รู้สึกสะดุดกับคำคมของ Bertrand Russell นักปรัชญาระดับโลก ที่ว่า

“The trouble with the world is that the stupid are cocksure and the intelligent full of doubt.”
“ปัญหาของโลกนี้ คือ คนฉลาดมักจะสงสัยไปหมด ส่วนคนโง่ก็มั่นใจในสิ่งที่ตัวเองคิดเอามากๆ”

ในมุมการใช้ชีวิต มันสะท้อนความเป็นจริงในโลกของคนทำงาน บ่อยครั้งที่มักเจอว่า คนฉลาดชอบสงสัยในสิ่งต่างๆ โดยเฉพาะความสามารถของตัวเอง แต่คนที่ไม่ฉลาดนี่สิ กลับชอบอวดเก่ง และมั่นใจในความสามารถของตัวเองแบบเปี่ยมล้น

จริงๆ แล้วการที่คนฉลาดมักสงสัยในสิ่งต่างๆ ไม่ใช่เรื่องที่น่ากลัว เมื่อพวกเขามีคำถามแล้ว ก็มักจะพยายามแสวงหาคำตอบ จนได้ความรู้ใหม่ๆ

แต่กรณี คนไม่ฉลาด กลับน่าเป็นห่วง เพราะพวกเขามักมั่นใจในตัวเองเกินไป แถมชอบโชว์เก๋า ให้คนอื่นๆ รับรู้ว่า ตัวเองนั้นเก่งเหลือเกิน เชื่อเถอะ เวลาต้องทำงานกับคนแบบนี้ เพื่อนร่วมงานต้องปวดหัวแน่นอน

เชื่อว่า หลายคนคงสงสัย (เริ่มเข้าโหมดคนฉลาดกันแล้วล่ะ) ว่า ทำไมคนที่ไม่ฉลาดถึงมั่นใจในตัวเองขนาดนั้น เขารู้ไหมว่าจริงๆ แล้วตัวเองไม่ได้ฉลาดเหมือนที่คิด aomMONEY ไปหาคำตอบมาให้แล้วว่าอะไรอยู่เบื้องหลังพฤติกรรมของคนกลุ่มนี้

มีงานวิจัย ชื่อ “unskilled and unaware of it” ของ ศ.เดวิด ดันนิง (David Dunning) แห่ง Cornell University กับ จัสติน ครูเกอร์ (Justin Kruger) แห่ง University of Illinois ซึ่งโด่งดังจนได้รับรางวัลอิกโนเบล สาขาจิตวิทยาประจำปี ค.ศ. 2000 พูดถึง ทฤษฎี The Dunning–Kruger effect ซึ่งอธิบายพฤติกรรมของคนกลุ่มนี้ได้

โดย The Dunning–Kruger effect เป็นทฤษฎีทางจิตวิทยา บอกถึงความรู้สึกลึกๆ ในจิตใจคน ที่ชอบคิดเองเออเองว่า ตัวเองเก่ง หรือ มีความสามารถมากอยู่เสมอ ทั้งที่ในความเป็นจริงอาจไม่ได้เป็นแบบนั้น

สาเหตุหนึ่งอาจเกิดจาก อคติในการรับรู้ โดยเฉพาะตอนที่เรามีความรู้น้อยๆ “เรามักจะไม่รู้ตัวว่า เราไม่รู้อะไร” ดังนั้น พอเริ่มรู้ในศาสตร์อะไรบางอย่างและเริ่มเอาไปใช้งานได้ คราวนี้ก็จะมโนไปเองว่า เรารู้หมดแล้ว เก่งพอแล้ว มีความสามารถมากพอ

พอนานวันเข้า มีโอกาสได้เรียนรู้ และพบเจอกับผู้คนมากหน้าหลายตาบนโลกนี้ เราจึงมารู้ตัวภายหลังว่า ยังมีความรู้อีกเยอะบนโลกใบนี้ที่เราไม่รู้มาก่อน

แล้วเป็นอันตรายมั้ย ถ้าเป็นคนไม่ฉลาด แต่คิดอยู่เสมอว่าตัวเองนั้นเก่งเกินใคร

พูดตรงๆ ถ้าอยู่ในสังคมคนทำงาน การเป็นคนอวดฉลาด อาจทำให้การทำงานแบบเป็นทีมปั่นป่วน เพื่อนร่วมงานอาจจะงง เมื่อผลลัพธ์ของการทำงานที่ออกมา ไม่เหมือนกับที่คุยกันไว้ ถ้าเป็นแบบบนี้บ่อยๆ ความไว้ใจในทีมจะลดต่ำลง เพื่อนร่วมงานจะเริ่มเบื่อหน่ายและไม่อยากทำงานด้วย

