โบราณว่าไว้ว่า….

เงินสดนั้นควรจะอยู่ในมือเราให้นานที่สุด

บริษัทก็เช่นกัน….

เงินควรจะปล่อยออกจากมือช้าๆ แต่รับเงินมาเร็วๆ

มีคนชอบพูดถึง Cash Cycle หรือวงจรเงินสดบ่อยๆ แล้วนักลงทุนก็จะคุยกันว่า “Cash Cycle ที่ดีมันต้องติดลบๆๆๆๆๆ”

แต่พอมามองถึงเรื่องนี้แล้วตามทฤษฎีนี่มันย๊ากยาก มีพูดถึง ICP RCP PCP และอะไรอีกมากมาย แต่ไม่เป็นไรเดี๋ยวจะอธิบายง่ายๆจากภาพด้านบน

ลองจินตนาการนะครับว่า ทุกๆครั้งที่มีการทำธุรกิจ

1. บริษัทจะมีรายรับ

2. บริษัทจะมีรายจ่าย

กรณีแรก : รับมาเร็ว จ่ายไปช้า

รับทันที รับเงินสด หรือรับภายในช่วงเวลาสั้นๆ อันนี้เป็นเรื่องที่ดีมากเพราะบริษัทจะไม่มีความเสี่ยงเรื่องการเก็บเงินไม่ได้ แถมยังได้เงินไปหมุนทำกิจการต่อได้อีกในระยะเวลาหนึ่งก่อนที่เขาจะนำเงินออกไปเป็นรายจ่าย การที่มีเงินสดอยู่ในมือของบริษัทก็สามารถนำไปหมุนสร้างผลกำไรได้ เช่น การลงทุนระยะสั้นต่างๆ หรือการนำวสภาพคล่องตรงนี้ไปใช้ประโยชน์ชั่วคราว อื่นๆได้ ซึ่งแนวทางนี้ทำให้บริษัทจำนวนมากอยากจะเข้ามาอยู่ในสถานะนี้เพราะจะได้เปรียบในการทำธุรกิจ แต่นั่นก็อยู่ที่อำนาจต่อรองในการทำธุรกิจและลักษณะธรรมชาติของกิจการด้วย

กรณีที่สอง : รับมาช้า จ่ายไปเร็ว

รับช้ามาก โดนลูกค้าขอเครดิตช่น 30 วัน 60 วัน แต่ Supplier นี่บอกว่าถ้าอยากจะค้าขายกับเขาต้องเอาเงินไปชำระเขาก่อน เงินสดจะอยู่กับบริษัทน้อยลงเพราะต้องมีการให้เครดิตไปก่อน ซึ่งมันไม่ได้ปประโยชน์อะไรกลับมานอกจากรอเงินสดชำระ ในขณะที่ธุรกิจเองก็ต้องดำเนินต่อไป อาจจะต้องใช้เงินสำรองสั่งผลิตสินค้าไปก่อน ซึ่งอาจจะมีความเสี่ยงเกิดขึ้นได้ถ้าเงินสดไม่พอ ซึ่งจะทำให้บริษัทต้องหาสภาพคล่องเพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็นการขอยืมเงินจากธนาคารมาหมุน การขายทรัพย์สินทิ้ง หรืออาจจะต้องขอเงินเพิ่มทุนจากบรรดาผู้ถือหุ้นมาหมุน ทำให้ต้นทุนทางการเงินสูงขึ้น หากลูกค้าเบี้ยวชำระเงินก็ยิ่งแย่เข้าไปใหญ่

เมื่อเรารู้แล้วว่า วงจรเงินสด Cash Conversion Cycle (CCC) นั้น ถ้าธุรกิจที่มันมีกระแสเงินสดเยอะๆมันจะต้อง รับมาเร็วจ่ายไปช้า

มาดูในทฤษฎีบ้าง….. เขาบอกว่ามันจะมี 3 ตัวแปรคือ

1.  Inventory Conversion Period (ICP) – ช่วงเวลาขายสินค้า

2.  Receivable Conversion Period (RCP) – ช่วงเวลาได้รับเงิน

3.  Payable Conversion Period (PCP) – ช่วงเวลาที่จ่ายเงิน

ง่ายๆก็คือ ช่วงขาย (ICP) + ช่วงรับเงิน (RCP) มันควรจะได้เร็วกว่าช่วงจ่ายเงิน  (PCP)

ถ้าใช้เวลาขาย 2 วัน รับเงินใน 10 วัน และจ่ายหนี้ในอีก 30 วัน แปลว่า วงจรเงินสดเราคือ 2+10-30 = -18 วัน แปลว่ามีเวลาเอาเงินไปหมุน 18 วัน

