ตอนที่ยังเป็นเด็ก เราแทบไม่ต้องปวดหัวหรือรับผิดชอบกับเรื่องต่างๆ มากมาย เหมือนที่ผู้ใหญ่ทำกัน แต่ก็คงปฏิเสธไม่ได้ว่าวันนึงเราเองก็ต้องโตเป็นผู้ใหญ่และต้องดูแลตัวเองในหลายๆ เรื่อง ซึ่งกว่าเราจะไปถึงจุดนั้นได้ ก็ต้องลองผิดลองถูกไม่รู้จบ

วันนี้ aomMONEY เลยนำบทเรียนทางการเงินและชีวิตของ คุณมอร์แกน โฮเซล ผู้เชี่ยวชาญและนักเขียนบทความด้านการเงิน ที่เขียนจดหมายถึงลูกเผื่อว่าวันหนึ่ง หากลูกโตมาจะได้มีแนวทางการใช้ชีวิต โดยที่ไม่ต้องเสียเวลาลองผิดลองถูกเอง จะเป็นอย่างไรไปดูกันเลยครับ

1. ตระหนักไว้เสมอว่า แต่ละคนมีโอกาสในชีวิตไม่เหมือนกัน

บางคนมักจะคิดว่า เรากำหนดอนาคตตัวเองได้ และการทำงานหนักก็จะนำมาซึ่งความสำเร็จ แต่ในอีกมุมหนึ่งเราก็ต้องเข้าใจด้วยว่า ความสำเร็จทั้งหมดไม่ได้มาจากการทำงานหนักอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย ตั้งแต่ครอบครัว เพื่อน สภาพสังคม หรือแม้แต่คนที่ผ่านเข้ามาในชีวิต ล้วนหล่อหลอมให้เราเป็นเราแบบทุกวันนี้ ดังนั้น การที่เราตระหนักและรู้ทันในเรื่องของโอกาส ก็ถือว่าเป็นเรื่องที่ดีมากครับ

2. เงินปันผลสูง คือ ตัวช่วยที่ทำให้เรามีเวลาเป็นของตัวเองมากขึ้น

สิ่งที่คุ้มค่าที่สุดในชีวิต ไม่ใช่สิ่งของหรือเสื้อผ้าที่เราใส่ แต่คือ การมีอิสรภาพ เช่น งานที่ทำให้เรามีเวลาว่างมากขึ้น เงินสำรองฉุกเฉินที่ช่วยให้เรานำออกมาใช้ได้ทันที เงินปันผลที่จะช่วยให้เรามีอิสรภาพทางการเงินในอนาคต เป็นต้น

3. อย่าใช้ชีวิตแบบโดนสปอยล์

ให้เรียนรู้อยู่เสมอว่า เราไม่สามารถทำให้ทุกอย่างเป็นดั่งใจเราได้เสมอ เพื่อเราจะได้แยกแยะสิ่งที่ต้องการ สิ่งที่จำเป็น และเห็นคุณค่าสิ่งที่มีอยู่ เป็นหนึ่งในทักษะชีวิตที่จะช่วยให้เราเอาตัวรอดจากทุกสถานการณ์ได้

4. ความสำเร็จไม่ได้มาจากการกระทำที่ยิ่งใหญ่เสมอไป

เมื่อพูดถึงเรื่องการเงิน เราไม่ต้องเป็นคนที่ฉลาดมากๆ เพราะหัวใจสำคัญของการบริหารเงินก็คือ เราต้องมีวินัยและทำอย่างสม่ำเสมอ และต้องพยายามไม่สร้างหนี้สิน เพราะการไม่มีหนี้ คือ เคล็ดลับทางการเงินอันทรงพลังที่สุด

5. ใช้ชีวิตให้เรียบง่ายและใช้เงินให้น้อยกว่าที่มี

ความสามารถในการบริหารเงิน เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยให้เราควบคุมสิ่งต่างๆ ได้ครับ ยกตัวอย่างเช่น คนที่มีรายได้ 50,000 บาท แต่ใช้เงิน 40,000 บาท ก็ยังสามารถอยู่ได้ ซึ่งจะต่างจากคนที่มีรายได้ 1 ล้านบาท แต่ใช้เงินเดือนละ 1.2 ล้านบาท เพราะสุดท้ายการใช้เงินให้น้อยกว่าที่เรามี ก็จะช่วยให้เรามีความสุขกับการใช้เงินนั่นเองครับ

