‘เทคนิคจัดการหนี้หลายก้อน’ แบบไม่ท้อตั้งแต่ยังไม่เริ่ม

ไม่มีใครอยากเป็นหนี้ แต่ในขณะเดียวกัน ไม่ใช่ทุกคนที่มีทางเลือกแบบนั้น

 ล่าสุด หอการค้าไทยออกมาเปิดเผยตัวเลขสำรวจสภาพหนี้ครัวเรือนไทย ปี 2567 ที่น่าเป็นกังวลไม่น้อย

- ครัวเรือนไทยมีภาระหนี้สินเฉลี่ย 606,378 บาท/ครัวเรือน
- 48% ไม่เคยเก็บออม
- หนี้ในระบบ 69.9% และ หนี้นอกระบบอีก 30.1%
- เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 8.4% และเพิ่มสูงสุดตั้งแต่มีการสำรวจในรอบ 16 ปี
- สูงสุดเป็นอันดับ 7 ของโลก คิดเป็น 90.4-90.8% ของจีดีพีประเทศ
- 3 อันดับแรกคือ : หนี้บัตรเครดิต, หนี้รถยนต์ และ หนี้อุปโภคบริโภค
- ช่วง 1 ปีที่ผ่านมา 71.1% เคยผิดนัดชำระหนี้

บางคนไม่ใช่หนี้ก้อนเดียวด้วย มีเยอะแยะกองเป็นภูเขาที่แม้จะรู้ว่ามันคือปัญหาที่ต้องแก้ไข แต่ไม่รู้จะเริ่มตรงไหน แค่เห็นก็ท้อตั้งแต่ยังไม่ได้เริ่มด้วยซ้ำ

แต่ใจเย็น ๆ นะครับ อยากให้ลองอ่านบทความนี้ให้จบเผื่อมันจะช่วยเป็นแนวทางเพื่อให้คุณหลุดออกจากปัญหาตรงนี้ไปได้

 ใน “Switch กดปุ่มเปลี่ยนแปลง” หนังสือแนวจิตวิทยาการพัฒนาตัวเองที่รวบรวมเครื่องมือเปลี่ยนพฤติกรรมผ่านแนวคิดที่ร่วมสมัยและงานวิจัยด้านสมองและจิตวิทยา เปรียบเหมือน ‘สวิตช์’ ที่อยู่ในสมอง ถ้าเราเปิดถูกที่ มันจะช่วยเปลี่ยนแปลงนิสัยที่เราต้องการได้อย่างไม่น่าเชื่อ ไม่ว่าการเปลี่ยนแปลงนั้นจะใหญ่หรือยากแค่ไหนก็ตาม

(หนังสือเล่มนี้เป็นอีกเล่มที่แนะนำนะครับดีมาก ๆ เลยครับ)

 ผู้เขียนใช้การเปรียบเทียบว่าการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอะไรสักอย่าง ก็เหมือนกับการเดินทางของช้างและควาญช้าง
.
ช้างเป็นสัตว์ที่ทรงพลังและดื้อรั้น เป็นตัวแทนของอารมณ์ที่พยายามมองหาผลตอบแทนที่รวดเร็วแบบง่าย ๆ มากกว่าผลประโยชน์ระยะยาว ในทางกลับกันควาญช้างเป็นตัวแทนของฝ่ายที่มีเหตุผลซึ่งรู้ว่าควรทำอะไร สามารถบังคับทิศทางของช้างได้ในระดับหนึ่ง และเส้นทางที่ไปก็คือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนั่นเอง

ยกตัวอย่างง่าย ๆ ก็ได้ครับว่าเราอยากจะลุกมาวิ่งตอนตีห้า ควาญช้างในตัวเรารู้แล้วว่าการลุกขึ้นมาวิ่งนั้นเป็นสิ่งที่ดีต่อสุขภาพในระยะยาว แต่ตอนที่นาฬิกาปลุกดังเราทำยังไงครับ? ส่วนใหญ่ช้างในตัวเราก็บอกว่าขอนอนต่ออีกหน่อย สุดท้ายรู้ตัวอีกทีคือแปดโมงเช้าไปแล้ว

การเปลี่ยนแปลงบ่อยครั้งดูเป็นเรื่องที่ท้าทายและน่ากลัว ยกตัวอย่างคนที่เป็นหนี้ก็ได้ครับ