กรณีที่บริษัทบางบริษัทมีข้อต่อรองเทพๆ มันก็ต้องเป็น “ผลิตแล้วขายได้เลย + รับเงินสดจากลูกค้า – เอาไปจ่ายเจ้าหนี้ชาติหน้า”

พอจะเข้าใจแล้วยังครับว่าทำไมบริษัทต่างๆถึงพยายามดึงเงินให้จ่ายช้าๆ ตราบที่ยังไม่ต้องจ่ายได้ และในช่วงเศรษฐกิจไม่ดีพวกรายใหญ่มันเลยอยู่รอดได้เพราะมีอำนาจต่อรองกับรายย่อย รายย่อยก็จะขาดเงินเพราะเงินไม่เข้าซักที ขายของไปเป็นชาติแล้ว แบงค์ก็ไม่ปล่อยกู้เพิ่มสภาพคล่องให้ช่วงแย่ๆ แถมยังต้องมีเงินค่าใช้จ่ายกับพนักงานอีก มันเลยมีการปลดพนักงานบ้าง ลดเงินเดือนบ้างและทำอะไรหลายๆอย่างให้บริษัทอยู่รอดได้ และนี่ก็เป็นความสำคัญของเรื่องวงจรเงินสดนะครับ

เวลาเราพูดถึงธุรกิจที่มี DCA – Durable Competitive Advantage ในหลายๆครั้งเราจะพูดถึง Five Force Factors ที่พูดถึงธุรกิจที่มีอำนาจเหนือคู่แข่ง และทั้งหมดจะส่งผลต่องบการเงินของบริษัทด้วยเช่นกัน แต่ความสำพันธ์ระหว่างความได้เปรียบนั้นจะส่งผลต่อผลสำเร็จของบริษัทได้เช่นไร วันนี้จะขอยกตัวอย่างเกี่ยวกับ อำนาจต่อรองของคู่ค้าต่องบกระแสเงินสดนะครับ

เงินสดดีอย่างไร?

สมมุตว่าเราทำธุรกิจอย่างหนึ่งแล้วเราจะต้องขายของให้อีกบริษัทหนึ่ง คำถามก็คือ “เราต้องการเงินสดจากเขาหรือไม่?”

แน่นอนว่าทุกธุรกิจต้องการเงินสด หรือ ยิ่งได้เงินสดเร็วแค่ไหนก็ดีเพราะ

1. เงินสด สามารถนำไปสร้างสภาพคล่องในการทำอะไรก็ได้ ตาม Concept ที่ว่า Cash is King

2. เงินเชื่อ มีโอกาสจะถูกเบี้ยวได้ อยู่ๆส่งของไปแล้วเขาไม่จ่ายเงินแย่เลย จะฟ้องร้องก็ทำให้ต้นทุนเพิ่มขึ้นไปอีก หรือจะเอาใบเรียกชำระเงินไปขายกับธนาคารเพื่อเอาเงินมาหมุนก่อน ก็จะทำให้เราต้องลดราคาให้ธนาคารเพื่อนำสภาพคล่องมาใช้ ทำให้ได้กำไรไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย (ไม่ลดราคาก็ไม่มีใครซื้อไม่มีใครเอา)

อำนาจการต่อรองทำไมถึงให้เงินสด?

ธุรกิจที่มีอำนาจสูงกว่าย่อมทำให้ได้เปรียบในการเจรจาธุรกิจ ถ้าเราทำธุรกิจแล้วมีแต่คนมาง้อเราเพราะเราเป็นเจ้าเดียวที่ผลิตสินค้านี้ (ไม่มีคู่แข่ง) หรือเราอาจจะเป็นธุรกิจรายใหญ่ที่มีธุรกิจต่างๆพากันมาจีบเพราะเห็นว่าเราจะพาธุรกิจเขาก้าวไกลได้ แน่นอนครับว่าเราย่อมมีสิทธิเลือกได้ว่าเราจะคบค้ากับคู่ค้าหรือไม่ มันก็ย่อมทำให้เราอยากจะทำธุรกิจกับคนที่เราจะได้ประโยชน์สูงสุด ในทางกลับกันถ้าเราอยากจะทำธุรกิจกับธุรกิจที่เราต้องง้อ เราอาจจะต้องยอมเสียเปรียบเพื่อให้เขามาคุยด้วยเหมือนกัน แล้วแน่นอนครับทุกธุรกิจที่ได้เปรียบในอำนาจต่อรองย่อมขอ “เงินสด” หรืออย่างน้อย “เงินเชื่อที่ต้องเปลี่ยนเป็นเงินสดในระยะเวลาที่สั้นที่สุด”