6. การลองเปลี่ยนแผนไม่ใช่เรื่องแย่เสมอไป

ถ้าวันหนึ่งเราพบว่า ทางที่เดินอยู่นั้นไม่ใช่และทำให้เราไม่มีความสุข ก็ไม่ใช่เรื่องผิดอะไรครับ ที่เราจะลองเปลี่ยนแผนและเลือกทางเดินใหม่ เพราะความรู้สึกของเรากับเป้าหมายต่างมีความเกี่ยวข้องกัน อย่าจมอยู่กับความรู้สึกผิด และพยายามให้อภัยตัวเองอยู่เสมอ เพราะนั่นเป็นการให้โอกาสตัวเองในการทำสิ่งใหม่ๆ

7. ทุกอย่างมีราคาที่ต้องจ่าย

การลงทุนก็ต้องแลกกับความผันผวนและความไม่แน่นอน หรือการสปอยล์ลูกเกินไปก็ต้องแลกกับชีวิตที่ต้องอยู่ในเกราะกำลังตลอด ซึ่งเราจะเห็นว่า ทุกอย่างที่เราทำต่างมีราคาและคุณค่าที่แท้จริงซ่อนอยู่ครับ ดังนั้น เมื่อเราเรียนรู้ข้อนี้แล้ว ก็จะเริ่มให้ค่ากับเวลา ความสัมพันธ์ เงินที่ใช้จ่าย และทำอะไรแบบคิดหน้าคิดหลังมากขึ้นครับ

8. เงินไม่ใช่ตัววัดความสำเร็จในชีวิต

วอร์เรน บัฟเฟตต์ เคยกล่าวไว้ว่า “ความสำเร็จในชีวิต คือ การถูกรักจากคนที่เราต้องการให้รัก” ซึ่งความรักนั้นมาจากการที่เราปฏิบัติต่อคนอื่นอย่างไร ไม่ได้ขึ้นกับความมั่งคั่งหรือจำนวนเงินที่เรามี เพราะเงินไม่สามารถทดแทนสิ่งที่คนเราต้องการได้ทั้งหมด และไม่สามารถใช้แทนความเป็นตัวตน ความซื่อสัตย์ หรือความเห็นอกเห็นใจของเราที่มีต่อผู้อื่นได้

9. อย่าหลับตาหลงเชื่อทุกคำแนะนำ

นี่คือบทเรียนข้อสุดท้ายที่กว่าจะรู้ตัวช้า แต่ก็ไม่สายเกินไปที่จะยอมรับ โลกที่พ่ออยู่กับโลกของลูก คือ คนละยุคสมัย ซึ่งไม่มีคำตอบตายตัวในบทเรียนชีวิต เพราะช่วงชีวิตเราไม่เหมือนกัน อย่าเอาคำแนะนำของคนอื่นโดยไม่คำนึงถึงความเป็นจริง ต้องคิดถึงชีวิต เป้าหมาย และสถานการณ์ของเราด้วย

และนี่คือบทเรียนทางการเงินและชีวิตของ คุณมอร์แกน โฮเซล ที่ได้เขียนไว้ให้ลูกได้อ่านเมื่อโตขึ้นครับ ซึ่งเป็นเรื่องที่จะช่วยเปลี่ยนทัศนคติของเราไม่มากก็น้อย แล้วเพื่อนๆ คิดเห็นกันว่าอย่างไร คอมเมนต์พูดคุยกันได้เลยนะครับ

การมีรายได้หลักล้านต่อปี อาจเป็นเรื่องปกติของศิลปินดารา แต่ถ้าเป็นมนุษย์เงินเดือนอย่างเราล่ะ? ยิ่งถ้าเป็นเด็กจบใหม่เงินเดือน 15,000 บาท หรือทำงานมาหลายปีแล้ว แต่เงินเดือนไม่เคยปรับขึ้นเลย ถามว่าชีวิตนี้จะได้จับเงินล้านกับเขาบ้างไหม?