บางคนเป็นหนี้หลายก้อนไม่รู้มาจากไหนเยอะแยะ ช้างในตัวเรารู้สึกเหมือนว่าไม่มีทางเลยที่จะจ่ายให้หมดได้ จะเป็นไปได้ยังไงกัน การเปลี่ยนแปลงยังไง จะเริ่มตรงไหน เหมือนภูเขาที่อยู่ตรงหน้าสูงใหญ่เกินไปที่จะเดินขึ้นไปได้

เมื่อปัญหามันดูใหญ่เกินไป ช้างในตัวเราก็นิ่งไม่ขยับไปไหน…เพราะยังไม่ทันได้เริ่ม แค่คิดก็เหนื่อยแล้ว

แต่ควาญช้างเป็นคนที่มีเหตุผล รู้ว่าหนี้ยังไงก็ต้องจ่าย แต่ควาญช้างช่วยดันช่วยผลักให้ช้างขยับไปข้างหน้าได้ยังไง?

เราต้องย่อขนาดของการเปลี่ยนแปลงให้เล็กลงครับ แสดงให้ช้างเห็นว่าทางที่จะเดินไปข้างหน้าเป็นเนินเตี้ย ๆ แค่นั้นเอง แล้วก็ค่อย ๆ ดันช้างให้เริ่มเดิน แรงต่อต้านก็จะลดลง

 มีงานวิจัยหนึ่งที่แสดงให้เห็นพลังของการเริ่มแบบเล็ก ๆ นี้ได้เป็นอย่างดี

นักวิจัยทดลองโดยการให้ร้านล้างรถมอบบัตรสะสมแต้มสองแบบกับลูกค้า โดยแบบแรกคือสะสม 10 แต้มได้ล้างรถฟรี (แบบปกติ) คนที่จะเก็บสะสมแต้มได้สำเร็จมีจำนวนเพียง 19% เท่านั้น ส่วนในแบบที่สองต้องสะสม 12 แต้มได้ล้างรถฟรี

แต่ที่น่าสนใจคือ บัตรนี้จะแถม 2 แต้มให้ก่อนเลยตั้งแต่ได้รับบัตร กลายเป็นว่าคนที่เก็บสะสมแต้มได้สำเร็จมีเพิ่มมากขึ้นถึง 34% เลยทีเดียว เพิ่มมาเกือบเท่าตัว

ทั้งที่ทั้งสองแบบใช้ความพยายามเท่ากัน (ต้องเก็บ 10 แต้มเหมือนกัน) แต่กลุ่มที่สองกลับรู้สึกมีกำลังใจมากกว่าเพราะรู้สึกว่าตัวเองเส้นทางไปสู่เป้าหมายนั้นได้เริ่มไปแล้วตั้งแต่ครั้งแรก ทำให้รู้สึกมีกำลังใจและช่วยให้รู้สึกว่าการเปลี่ยนแปลงมันเริ่มขึ้นแล้วนะ

 สำหรับคนที่มีหนี้เยอะ หลายก้อนกองเป็นภูเขาให้ตั้งสติก่อน แล้วลองทำแบบนี้ดูครับ

 1. หยุดก่อหนี้ เพราะไม่งั้นมันจะไม่จบ

 2. หาเวลาว่าง ๆ สมองโล่ง ๆ สักวันหนึ่ง (ถ้าเป็นครอบครัวก็เอาสามีและภรรยามานั่งด้วยกันจะดีมาก ๆ) แล้วก็เอาหนี้ทุกอย่างมากางบนโต๊ะเลยครับ เอาออกมาวางให้หมด ขั้นตอนแรกคือการ ‘ยอมรับ’ ก่อนเลยว่าเรากำลังมีปัญหาและต้องเริ่มแก้ไขอย่างจริงจังแล้ว (ควาญช้างทำงาน) ตรวจดูว่ามีเงินจ่ายหนี้เดือนละเท่าไหร่

 3. ที่ผ่านมาช้างไม่เดินเพราะมันสติแตกกับกองหนี้อันยิ่งใหญ่อยู่ ให้ซอยหนี้ออกเป็นก้อน ๆ เรียงจากเล็กที่สุดไปหาใหญ่ที่สุด เป็นข้อ ๆ ไป หนี้บัตรเครดิต หนี้ กยศ. หนี้รถยนต์ ฯลฯ

 4. ตอนนี้ให้โฟกัสไปที่หนี้ก้อนเล็กที่สุดก่อนครับ เรียกว่าเป็นเนินเตี้ย ๆ ที่จะให้ช้างในตัวคุณเดินไปนั่นแหละ

