งบกระแสเงินสด..งบที่หลายคนมองข้าม แต่จริงๆ แล้ว เป็นตัวชี้ชะตาความอยู่รอดของกิจการได้!

งบกระแสเงินสดเป็นอีกหนึ่งงบการเงินที่หลายคนมองข้าม แต่จริงๆแล้วมีความสำคัญมาก เพราะเป็นงบที่สะท้อนสภาพคล่องหรือชี้ชะตาความอยู่รอดของกิจการได้เป็นอย่างดี

ทำไมมันจึงสำคัญ

งบนี้สะท้อนว่า กิจการได้รับเงินหรือใช้เงินในระหว่างงวดนั้นๆ ไปกับกิจกรรมไหนบ้าง

แล้วยังไงต่อ

งบกระแสเงินสดหลักๆ จะแบ่งเป็น

1.เงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน
2.เงินสดจากกิจกรรมลงทุน
3.เงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน

 มาดูปัจจัยสำคัญของแต่ละส่วนกัน

1.เงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน :

เปรียบเหมือน กำไรที่เป็นเงินสดจากการดำเนินงานของกิจการจริงๆ (กำไรสุทธิ ในงบกำไรขาดทุนเป็นกำไรทางบัญชี) ซึ่งเป็นน้ำหล่อเลี้ยง หมุนเวียนการดำเนินงานของกิจการ ส่วนนี้จึงบอกถึงสภาพคล่องของกิจการที่แท้จริง และเป็นหัวใจสำคัญของงบกระแสเงินสดนั่นเอง

เงินสดส่วนนี้จึงควรเป็นบวก

นอกจากนี้สิ่งสำคัญของส่วนนี้ที่ต้องรู้ก็คือ..

กำไรที่เป็นเงินสดในงบกระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน ไม่ควรน้อยกว่ากำไรสุทธิในงบกำไรขาดทุนมากนัก เพราะอาจเป็นสัญญาณว่ากิจการเริ่มขาดสภาพคล่อง จากปัญหาการเก็บเงินลูกหนี้ หรือปัญหาการระบายสต๊อกสินค้าได้

2.เงินสดจากกิจกรรมลงทุน :

เป็นลบ จะเกิดจาก กิจการลงทุนซื้อสินทรัพย์ , ซื้อกิจการ
เป็นบวก จะเกิดจากกิจการขายสินทรัพย์ หรือ ขายกิจการ

เงินสดส่วนนี้นักลงทุนมักคาดหวังให้เป็น ลบ เพราะสะท้อนว่ากิจการนำเงินไปลงทุนเพื่อขยายกิจการหรือก่อให้เกิดรายได้ในอนาคตนั่นเอง

ทั้งนี้ เราต้องเข้าไปดูรายละเอียดข้างในด้วยว่า กิจการนำเงินไปลงทุนอะไร สามารถก่อให้เกิดรายได้ในอนาคตได้จริงหรือไม่ เพราะถ้าลงทุนแล้วไม่ก่อให้เกิดรายได้ในอนาคตก็คงไม่ดีแน่

3.เงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน :

สะท้อนว่ากิจการมีการจัดหาแหล่งเงินจากแหล่งไหนบ้าง กู้ยืมเงิน หรือระดมทุนจากเจ้าของ และใช้เงินจากแหล่งเงินทุนอย่างไร เช่น จ่ายเงินปันผล จ่ายคืนเงินกู้ ส่วนนี้บวกหรือลบไม่ได้สะท้อนว่าดี ต้องเข้าไปดูภาพรวมว่ากิจการจัดหาเงินเหล่านี้มา แล้วนำไปใช้ทำอะไรบ้าง ก่อให้เกิดประโยชน์กับกิจการในอนาคตหรือไม่

ในอุดมคติแบบดีที่สุด งบกระแสเงินสดควรจะเป็น "บวก ลบ ลบ"

เพราะสะท้อนว่ากิจการดำเนินธุรกิจมาแล้วได้กำไรเป็นเงินสด ทำให้กิจการมีสภาพคล่อง มีการนำเงินไปลงทุนต่อ เพื่อขยายกิจการ ก่อให้เกิดรายได้ในอนาคต และมีเงินสดเพียงพอที่จะนำเงินไปจ่ายชำระหนี้ หรือจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้นนั่นเอง

โดยมีกรณีศึกษาในบริษัทจดทะเบียนจำนวนมากที่พบว่า..เมื่อกิจการเริ่มมีปัญหาสภาพคล่อง เราสามารถสังเกตสัญญาณอันตรายในงบกระแสเงินสดได้

เช่น จากเดิมมีกระแสเงินสดจากการดำเนินงานเป็นบวกก็เริ่มเป็นลบ หรือบางกิจการมีกระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงานเป็นบวกก็จริง แต่ไม่เพียงพอในการไปลงทุน หรือชำระหนี้ พูดง่ายๆก็คือ อาจมีการลงทุนเกินตัว หรือมากเกินไปเมื่อเทียบกับรายได้ที่ได้มา ท้ายที่สุดก็เกิดปัญหาผิดนัดชำระหนี้ตามมานั่นเอง

อย่างไรก็ตาม บางกิจการอาจมีเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงานเป็นลบโดยธรรมชาติอยู่แล้ว เช่น ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ หรือ ค้าปลีกอุปกรณ์ IT ดังนั้น เราต้องดูธรรมชาติของธุรกิจนั้นๆ ด้วยว่า ธรรมชาติการใช้เงินสดของกิจการเป็นอย่างไรด้วย

สรุป

จากทั้งหมดที่พูดมานี้ ก็จะเห็นว่า งบกระแสเงินสด เป็นงบที่สะท้อนสภาพคล่องของกิจการได้เป็นอย่างดี ซึ่งเป็นตัวชี้ชะตาความอยู่รอดของกิจการ และยังสะท้อนความสามารถในการจ่ายผลตอบแทนให้กับนักลงทุนอีกด้วย จึงเป็นอีกหนึ่งงบการเงินที่สำคัญ ที่นักลงทุนไม่ควรมองข้ามเลย

เขียนและเรียบเรียงโดย : พัทธนันท์ เตชะเสน (CISA2, Investment Frappe)