สมัยที่เรียนจบใหม่ๆ เคยพูดเรื่องนี้กับเพื่อนว่า “การทำงานออฟฟิศจะสร้างเงินล้านให้เราได้จริงเหรอ?” คำตอบคือ “พวกเราเงินเดือนแค่หลักหมื่น จะมีเงินล้านได้ยังไง เลิกคิดเถอะ” หลังจากนั้นเพื่อนผมก็ใช้ชีวิตเต็มที่ อยากกินอะไรก็กิน อยากเที่ยวต่างประเทศที่ไหนก็ไป

แต่ตอนนั้นผมยังเชื่ออยู่ลึกๆ ว่ามันต้องเป็นไปได้ ก็เลยเริ่มตั้งเป้าหมายอย่างจริงจัง ลองผิดลองถูกมาเยอะ จนในที่สุดก็ค้นพบว่ามนุษย์เงินเดือนนี่ล่ะได้เปรียบในการออมเงินมากที่สุด เพราะมีรายได้สม่ำเสมอ แถมยังมีเครื่องมือออมเงินดีๆ อีกหลายอย่าง วันนี้จะมาแชร์ให้เพื่อนๆ อ่านกันครับว่ามีอะไรบ้าง

4 ตัวช่วยที่จะทำให้มนุษย์เงินเดือนมีเงินล้าน

1. กองทุนประกันสังคม

เราจะถูกหักเงินเดือนส่วนหนึ่งไปสมทบกองทุนประกันสังคมอยู่แล้วทุกเดือน เพื่อเป็นค่ารักษาพยาบาล และเงินออมในระยะยาว หากตกงานก็สามารถทำเรื่องเบิกเงินส่วนนี้มาใช้จ่ายได้ด้วย

2. กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

นี่คือเครื่องมือการออมเงินของมนุษย์เงินเดือนที่ดีที่สุด เพราะไม่ใช่แค่หักเงินเดือนเราไปสะสมเท่านั้น แต่นายจ้างยังจ่ายเงินสมทบให้ในอัตราที่เท่ากันหรือมากกว่า แถมเงินทั้ง 2 ส่วนนี้ยังถูกนำไปลงทุนโดยผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งเราจะได้ผลตอบแทนจากตรงนี้อีกด้วย ดังนั้นผมอยากให้หักเงินเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพให้มากที่สุด

3. กองทุนรวม SSF, RMF

กองทุนรวมที่เราจะได้สิทธิประโยชน์ด้านการลดหย่อนภาษี โดยมีจุดเด่นแตกต่างกัน อย่าง SSF คือกองทุนรวมระยะกลาง-ระยะยาว ลงทุนในหุ้นโดยมีผู้จัดการกองทุนคอยดูแล ส่วน RMF คือกองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ เป็นการออมระยะยาวเพื่อเงินออมตอนเกษียณ

4. ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์

เป็นการคุ้มครองที่มีกรมธรรม์ออมเงินควบคู่กันไปด้วย เราสามารถเลือกได้ว่าจะออมกี่ปี เช่น 5 ปี 10 ปี หรือ 20 ปี

ออมอย่างเดียวไม่พอ ต้องลงทุนด้วย

ถ้าเอาแต่เก็บเงินอย่างเดียว อาจทำให้ไปถึงเป้าหมายช้า จึงควรลงทุนควบคู่ไปด้วย เพื่อให้เงินออมของเรางอกเงยมากขึ้น วิธีการลงทุนก็เลือกได้ตามต้องการ ขึ้นอยู่กับว่าเรารับความเสี่ยงได้มากน้อยแค่ไหน ถ้ารับความเสี่ยงได้มาก โอกาสได้ผลตอบแทนก็มาก ถ้ารับความเสี่ยงได้น้อย โอกาสได้ผลตอบแทนก็น้อยลงเช่นกัน

เช่น มีเงินเดือน 15,000 บาท และบริษัทมีนโยบายขึ้นเงินเดือนปีละ 5%
ขอแค่หักเงินเพียงเดือนละ 10% ของรายได้ แล้วนำไปลงทุนในหุ้นหรือกองทุนที่ได้ผลตอบแทนเฉลี่ย 10% ต่อปี ทำอย่างนี้ต่อเนื่องก็จะมีเงินล้านได้ภายใน 15 ปี