แต่ถ้าเป็นในสนามการลงทุนล่ะ โดยเฉพาะถ้าเป็นนักลงทุนมือใหม่ในตลาดหุ้น บอกเลยต้องระวังให้มาก ยิ่งถ้าตอนลงสนามแรกๆ มีโชคช่วยก็เลยได้กำไรตั้งแต่ตอนแรก คราวนี้ก็ยิ่งมั่นใจในว่า ตัวเองเก่ง การลงทุนไม่ใช่เรื่องยาก ไม่มีอะไรซับซ้อน ไม่ต้องวิเคราะห์กราฟ ไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงความเสี่ยง ดูแต่ผลกำไรของบริษัทก็พอ

พอเผลอทุ่มเงินลงทุนจำนวนมากลงไป สุดท้ายขาดทุนและเพิ่งมาพบความจริงในภายหลังว่า การลงทุนในตลาดหุ้นมีอะไรมากกว่าที่คิด มีปัจจัยที่ไม่สามารถควบคุมได้ และมีความไม่แน่นอนเต็มไปหมด

ถ้าอยากหลุดพ้นจากอคติดังกล่าว ทำได้มั้ย?

บอกเลยทำได้แน่นอน เมื่อใดก็ตามที่คนเราเริ่มหันมาตั้งคำถามกับสิ่งที่เราคิด ที่เรายึดมั่นถือมั่น และยอมรับให้ได้ว่าตัวเรานั้น ไม่ได้รู้ทุกอย่างบนโลกใบนี้ เชื่อว่า อคติที่บังตาเราอยู่จะค่อยๆ หายไปได้ในที่สุด

บอกเลย ความไม่รู้ไม่ใช่เรื่องผิด และความมั่นใจก็ไม่ใช่เรื่องแย่ เพียงแต่ต้องใช้ให้มันถูกที่ถูกทางถูกเวลา โดยเฉพาะในสนามการลงทุนที่มีปัจจัยรอบด้านให้ต้องคำนึงถึง และยังต้องวิเคราะห์สถานการณ์ให้ถูกต้องเหมาะสม ก่อนตัดสินใจควักกระเป๋านำเงินไปลงทุน เพราะหากพลาดพลั้ง นั่นหมายถึง เงินลงทุนสูญหายไปอย่างน่าเสียดาย

การเป็นคุณแม่มือใหม่ นับเป็นช่วงเวลามหัศจรรย์ ที่จะมีอีกหนึ่งชีวิตพร้อมเติบโตและใช้ชีวิตร่วมกัน แต่ในอีกมุมหนึ่งก็เป็นช่วงเวลาที่คุณแม่อาจกังวลเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ มากมาย หนึ่งในความกังวลอันดับต้นๆ คือ เรื่องเงิน เพราะจากนี้ไปจะต้องจ่ายซื้ออาหาร เสื้อผ้า ของเล่น ผลิตภัณฑ์สำหรับเด็ก และอื่นๆ อีกมากมาย

ไม่ผิดนักหากจะพูดว่าการเป็นคุณแม่มือใหม่ถือเป็นความท้าทายทางด้านการเงิน อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าค่าใช้จ่ายจะเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ก็วิธีมากมายในการออมและประหยัดเงิน พูดง่ายๆ หากรู้จักเคล็ดลับในการวางแผนการเงิน การเป็นคุณแม่มือใหม่ก็จะมีความราบรื่นและมีความสุข

สร้างงบประมาณส่วนบุคคล

เริ่มต้นด้วยการสร้างงบประมาณส่วนบุคคลอย่างละเอียด เพื่อติดตามรายได้และค่าใช้จ่าย การบริหารความเสี่ยง การออมเงิน เพราะหากเข้าใจเกี่ยวกับสถานการณ์ทางการเงินของตัวเอง จะช่วยให้ตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม ที่สำคัญการรู้ค่าใช้จ่ายล่วงหน้าจะช่วยให้วางแผนงบประมาณได้อย่างลงตัว

เตรียมเงินสำรองเผื่อฉุกเฉิน

ตรวจสอบให้แน่ใจว่ามีเงินสำรองเผื่อฉุกเฉินเพียงพอ โดยเงินก้อนนี้ควรมีอย่างน้อย 3-6 เท่าของค่าใช้จ่ายต่อเดือน เพราะเงินก้อนนี้จะช่วยรองรับการใช้ชีวิตในช่วงที่ขาดรายได้หรือมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นอย่างที่ไม่ทันคาดคิด

เปิดบัญชีออมทรัพย์ไว้เป็นค่าใช้จ่าย

คุณแม่มือใหม่ควรเปิดบัญชีออมทรัพย์เอาไว้สำหรับเป็นค่าใช้จ่ายของเจ้าตัวน้อยโดยเฉพาะ เพื่อทำให้สามารถติดตามค่าใช้จ่ายต่างๆ ได้อย่างชัดเจน ขณะเดียวกันก็เป็นการหลีกเลี่ยงการใช้เงินเพื่อวัตถุประสงค์อื่นด้วย ที่สำคัญควรออมเงินเพื่อเจ้าตัวน้อยให้เร็วที่สุด เพราะยิ่งเริ่มออมเร็วเท่าไหร่ เงินออมก็จะมีมากขึ้นเท่านั้น