ถ้ายกตัวอย่างง่ายๆ ถ้าคุณเป็นฟรีแลนซ์รับงาน ทำได้แค่ 1 ชิ้น คุณอยากรับงานไหนก่อน

1. คู่ค้าที่จ้างด้วยเงินสด จำนวน 1 หมื่นบาท

2. คู่ค้าที่จ้างด้วยเงินเชื่อ จำนวน 1 หมื่นบาท

แน่นอนว่าถ้าได้เงินสดเลยคุณจะรับงานนั้นก่อน แต่ถ้ามีคนที่พร้อมจ่ายคุณ 1 แสนบาท แต่ขอให้คุณรอ 3 เดือนจากวันส่งงาน คุณอาจจะลองคิดอีกที

แล้วถ้าคุณเป็นเป็นคนจ่ายตังหล่ะ ต้องจ้างคนมาทำงาน 1 ชิ้น คุณอยากจะได้คู่ค้าแบบไหน

1. คู่ค้าที่บอกให้คุณจ่ายด้วยเงินสด จำนวน 1 หมื่นบาท

2. คู่ค้าที่บอกว่าติดไว้ก่อนก็ได้ เดี๋ยวอีก 1 เดือนมาจ่ายเขาก็ได้ จำนวน 1 หมื่นบาท

ในทางกลับกันนี้ถ้าคุณทำธุรกิจแล้วต้องการสภาพคล่องในการหมุนเงิน ยังไงคุณก็คงไม่จ่ายเงินสดอยู่แล้ว ยิ่งติดนานๆได้ยิ่งดี เอาไปทำโน้นทำนี่ได้อีก หรือถ้ายังไม่มีเงิน คุณก็ยังมีเวลาหาเงินมาจ่ายได้ ต้องอย่าลืมว่าหากคู่ค้าเขาต้องการเรามากจริงๆในกำลังที่เรามีจำกัด เขาย่อมเสนอประโยชน์ที่มากขึ้นกว่าคู่แข่ง

อย่างในกรณีของร้านค้ากับ Supplier ก็สามารถยกตัวอย่างได้เช่นกัน หากลูกค้ามีความต้องการสินค้าและถามหาสินค้าจากร้านค้าเป็นจำนวนมาก แน่นอนว่าเขาย่อมไปเจรจากับผู้ผลิตว่ารีบเอาของมาลงให้หน่อยเพราะลูกค้าต้องการ ผู้ผลิตก็ย่อมกำหนดเกมส์ได้ว่าให้จ่ายเลยหรือไหม่หรือให้ติดได้แต่ต้องมาจ่ายเมื่อไหร่ แต่ถ้าเราเป็นผู้ขายแล้วเราต้องไปง้อร้านค้าให้ช่วยเปิดตัวสินค้าให้ ร้านค้าอาจจะขอให้เอาของมาก่อนแล้วจ่ายคืนที่หลัง หรือ ขอคืนของได้ถ้าขายไม่ออก

ทั้งหมดจะเห็นได้ว่าอำนาจต่อรองและความพึงพอใจในการเจรจามันก็ทำให้ธุรกิจเกิดกระแสเงินสดได้ดีกว่า บริษัทใหญ่ๆที่มีแต่คนมาง้อย่อมกำหนดเกมส์ในการต่อรองได้ ไม่จำเป็นต้องง้อคู่ค้าก็ได้เพราะมีคนมาง้อเยอะแยะเต็มไปหมด ในขณะที่ธุรกิจที่ต้องง้อชาวบ้านก็มีความจำเป็นที่จะต้องเสนอการให้เงินเชื่อในการทำการค้า และเมื่อธุรกิจในที่มีเงินสดอยู่ในมือยิ่งนานยิ่งสามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่างๆได้มากกว่า การเลือกธุรกิจที่เราจะลงทุน หากเป็นธุรกิจที่รับเงินสด และ จ่ายเงินเชื่อ มีการลงทุนมากขึ้นเรื่อยๆ และมีการเติบโตและกำไรในอัตราที่มากขึ้นเรื่อยๆนั้นก็เป็นธุรกิจที่ดูน่าสนใจ

• นำไปลงทุนในระยะสั้นหรือยาวก็ได้ขึ้นอยู่กับสภาพคล่องของเงินสดกับระยะเวลาการลงทุน
• ลดต้นทุนทางการเงินอื่นๆ ไม่ต้องกู้เงินหาสภาพคล่อง ทำให้แข่งขันได้ดีขึ้น
• การจ่ายเงินให้กับพนักงาน ค่าใช้จ่าย เจ้าหนี้ จะสามารถทำได้ง่ายกว่าธุรกิจที่ปราศจากกเงินสด ทำให้เกิดเครดิตในตัวบริษัท
• อาจจะมีข้อได้เปรียบอื่นๆเกิดขึ้นจากการใช้เงินสดในอนาคต