 5. วางแผนเพื่อจะแก้หนี้ก้อนหนี้ให้หมดให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ หนี้ก้อนอื่นๆ ก็ยังต้องจ่ายนะครับ เป็นขั้นต่ำไปก่อนไม่เป็นไร หรือจะขอพักชำระหนี้อะไรก็ว่าไป แต่หนี้ทุกก้อนต้องจ่าย แต่โหมเงินทุกบาทไปที่หนี้ก้อนที่เล็กที่สุดก่อน

 6. เมื่อหนี้ก้อนเล็กหมด ก็นำเงินที่จ่ายหนี้ก้อนเล็กนี้ไปจ่ายหนี้ก้อนที่ใหญ่ขึ้นเป็นลำดับถัดมา (ไม่ใช่เอาไปซื้อของหรือก่อหนี้ใหม่ ห้ามเด็ดขาด) แล้วทำอย่างนี้ไปเรื่อย ๆ จนกว่าหนี้ทุกก้อนจะจ่ายจนหมดครับ

ที่จริงวิธีนี้มีชื่อเรียกว่า “Snowball Method” หรือก้อนหิมะกลิ้งลงเขาที่เริ่มจากก้อนเล็กๆ แล้วก็ใหญ่ขึ้นเมื่อเริ่มกลิ้งลงมาแล้ว วิธีนี้ใช้เพื่อสร้างแรงจูงใจในการเคลียร์หนี้ก้อนเล็ก ๆ ก่อน (เหมือนเป็นการสะสมแต้มบนบัตรที่มีการเริ่มไปแล้ว) หลังจากนั้นคนที่ติดหนี้ก็จะรู้สึกมีกำลังใจ ไม่ท้อใจตั้งแต่ยังไม่ได้เริ่ม

ชัยชนะเล็ก ๆ สร้างความหวังอันยิ่งใหญ่ การจ่ายหนี้ก้อนเล็ก ๆ ให้หมดแล้วขยับไปหนี้ก้อนใหญ่ขึ้นจะการสร้างโมเมนตัมทำให้เราก้าวไปข้างหน้าโดยไม่ย่อท้อ

การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ เริ่มต้นที่ก้าวเล็ก ๆ เสมอ เหมือนการล่อให้ช้างเดินขึ้นเนินเล็ก ๆ ไปเรื่อย ๆ เมื่อเวลาผ่านไปอาจจะปีนขึ้นมาถึงยอดเขาโดยไม่รู้ตัวเลยก็ได้

 พี่หนุ่ม Money Coach เคยเขียนไว้ในหนังสือ “Money Mindset” บอกว่าเรื่องเงินก็เหมือนเรื่องออกกำลังกาย ทุกคนรู้ว่าการออกกำลังกายเป็นประจำนั้นดีต่อสุขภาพ แต่สิ่งที่ขาดคือวินัย เรื่องเงินถึงรู้เยอะ ทฤษฎีเยอะ แต่ไม่ลงมือทำ ก็ไม่ได้ส่งผลบวกอะไร ดังนั้นต้องมีวินัยมากำกับด้วย

อ่านมาถึงตรงนี้อยากให้คนที่กำลังเผชิญปัญหาเรื่องหนี้อยู่ลุกขึ้นมาลงมือทำอะไรกับมันสักอย่างหนึ่ง จะลองใช้แนวทางที่ให้ไว้ในนี้ก็ได้ จะเข้าไปคุยกับเจ้าหนี้เพื่อขอจัดโครงสร้างหนี้ใหม่ ขอลดดอกเบี้ย หรือหารายได้เพิ่มเพื่อทำให้หนี้มันหมดไวขึ้น อะไรก็ได้ แต่ขอให้ลุกขึ้นมาทำ ลุยกับมันสักตั้งครับ

======================

อย่าพลาดโอกาสที่จะเปลี่ยนชีวิตของคุณให้ดีขึ้น!

เตรียมพบกับ Make Rich Expo มหกรรมการลงทุนแห่งชาติ ที่จะพาคุณก้าวเข้าสู่โลกของการลงทุนที่ทันสมัยและเข้าใจง่ายกว่าที่เคย! ไม่ว่าคุณจะเป็นมือใหม่หัดลงทุน หรือผู้ที่มีประสบการณ์ เรามีทุกสิ่งที่คุณต้องการเพื่อสร้างความมั่งคั่งในอนาคต

เข้าร่วมงานฟรี!!
ลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้แล้ววันนี้ ที่ https://bit.ly/4cKxqet

แล้วพบกันวันที่ 2 - 3 November 2024 เวลา 10.00 - 19.00 น. ณ Paragon Hall ชั้น 5 ศูนย์การค้า Siam Paragon

======================