จัดการออมเงินแบบอัตโนมัติ

ควรตั้งค่าการโอนเงินอัตโนมัติจากบัญชีเงินเดือนของตัวเองไปยังบัญชีออมทรัพย์ของเจ้าตัวน้อย จะช่วยให้มีระเบียบวินัยและเงินถูกโอนเข้าบัญชีอย่างสม่ำเสมอ ส่วนจะออมเงินงวดละเท่าไหร่ก็ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมและจำนวนค่าใช้จ่ายในแต่ละงวด

ตรวจสอบและปรับปรุงแผน

เมื่อออมเงินเพื่อเจ้าตัวน้อยไปแล้ว ควรตรวจสอบการเงินเป็นประจำ และหากเห็นว่าแผนการเงินเริ่มไม่เข้าที่เข้าทาง เช่น ออมน้อยเกินไปไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่าย ก็ต้องปรับปรุง เช่น เพิ่มเงินออม หรือลดการค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นของคุณแม่หรือคุณพ่อ เพื่อทำให้แน่ใจว่าแผนการเงินเพื่อเจ้าตัวน้อยจะไม่สะดุด

เช็กสิทธิประโยชน์ด้านภาษี

หากคุณแม่ (รวมถึงคุณพ่อ) กำลังตั้งครรถ์ก็สามารถนำค่าฝากครรถ์และค่าคลอดบุตรไปใช้เป็นค่าลดหย่อนภาษีได้ตามจริง รวมสูงสุดไม่เกินท้องละ 60,000 บาท ดังนั้น ต้องรักษาสิทธิประโยชน์เพื่อลดภาระด้านภาษี

นอกจากแผนการออมเงินเพื่อเจ้าตัวน้อยแล้ว ประเด็นที่คุณแม่มือใหม่จะมองข้ามไม่ได้ คือ การใช้จ่ายอย่างคุ้มค่า และนี่คือเคล็ดลับง่ายๆ เพื่อให้ประหยัดอย่างมีประสิทธิภาพ

อย่าลืมประเมินค่าใช้จ่ายและใช้จ่ายให้ประหยัดเหมาะสม

ควรประเมินค่าใช้จ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการมีลูก เช่น ค่ารักษาพยาบาล ผ้าอ้อม เสื้อผ้า อาหาร อุปกรณ์เลี้ยงเด็ก เพราะวิธีนี้จะช่วยให้ทราบชัดเจนว่าต้องออมเงินเท่าไหร่ในการดูแลเจ้าตัวน้อย และที่สำคัญควรวางแผนการใช้จ่ายให้ประหยัดและเหมาะสมด้วย ดังนี้

ทำรายการซื้อของ

ก่อนไปห้างสรรพสินค้าหรือร้านขายของ ต้องทำรายการซื้อของเท่าที่จำเป็นเสมอ และควรซื้อของตามรายการเท่านั้น เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น

ซื้อของบางอย่างในแต่ละครั้งจำนวนมาก

สำหรับของบางประเภท เช่น ผ้าอ้อม ทิชชู่เปียก ในแต่ละครั้งควรซื้อจำนวนมากเพื่อประหยัดเงินในระยะยาว ที่สำคัญควรศึกษาข้อมูลว่าร้านไหน (หรือยี่ห้อไหน) มีส่วนลด เพื่อจะได้ประหยัดเงินให้มากที่สุด

ซื้อของเฉพาะเมื่อต้องการซื้อ

ในฐานะคุณแม่มือใหม่ก็จะคาดหวังให้เจ้าตัวน้อยมีความสุขที่สุด ดังนั้น จึงซื้อของจนเต็มรถเข็น แต่อย่าลืมว่าเด็กทารกเติบโตอย่างรวดเร็วและสามารถเติบโตเร็วกว่าของที่ซื้อมา โดยเฉพาะชุดเสื้อผ้าน่ารักที่ใส่ไม่กี่ครั้งก็มีขนาดเล็กเกินไปในเวลาอันรวดเร็ว หรือซื้อรองเท้า 5 คู่ในวันเดียวกัน แม้กระทั่งซื้อรถเข็นล่วงหน้านานเกินไป แต่เมื่อถึงเวลาจะนำมาใช้ เจ้าตัวน้อยกลับชอบให้คุณแม่อุ้ม สุดท้ายรถเข็นก็ไม่ได้ใช้งาน ดังนั้น เคล็ดลับการประหยัดเงินง่ายๆ คือ ซื้อให้ใกล้เวลาที่ต้องการเท่านั้น อย่าซื้อเผื่ออนาคตมากจนเกินไป

