แต่ถ้ารวมกันเยอะๆเนี่ยมันก็หลายตังนะครับ บางทีเราจะซื้อของเราต้องเลือกดีๆว่าจะจ่ายแบบไหน บางทีจ่ายเงินแล้วเสียเพิ่ม เราก็สามารถเลือกทางที่จะไม่ต้องเสียได้นะครับ เพราะฉะนั้นเราต้องตรวจสอบใบเสร็จทุกครั้งเวลาจ่ายเงินไปกับอะไรต่างๆนะครับ ไม่เช่นนั้นจ่ายเงินออกไม่รู้ตัวเลยนะ

พอเป็นแบบนี้แล้วผมคิดว่าเพื่อนๆก็คงได้ไอเดียในการตรวจสอบรายจ่ายของเรานะครับ ต้องอย่าลืมว่ารายจ่ายของเราบางอย่างสำคัญ บางอย่างก็ไม่ได้สำคัญอะไร อะไรที่คิดว่ามันไม่จำเป็นขนาดนั้นหากลดได้ก็ลดดูนะครับ แล้วเราจะเกิดเงินออม อย่างที่เล่าให้ฟังในตอนก่อนๆ พอเรามีเงินออมแปลว่าเรามีเงินปัจจุบันมากขึ้น สามารถนำไปใช้เป็นหลักประกันชีวิตในการเกิดรายจ่ายที่มาเป็นครั้งคราวได้ และสามารถนำไปต่อยอดสร้างความมั่งคั่งในอนาคตได้