ลงมือทำทันที สิ่งสำคัญที่คนมีเงินล้านคิดตรงกัน

ต่อให้ศึกษาทฤษฎีร้อยแปด แต่ไม่ลงมือทำ ก็ไม่มีประโยชน์ครับ ดังนั้นจงลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลงตัวเองตั้งแต่วันนี้ เลือกสูตรการออมเงินที่เหมาะกับตัวเอง แล้วลงมือทำ แรกๆ อาจจะยังไม่ต้องตั้งเป้าหมายสูง ขอแค่มีเงินแสนก้อนแรกก็แปลว่าเรามาถูกทางแล้ว หลังจากนั้นก็ใส่เกียร์เดินหน้าเลยครับ หนทางสู่เงินล้านอยู่ไม่ไกล

คุณคิดว่าโต๊ะ 3 ขา ต่างจากโต๊ะ 4 ขาหรือเปล่า แล้วถ้าต้องตัดสินใจซื้อโต๊ะจะใช้เกณฑ์อะไร เช่น รูปทรง จำนวนขาโต๊ะ

คำว่า โต๊ะ ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ให้คำนิยามไว้ว่า สิ่งที่ทําด้วยไม้เป็นต้น พื้นราบ เป็นรูปต่าง ๆ มีขา สําหรับเป็นที่เขียนหนังสือ ตั้งเครื่องบูชา หรือ วางสิ่ง ของต่าง ๆ เรียกชื่อต่าง ๆ ตามวัตถุที่ทํา เช่น โต๊ะหิน โต๊ะมุก ตามรูปร่าง เช่น โต๊ะกลม โต๊ะสี่เหลี่ยม ตาม วัตถุประสงค์ที่ใช้ เช่น โต๊ะเขียนหนังสือ โต๊ะกินข้าว, ลักษณะนามว่า “ตัว”

หากซื้อโต๊ะมา 1 ตัว สิ่งที่ต้องคำนึงถึงมีอยู่ 3 สิ่งด้วยกัน คือ (1) ความมั่นคงของโต๊ะ, (2) น้ำหนักของสิ่งของที่วางบนโต๊ะ, และ (3) ความเสี่ยงในการใช้งาน ซึ่งก็เปรียบเหมือนโอกาสและสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เข้ามากระทบกับตัวเรา โดยที่ไม่ได้คาดคิดมาก่อน เช่น หากใช้โต๊ะที่มีขาเดียว ก็ต้องระมัดระวังเรื่องสมดุลของโต๊ะไม่เช่นนั้นโต๊ะอาจล้มคว่ำลงได้ หรือของที่วางไว้อยู่บนโต๊ะ หากมีจำนวนที่มากเกินไป ของก็อาจหล่นจากโต๊ะ หรือหากวางของที่หนักเกินกว่าที่โต๊ะจะรับไหว โต๊ะก็อาจจะล้มลง เช่นเดียวกันในด้านของความเสี่ยงอาจเดินสะดุด หรือชนโต๊ะ ทั้ง ๆ ที่คิดว่าหลบแล้ว หากชนเบา ๆ โต๊ะอาจจะเคลื่อนไปบ้าง แต่หากชนแรงโต๊ะก็อาจจะล้มลง

หากเปรียบโต๊ะ 1 ขากับชีวิตผู้คน “ขาโต๊ะ” เปรียบเสมือนรายได้ที่เข้ามา ทำให้โต๊ะตัวนั้นตั้งอยู่ได้ ส่วนสิ่งของที่วางอยู่บนโต๊ะเปรียบเสมือนภาระหน้าที่ความรับผิดชอบ บางคนอาจมีภาระต้องเลี้ยงดูบิดามารดา บางคนเป็นหัวหน้าครอบครัวต้องเลี้ยงดูครอบครัว หรือบางคนมีสัตว์เลี้ยงที่ต้องดูแล เป็นต้น

หากวันใดวันหนึ่งมีวัตถุพุ่งเข้ามาชนโต๊ะตัวนี้ สิ่งที่เกิดขึ้นคือโต๊ะอาจจะล้มลง เนื่องด้วยการที่มีขาเดียวทำให้การเสียสมดุลง่าย และของที่วางไว้อยู่บนโต๊ะก็จะร่วงลงไป