ปรุงอาหารที่บ้าน

การทำอาหารที่บ้านจะสามารถช่วยประหยัดเงินเมื่อเทียบกับการรับประทานอาหารนอกบ้านหรือสั่งซื้อกลับบ้าน นอกจากนี้ การเตรียมอาหารด้วยตัวเองก็จะทราบถึงสัดส่วนวัตถุดิบในการปรุงอาหาร ทราบคุณค่าอาหารว่ามีประโยชน์มากน้อยแค่ไหน

อย่าลืมว่าการวางแผนการเงินล่วงหน้าจะช่วยให้คุณแม่มือใหม่ ลดความกังวลเรื่องเงิน ถึงแม้จะเริ่มต้นด้วยการออมเงินก้อนเล็กๆ แต่อีกสักพักเงินออมก็จะค่อยๆ เติบโตขึ้นไปพร้อมๆ กับเจ้าตัวน้อย และยิ่งวางแผนการใช้จ่ายควบคู่ไปด้วย จะยิ่งรู้สึกปลอดภัยกับสถานะการเงินมากขึ้น

ไม่ว่าจะผ่านไปกี่ยุคกี่สมัย ปัญหาเรื่องค่าสินสอดระหว่างคู่รัก ก็ยังคงเป็นเรื่องที่หลายคนถกเถียงกัน ไม่ว่าจะเป็นควรให้เท่าไหร่ จ่ายแค่ไหนถึงพอดี รวมไปถึงเริ่มตั้งคำถามอีกด้วยว่าในยุคนี้ค่าสินสอดยังมีความจำเป็นอยู่อีกไหม?

วันนี้ aomMONEY เลยขอหยิบประเด็นนี้มาพูดคุยกันครับ

ก่อนอื่นเรามาทำความเข้าใจก่อนว่า สินสอด คืออะไร ตามกฎหมายมาตรา 1437 ว.3 “สินสอด” คือ ทรัพย์สินที่ฝ่ายชายให้แก่บิดามารดา ผู้รับบุตรบุญธรรม หรือผู้ปกครองฝ่ายหญิง แล้วแต่กรณี เพื่อตอบแทนการที่หญิงยอมสมรส โดยทรัพย์สินที่เป็นสินสอดเมื่อมอบให้แก่ผู้ปกครองของฝ่ายหญิงแล้ว จะตกเป็นกรรมสิทธิเด็ดขาดแก่ผู้รับโดยทันที

แล้วสินสอดมันยังจำเป็นในยุคนี้อยู่ไหม?

aomMONEY มองว่าเรื่องนี้มันแล้วแต่การตกลงกันและความพึงพอใจของแต่ละครอบครัวเลยครับ เพราะบางครอบครัวก็มองว่าสินสอดเป็นเรื่องควรทำตามประเพณี โดยฝ่ายชายเป็นผู้ให้ เนื่องจากสินสอดจะเป็นสิ่งที่สะท้อนว่าฝ่ายชายมีความพร้อมพอที่จะดูแลฝ่ายหญิงได้ โดยที่จำนวนอาจจะไม่ต้องมากมาย เพียงแค่เหมาะสมกับฐานะครอบครัวของทั้งคู่

แต่ในขณะที่อีกหลายๆ คนก็มองว่าค่าสินสอดนั้นถ้าจะมี ก็ควรช่วยกันเก็บเงินทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง ไม่ควรปล่อยให้ฝ่ายชายมารับภาระตรงนี้ฝ่ายเดียว จะบอกว่าเป็นค่าเลี้ยงดู ค่าน้ำนม ผู้ชายเองก็ต้องเติบโตมาโดยใช้เงินของพ่อแม่เหมือนกัน

แต่อีกกลุ่มก็จะมองว่า “ไม่จำเป็นต้องมีค่าสินสอดก็ได้” เพราะถ้าลองดูฝั่งประเทศอเมริกาหรือยุโรป การแต่งงานก็ไม่จำเป็นจะต้องมีค่าสินสอดใดๆ เพียงแค่มีงานแต่งเล็กๆ พอเป็นพิธีที่จะให้คนรับรู้ว่า เรากับคนรักได้ตกลงปลงใจกันที่จะใช้ชีวิตคู่แล้วก็พอ

ดังนั้นถ้าอยากจะหาข้อสรุปว่าสุดท้ายแล้วยุคนี้! ยังควรมีสินสอดอยู่ไหม คำตอบมันก็คงมีง่ายๆ แค่ว่า ขึ้นอยู่กับครอบครัวของคุณกับแฟนตกลงกัน โดยสิ่งที่สำคัญที่สุด ก็คือ ถ้าหากจะมีค่าสินสอดหรือจัดพิธีงานแต่งใดๆ เงินก้อนนั้นไม่ควรมาจากการกู้ยืมหรือทำให้ความรักที่มีต้องสะบั้นลง

อย่างไรก็ตาม ความคิดเห็นต่อเรื่องสินสอดเป็นมุมมองแต่ละบุคคล เพื่อนๆ คิดอย่างไรก็ลองแชร์กันมาดูครับ