ว่าแต่ธุรกิจนั้นเป็นตัวไหน ลองหากันดูนะครับ 😀

เมื่อพูดถึงเรื่องภาษีแล้วหลายๆคนก็คงรู้สึกสยองมากเวลาเห็นสลิปเงินเดือนออก แล้วก็มาดูว่าในแต่ละเดือนเราจะต้องจ่ายภาษีไปเท่าไหร่บ้าง โดยปกติแล้วทุกๆคนมีหน้าที่จ่ายภาษี โดยเฉพาะมนุษย์เงินเดือนแล้วจะถูกหักตั้งแต่รับเงินเดือนจำนวน 10% แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าการหลอกหลอนนั้นจะจบลงไปเนื่องจากเมื่อถึงเวลาครบปี รายได้ของเราทั้งหมดจะถูกนำมาคำนวณเพื่อดูว่าอัตราภาษีที่เราต้องจ่ายนั้นมีจำนวนเท่าไหร่ ยิ่งคนที่ทำงานมานานและมีฐานเงินเดือนสูง แน่นอนว่าเขาจะต้องจ่ายเกิน 10% แน่ๆ อาจจะ 20% 30% ก็เป็นไปได้

ในการวางแผนทางการเงินเพื่อการยื่นภาษีนั้น สิ่งแรกที่เราจะต้องตรวจสอบก่อนคือ

1. บริษัทได้มีการจ่ายภาษี หัก ณ ที่จ่ายหรือไม่?

คำตอบนั้นสามารถดูในสลิปเงินเดือนของทุกท่านได้ หากมีการหักภาษี ณ ที่จ่ายไปก็เท่ากับว่าเงินส่วนหนึ่งได้แบ่งเบาภาระเพื่อการชำระภาษีในต้นปีถัดไปได้แล้วส่วนหนึ่ง แต่ถ้าหากบริษัทจ่ายเงินสดมาโดยไม่ได้นำส่งภาษีเลยละก็ คุณจะต้องคิดอยู่เสมอว่าเงินที่มาจากการทำงานและอยู่ในบัญชีของคุณนั้นจะต้องมีบางส่วนถูกนำส่งไปยังสรรพากร ซึ่งเราไม่สามารถใช้หมดได้

2. คำนวณฐานภาษีของตัวเอง

เราสามารถดูจากฐานภาษีอย่างคร่าวๆได้ เพื่อที่จะประเมินในอนาคตว่าเราจะต้องจ่ายภาษีเท่าไหร่  และคำนวณฐานภาษีและเงินที่เราจะต้องจ่ายภาษีทั้งหมด แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องชำระเป๊ะๆอย่างที่สรรพากรกำหนดเนื่องจากในปัจจุบันเราสามารถใช้สิทธิในการลดหย่อนภาษีได้ แต่อย่างไรก็ตามหากเราไม่ต้องการลดหย่อนภาษีใดๆก็ต้องเตรียมเงินเพื่อชำระภาษีที่เหลือ หรือหากเราต้องการลดหย่อนภาษี ก็ต้องคำนวณว่าจะต้องวางแผนเพื่อเตรียมเงินเท่าไหร่เพื่อนำไปใช้สิทธิในการลดหย่อนภาษี

3. การลดหย่อนภาษีและใช้สิทธิทางภาษี

สำหรับการลดหย่อนภาษีแบบบุคคลธรรมดาทำได้ไม่ยากและมีหลายแบบ แต่สำหรับพวกเราแล้วสามารถเลือกใช้วิธีลดหย่อนภาษีจากการนำเงินออมมาลงทุน ซึ่งจะทำให้ทุกคนรวยขึ้นได้ เนื่องจากเป็นการใช้เงินออมในระยะยาว โดยทางเลือกที่เป็นที่นิยมในการออมและลงทุนได้แก่

• การลงทุนใน LTF ซึ่งเป็นกองทุนหุ้นระยะยาวที่ให้ผลตอบแทนสูง โดยสามารถซื้อและขายในระยะเวลา 5 ปีปฎิทิน
• การลงทุนใน RMF ซึ่งเป็นกองทุนเพื่อการเลี้ยงชีพ สามารถนำเงินมาออมไม่ต่ำกว่า 5 ปีและสามารถนำมาใช้ได้เมื่ออายุ 55 ปี
• การลงทุนในประกันชีวิต เป็นอีกหนทางหนึ่งในการคุ้มครองชีวิต สะสมความมั่งคั่งพร้อมๆการลดความเสี่ยงที่ได้ประโยชน์ทางภาษี

อย่าลืมนะครับว่า เมื่อเรามีรายได้แล้ว เราจะต้องเสียภาษี แต่เราจะเสียภาษีอย่างไรก็ขึ้นอยู่กับการวางแผนของเรา