โดยปกติมักจะเห็นโต๊ะที่มีจำวน 4 ขา เมื่อดูแล้วมีความมั่นคง เพราะถึงแม้จะผลักโต๊ะ ก็ไม่โน้มเอียงไปทางใดทางหนึ่ง ดังนั้นโต๊ะที่ดูมั่นคงก็ควรจะมีจำนวนขาที่มาก ขั้นต่ำ คือ 4 ขา เพราะแต่ละขาจะรับน้ำหนักและทำให้โต๊ะตัวนั้นมีสมดุลที่ดี

ในหนึ่งช่วงชีวิตคน หลังจากเรียนจบ ก็ต้องทำงาน หารายได้ มีครอบครัว มีบ้าน มีรถ มีภาระหน้าที่ที่มากขึ้น และด้วยอายุที่มากขึ้น สุขภาพร่างกายก็ไม่ได้แข็งแรงเหมือนตอนหนุ่มสาว หากมีเหตุการณ์อะไรเข้ามากระทบก็อาจจะส่งผลกระทบต่อฐานะการเงิน เช่น อุบัติเหตุ เจ็บป่วยไม่สบาย แต่หากมีการวางแผนในมิติอื่น ๆ เข้ามา ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์อะไร ร้ายแรงแค่ไหน ก็พร้อมที่จะรับมือได้เสมอ ก็เปรียบกับการที่เพิ่มขาโต๊ะให้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น “การป้องกันความเสี่ยงในด้านของชีวิต” หากวันใดวันหนึ่งเสียชีวิตจากไปก่อนวัยอันครวร คนในครอบครัวก็จะไม่ต้องรับภาระใด ๆ ต่อความเสี่ยงด้านการเจ็บป่วยและโรคร้ายแรง ที่มักจะดึงเงินก้อนที่เราเก็บไว้เพื่อนำไปใช้รักษาตัว, ความเสี่ยงจากอุบัติเหตุและทุพพลภาพ ที่อาจจะทำให้ไม่สามารถทำงานได้ แต่ยังต้องดำรงชีพอยู่, และ “ความเสี่ยงจากการเกษียณอายุ” ซึ่งหากเราไม่เตรียมเงินไว้ก็อาจจะทำให้คุณภาพชีวิตลดลงไปจากเดิม

หากต้องการใช้ชีวิตแบบโต๊ะที่มั่นคง ให้เริ่มจากดูว่าตอนนี้โต๊ะของตัวเองมีกี่ขา บางคนมีขาเดียว คือ ขารายได้ บางคนอาจจะมี 2 หรือ 3 แล้ว และเมื่อรู้ว่าตัวเองอยู่ตรงไหน หลังจากนั้นก็มาพิจารณาว่าขาไหนสำคัญกับชีวิตมากที่สุดแล้วก็ควรไปเพิ่มขานั้นก่อน เช่น ขับขี่มอเตอร์ไซต์ มีโอกาสเกิดอุบัติเหตุสูง ก็ไปเพิ่มขาในส่วนของอุบัติเหตุ ทุภพลภาพและชีวิต

ดังที่ได้กล่าวไว้ข้างต้นว่า ลักษณะของโต๊ะที่มั่นคงคือ โต๊ะที่มี 4 ขา แต่หากเปรียบเทียบกับชีวิตมนุษย์แล้ว จะต้องมีขาหนึ่งโฟกัสในเรื่องของการ “หารายได้” และขาที่เหลือ โฟกัสในส่วนของ “การปกป้องความเสี่ยง” อีก 5 ขา ซึ่งจะประกอบด้วย การประกันชีวิต การประกันสุขภาพ การประกันอุบัติเหตุ การประกันโรคร้ายแรง และการประกันทุพพลภาพ ดังนั้น ทุกคนควรจะเป็นโต๊ะที่มี 6 ขา หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้นกับขาใดขาหนึ่ง ขาที่เหลือก็ยังคอยพยุงมิให้โต๊ะตัวนั้นล้มลง