เรามักจะมองว่า คนที่มีครอบครัวจะมีภาระค่าใช้จ่ายสูง เช่น ค่าผ่อนบ้าน ค่าผ่อนรถ ค่าเทอมลูก ฯลฯ แตกต่างจากคนโสดที่มีค่าใช้จ่ายน้อยกว่า และมีอิสระทางการเงินมากกว่า แต่จริงๆ แล้วอาจไม่ใช่อย่างนั้นครับ เพราะหน่วยงานวิเคราะห์เศรษฐกิจและธุรกิจภายใต้ธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB EIC) ระบุว่า “คนโสดมีราคาที่ต้องจ่ายมากกว่าที่คิด” อย่างน้อยก็ 5 ข้อต่อไปนี้ล่ะ มาดูกันว่ามีอะไรบ้าง

1) คนโสดต้องจ่ายภาษีเอง แต่คนมีคู่ได้สิทธิ์ลดหย่อนเพิ่ม

คนโสดต้องจ่ายภาษีเองเต็มๆ ลดหย่อนได้แค่บางส่วน แต่คนมีคู่ที่จดทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฎหมาย และไม่มีเงินได้ หรือมีเงินได้แล้วยื่นแบบแสดงรายการรวมกันในการคำนวณภาษี ก็จะได้ “สิทธิ์ลดหย่อนคู่สมรส” 60,000 บาท และยังมี “สิทธิ์ลดหย่อนเลี้ยงดูพ่อแม่เรา และพ่อแม่คู่สมรส” ถ้าเลี้ยงดูทั้ง 4 คน ก็จะได้ลดหย่อนสูงสุด 120,000 บาท (ในกรณีที่คู่สมรสไม่มีรายได้ และคนในครอบครัวเค้าไม่ได้ใช้สิทธิ์ลดหย่อนพ่อแม่)

2) คนโสดเปย์เพื่อความบันเทิงมากกว่า

การอยู่คนเดียวทำให้รู้สึกเหงาเป็นเรื่องธรรมดา จึงต้องหากิจกรรมสนุกๆ มาทดแทน ทำให้คนโสดจ่ายเงินเพื่อซื้อความบันเทิง มากกว่าคนมีครอบครัว 5% ไม่ว่าจะเป็นการไปดูหนัง เลี้ยงสัตว์ ซึ่งช่วยสร้างความสุขได้ดี

3) คนโสดจ่ายเงินท่องเที่ยวมากกว่า

ด้วยความที่มีชีวิตอิสระ ไม่มีภาระต้องดูแลใคร คนโสดจึงท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศได้อย่างเต็มที่ เดินทางสักอาทิตย์หนึ่งหรือนานเป็นเดือนเลยก็ได้ ทำให้คนโสดมีค่าใช้จ่ายในการท่องเที่ยว สูงกว่าคนมีครอบครัวถึง 40%

4) คนโสดจ่ายค่าอาหารมากกว่า

ไลฟ์สไตล์ของคนโสดมักจะสนุกไปกับการแฮงเอาต์ ทั้งร้านอาหารและคาเฟ่ต่างๆ ทำให้มีค่าใช้จ่ายมากกว่าคนมีครอบครัวถึง 12% ถือเป็นสัดส่วนกว่าครึ่งหนึ่งของรายจ่ายด้านอาหารทั้งหมด ขณะที่คนมีครอบครัว มักจะกินอาหารที่บ้าน จึงมีค่าใช้จ่ายกินข้าวนอกบ้าน เพียง 1 ใน 3 ของรายจ่ายด้านอาหารทั้งหมดเท่านั้น

5) คนโสดต้องจ่ายค่าเดินทางเอง แต่คนมีคู่ช่วยกันแชร์

เพราะคนโสดต้องเดินทางคนเดียว ไม่มีคนมาแชร์ค่าเดินทางเหมือนคู่สามี-ภรรยา ทำให้คนโสดต้องจ่ายค่าน้ำมันรถ มากกว่าอยู่ 4% และค่าเดินทางสาธารณะ มากกว่า 42% เลยทีเดียว

จะเห็นได้ว่าคนโสดมีค่าใช้จ่าย “เพื่อสนองความต้องการของตัวเอง” มากกว่าคนที่มีครอบครัว แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับไลฟ์สไตล์ด้วย คนโสดบางคนก็ไม่ค่อยเดินทางท่องเที่ยว หรือคนมีครอบครัวอาจจะชอบกินข้าวนอกบ้านบ่อยๆ ก็ได้ ซึ่งแต่ละแบบก็มีความสุขแตกต่างกัน แล้วเพื่อนๆ ล่ะครับชอบแบบไหน เลือกที่จะโสด? หรือว่ามีครอบครัว?

เมื่ออายุเริ่มเข้าเลข 5 (50+) เงินที่เก็บเพื่อเตรียมไว้ใช้หลังเกษียณควรจะพร้อมเรียบร้อย พูดง่ายๆ ถ้าเริ่มต้นวางแผนการเงินเพื่อวัยเกษียณตั้งแต่เนิ่นๆ พอถึงอายุช่วงนี้ ก็สามารถมั่นใจได้ว่าจะมีเงินใช้เพียงพอจนถึงบั้นปลายชีวิต

อย่างไรก็ตาม คนไทยส่วนใหญ่น้อยคนที่จะมีเงินเกษียณเป็นไปตามเป้าหมาย ซ้ำร้ายหลายคนยังเพิกเฉยเรื่องการเก็บเงินเพื่อเกษียณ แล้วแบบนี้ถ้าตระหนักได้แล้วต้องปัดฝุ่นและทบทวนอย่างรีบด่วนและรัดกุมว่าจะทำอย่างไร เพื่ออย่างน้อยๆ จะได้มีเงินเก็บ (สัก) ก้อนหนึ่ง เพื่อเอาไว้ใช้หลังเกษียณ  

แม้ว่าวัย 50+ ปี การเก็บเงินให้ได้มากๆ เหมือนผู้ที่เตรียมตัวกันมาตั้งแต่เนิ่นๆ ถือเป็นเรื่องที่ท้าทาย แต่ก็ไม่สายและมีโอกาสทำให้การเกษียณอายุมีความสะดวกสบาย (พูดง่าย ๆ เริ่มเก็บเงินตอนนี้ ยังดีกว่าไม่ทำอะไรเลย) สำหรับเทคนิคการเก็บเงินฉบับเร่งรัดมี ดังนี้

1. สำรวจค่าใช้จ่าย

หลายคนอาจคิดว่าหากกำลังเริ่มต้นเก็บเงินเพื่อเกษียณตอนอายุ 50+ ปี อันดับแรกที่ต้องลงมือทำ คือ การเก็บเงิน แต่ความจริงแล้วควรสำรวจค่าใช้จ่ายของตัวเองก่อน เพื่อจะได้รู้ว่าที่ผ่านมามีค่าใช้จ่ายที่แท้จริง เริ่มต้นด้วยการจดบันทึกค่าใช้จ่ายในแต่ละวันว่ามีอะไรบ้าง เพื่อจะได้รู้ว่าค่าใช้จ่ายไหนที่จำเป็น และไม่จำเป็น จากนั้นก็ตัดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นทั้งหมด แล้วนำไปเก็บออมแทน

2. สำรวจหนี้สิน

โดยปกติแล้ว จำนวนมีหนี้สินมักจะลดน้อยถอยลงตามอายุที่มากขึ้น เช่น หากผ่อนบ้านตั้งแต่อายุ 30 ปี ก็จะปลดหนี้ได้ก่อนอายุ 50 ปี หรือไม่มีภาระต้องจ่ายค่าการศึกษาลูกอีกต่อไป (ลูกเรียบจบหมดแล้ว) อย่างไรก็ตาม หากคนวัย 50+ ปียังมีหนี้สินก็ต้องทำรายการหนี้สิน พร้อมวางแผนเคลียร์หนี้ให้หมดภายในระยะเวลารวดเร็ว โดยเฉพาะหนี้สินที่มีดอกเบี้ยสูงๆ เช่น บัตรเครดิต บัตรกดเงินสด เพื่อจะได้ไม่ต้องเสียดอกเบี้ย จากนั้นก็นำไปเก็บออมแทน

3. หารายได้เสริม

ด้วยวัย 50+ ปีที่ผ่านประสบการณ์จากการทำงานและเรียนรู้มายาวนาน ทำให้มีความถนัดเชี่ยวชาญ เช่น เก่งทำอาหาร ขนมหวาน ภาษาต่างประเทศ เล่นกีต้าร์ เขียนบทความ เป็นต้น ดังนั้น สามารถใช้ความถนัดดังกล่าวไปหารายได้เสริม จากนั้นก็นำรายได้ดังกล่าวไปเก็บออมและลงทุน

4. เก็บออม ลงทุนในมากขึ้น

ปัจจัยในการสร้างผลตอบแทนให้สูง คือ จำนวนเงินต้น x ระยะเวลา x อัตราผลตอบแทน หมายความว่า เมื่อเริ่มช้าก็ต้องเพิ่มจำนวนให้เงินต้นให้สูงขึ้น เพื่อนำไปสู่เป้าหมายให้เร็วยิ่งขึ้น

เช่น อายุ 55 ปี มีเป้าหมายเกษียณ 60 ปี (มีเวลาลงทุน 72 เดือน) สมมติว่าแบ่งเงินไปลงทุนเดือนละ 20,000 บาท ได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยปีละ 5% เมื่อถึงวันเกษียณจะมีเงิน 1,675,285 บาท แต่หากได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยเป็นปีละ 6% จะมีเงิน 1,728,177 บาท 

หากเพิ่มเงินลงทุนเป็น 25,000 บาทต่อเดือน ได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยปีละ 5% เมื่อถึงวันเกษียณจะมีเงิน 2,094,106 บาท และหากได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยเป็นปีละ 6% จะมีเงิน 2,160,221 บาท  

5. ยืดอายุเกษียณออกไป

อายุ 50+ ปีและเพิ่งเริ่มต้นเก็บเงินเพื่อเกษียณ ควรถามตัวเองว่าจะเกียณอายุเมื่อไหร่ สมมติว่ามีเป้าหมายหยุดทำงานอายุ 60 ปี ก็ตั้งคำถามต่อไปว่าสามารถเก็บเงินเพียงพอต่อการดำรงชีวิตหลังเกษียณหรือไม่ ถ้ามั่นใจว่าทำได้ก็คงไม่มีปัญหา แต่ถ้าตอบว่าไม่ได้ ก็ควรหาทางออก ซึ่งวิธีการหนึ่งที่น่าสนใจ คือ ยืดอายุเกษียณออกไป เช่น เกษียณอายุ 65 ปี หรือ 70 ปี เพื่อทำให้มีรายได้ประจำต่อไป ที่สำคัญมีระยะเวลาเก็บเงินได้ยาวนานขึ้น

จากตัวอย่างข้อ 4 สมมติว่ายืดอายุเกษียณอายุไป 65 ปี หมายความว่าจะมีเวลาในการเก็บออม ลงทุน 11 ปี (132 เดือน) สมมติว่าแบ่งเงินไปลงทุนเดือนละ 20,000 บาท ได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยปีละ 5% เมื่อถึงวันเกษียณจะมีเงิน 3,510,113 บาท แต่หากได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยเป็นปีละ 6% จะมีเงิน 3,726, 453 บาท

หากเพิ่มเงินลงทุนเป็น 25,000 บาทต่อเดือน ได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยปีละ 5% เมื่อถึงวันเกษียณจะมีเงิน 4,387,642 บาท และหากได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยเป็นปีละ 6% จะมีเงิน 4,658,066 บาท

ดังนั้น แม้ว่าตอนนี้อายุปาเข้าไป 55 ปี และเพิ่งเริ่มต้นเก็บออม ลงทุน ไม่มีคำว่าสายเกิน ขอเพียงอย่าหมดกำลังใจ ให้เริ่มลงมือทำและมีวินัย รับรองก่อนถึงวันเกษียณอายุจะมีเงินใช้เพียงพอเมื่อถึงวันเกษียณแน่นอน

“สร้างเงินล้าน” ฟังดูแล้วเหมือนเป็นเรื่องไกลตัว แต่ก็ใช่ว่าจะเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ อีกทั้งถ้าทำได้จริงๆ มันยังจะเป็นต้นทุนชั้นดีที่จะนำไปสู่การต่อยอดสร้างทั้งความมั่งคั่ง มั่นคง และความสำเร็จในชีวิตได้ วันนี้เราลองมาดู 7 แนวทางสร้างเงินล้านจากการลงทุนสำหรับคนรุ่นใหม่ โดย คุณปั้น จิตรกร แสงวิสุทธิ์ เจ้าของเพจนายปั้นเงินกันครับ

1. การใช้สัญชาตญาณในการลงทุนหุ้น

การซื้อหุ้นด้วยสัญชาตญาณเป็นการซื้อด้วยความรู้สึกที่ว่า เราคุ้นเคยกับหุ้นตัวนี้มานานแค่ไหน ซึ่งมันเกิดขึ้นมาจากสัญชาตญาณที่มาจากประสบการณ์ วิธีคิดแบบนี้มีความเสี่ยง เมื่อไหร่ก็ตามที่เราตัดสินใจซื้อบนความรู้สึกที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการหรือทฤษฏีของเรา มันแค่เป็นปรัชญาเท่านั้น เวลาที่เราลงทุนด้วยด้วยการใช้สัญชาตญาณในการซื้อหรือซื้อด้วยความรู้สึก เราไม่ควรจะให้น้ำหนักมากกับจำนวนเงินที่ลงทุน

เมื่อเราใช้ความรู้สึกในการลงทุนไปแล้วมันเกิดข้อผิดพลาด ตรงจุดนี้จะเป็นสิ่งที่เราได้เรียนรู้ว่า ความรู้สึกตรงนั้นมันผิด และกลับมาทบทวนว่าทำไมเราถึงใช้ความรู้สึกหรือใช้สัญชาตญาณในตอนนั้นซื้อ ทั้งๆ ที่ไม่ได้มีการหาความรู้ต่อ ถ้าถามว่ามันเป็นสิ่งที่ผิดไหม แน่นอนว่ามันเป็นสิ่งที่ผิด แต่เราต้องเรียนรู้จากความผิดพลาดนั้นให้ได้

2. การตัดสินใจลงทุนบนความรู้สึกของตัวเอง

บางครั้งการตัดสินใจลงทุนมักจะเกิดขึ้นจากปัจจัยหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นความรู้ที่เราหามาเองหรือข้อมูลที่ได้รับมาจากคนอื่น ก่อนที่เราตัดสินใจลงทุน เราควรใช้ความรู้ที่เรามีทั้งหมดก่อน เพราะการลงทุนไม่สามารถตัดสินใจบนความรู้หรือความเชื่อของคนอื่นได้ มันต้องเป็นความรู้ ความเชื่อ และข้อมูลที่เกิดขึ้นบนตัวเราก่อนที่จะตัดสินใจลงทุน การที่คนอื่นแนะนำหรือให้ความรู้กับเราเป็นเรื่องที่ดี หากเรานำสิ่งเหล่านั้นมากลั่นกรองและตัดสินใจผ่านกระบวนความคิดของเราเอง

3. ลงทุนบนความเสี่ยงน้อยย่อมดีกว่าความเสี่ยงสูง

ทุกการลงทุนมีความเสี่ยงเสมอไม่ว่าจะลงทุนมากหรือน้อย หากเราลงทุนในจุดที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุดแม้ว่าจะได้ผลตอบแทนน้อย ก็ย่อมดีกว่าการลงทุนที่มีความเสี่ยงสูง ที่ถึงแม้ว่าเราอาจได้ผลตอบแทนสูงแต่ก็ต้องแลกมากับโอกาสในการขาดทุนเช่นกัน

4. ความสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญ

ความสม่ำเสมอเป็น ‘Mindset’ ของคนที่ประสบความสำเร็จ การลงมือทำอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มต้นในทุกเรื่องเป็นสิ่งสำคัญ ไม่ว่าเราจะทำอะไรก็ตาม หากเราปฏิบัติกับเรื่องนั้นอยู่เป็นประจำ จะทำให้เราเก่งขึ้น ซึ่งในระยะยาวสิ่งที่เราได้กระทำมาโดยตลอดจะถูกสะสมและเพิ่มพูนขึ้นเรื่อยๆ จนทำให้เราสามารถก้าวข้ามไปยังจุดที่เราต้องการได้

5. การรักษาเงินต้นให้อยู่ในระยะยาว

เมื่อไหร่ก็ตามที่เราลงทุนและเงินต้นที่เรามีหายหรือขาดทุนไป การจะนำกลับมาให้ได้นั้นคงเป็นเรื่องยาก เพราะเราต้องทำกำไรให้มากกว่าจำนวนเงินที่ขาดทุนไป ดังนั้นหากไม่อยากให้เกิดความยุ่งยากตามมา เราควรรักษาเงินต้นของเราให้ดีที่สุด

6. การเรียนรู้จากการขาดทุน

การลงทุนทำอะไรสักอย่างมันต้องมีคำว่าขาดทุนเข้ามาเกี่ยวข้องเป็นเรื่องปกติ สิ่งสำคัญคือเราได้เรียนรู้อะไรจากการขาดทุนในจุดนั้นบ้าง หากเราขาดทุนแล้วไม่ได้นำสิ่งนั้นมาเรียนรู้และปรับปรุง มันอาจทำให้ความผิดพลาดนั้นเกิดขึ้นซ้ำๆ แต่ถ้าเราได้เรียนรู้จากสิ่งที่ผิดพลาดไป มันจะทำให้เราสามารถปิดจุดอ่อนที่เกิดขึ้น และสร้างภูมิคุ้มกันให้กับการลงทุนระยะยาวได้

7. ลดอีโก้และอ่อนน้อมถ่อมตนต่อตลาดลงทุน

การมีอีโก้อาจทำให้เราตัดสินใจทำอะไรด้วยความมั่นใจมากเกินไป แต่ถ้าเราพยายามมองตัวเองตลอดเวลาและมองว่าเราไม่ได้เก่งกว่าตลาดลงทุน เราก็อาจจะเจ็บตัวน้อยกว่า เพราะฉะนั้น เราต้องไม่พยายามคิดว่าเราเก่งกว่าตลาด และควรใช้ความอ่อนน้อมถ่อมตนในการลงทุน ซึ่งจะทำให้เราเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว เราไม่จำเป็นต้องเก่ง แต่ต้องเอาตัวรอดในระยะยาวให้เป็น เมื่อเราทำผลตอบแทนที่น่าพึงพอใจแล้ว หลังจากนั้นเราจึงสามารถนำความเก่งนั้นไปต่อยอดในการลงทุนได้ ในทางกลับกัน หากเราคิดว่าตัวเองเก่ง แต่ไม่สามารถเอาตัวรอดจากตลาดได้ สุดท้ายเราก็ต้องหันหลังให้กับการลงทุนอยู่ดีครับ