เขียนโดย: ธีรวัตร์ นรอิงคสิทธิ์ ที่ปรึกษาการเงิน AFPT™

เงินเป็นสิ่งที่เราคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี อยู่กับมันทุกวัน รู้จักกันเป็นอย่างดี

แต่การรู้ว่าเงินคืออะไร ทำอะไรได้ ซื้อของนั้นนี่ได้ ไม่ได้หมายความว่าเราเข้าใจและมีความรู้เกี่ยวกับมันสักเท่าไหร่ ที่จริงแล้วความรู้เรื่องเงินนั้นถือเป็นเรื่องสำคัญและมีคนเข้าใจผิดอยู่บ่อย ๆ ไม่เว้นแม้แต่ผู้เชี่ยวชาญทางด้านการเงินด้วยซ้ำ

สำหรับคนทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นเด็กมหาวิทยาลัย คนที่เริ่มทำงาน หรือแม้แต่กลุ่มวัยกลางคนเป็นพ่อแม่คนแล้ว บางทีก็ยังผิดพลาดกันได้ การเรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องเงินจึงถือเป็นความท้าทายอย่างหนึ่งเลย

แดน อารีลีย์ (Dan Ariely) ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาและเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมที่มหาวิทยาลัยดุ๊กเรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องนี้ด้วยตัวเองเลย แม้ตัวเขาจะเป็นอาจารย์สอนที่มหาวิทยาลัยชั้นนำเกี่ยวกับการทำธุรกิจและมีความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องพฤติกรรมมนุษย์ไม่น้อย แต่ทุกวันนี้ก็ยังต้องต่อสู้กับ ‘ความอยาก’ ที่จะซื้อของต่าง ๆ ออนไลน์ โดยเฉพาะพวกแกดเจ็ตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ทั้งหลาย ซึ่งส่วนใหญ่ก็กลายเป็นบทเรียน ‘ราคาแพง’ ในภายหลังด้วย

ก่อนหน้านี้เมื่อใช้โซเชียลมีเดีย สิ่งที่เขาเจอก็เหมือนกับเราทุกคนนั่นแหละ นอกจากข่าวสารอัปเดตต่าง ๆ นานาแล้ว ก็มีโฆษณามากมายที่สอดแทรกเข้ามาด้วย (ซึ่งดูเหมือนว่านับวันยิ่งเยอะขึ้นเรื่อย ๆ) ส่วนใหญ่แล้วโฆษณาบนหน้าฟีดของเขาจะเป็นพวกอุปกรณ์ไอทีที่อัปเกรด มีฟีเจอร์ใหม่นู่นนี้ตามปกติ บางทีเขาเห็นแล้วก็กดซื้อโดยไม่ทันได้คิดด้วยซ้ำว่าตัวเอง ‘อยากได้’ มันจริง ๆ รึเปล่า

นั่นทำให้เขาเริ่มตระหนักได้ว่านี่เป็นพฤติกรรมการใช้เงินที่ไม่ดีนักและพยายามเปลี่ยนแปลงมาโดยตลอด

ตอนนี้เวลาจะกดซื้ออะไร เขาบอกว่าจะใช้ ‘กฎ 48 ชั่วโมง’ ในการตัดสินใจ พอเห็นแล้วว่าอยากได้ จะคิดก่อนเลยว่าเดี๋ยวอีกสองวันค่อยว่ากัน ซึ่งกลยุทธ์นี้เขาก็ใช้ได้ผลเป็นอย่างดี เพราะส่วนใหญ่แล้วพอเวลาผ่านไปก็มักจะลืมว่าเคยอยากได้สิ่งนั้นไปแล้ว

การใช้เงินด้วยสติแบบนี้ถือเป็นพฤติกรรมทางการเงินที่อารีลีย์บอกว่าเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ เพราะเขาเชื่อว่า

“ชีวิตไม่ใช่การใช้เงินให้น้อยลง แต่ใช้เงินให้ฉลาดขึ้น” มากกว่า

แล้วเราจะใช้เงินให้ฉลาดขึ้นได้ยังไง อารีลีย์ได้แชร์คำแนะนำทางด้านการเงินไว้ 4 ข้อ

1. ความตื่นเต้นกับของใหม่ ๆ จะหายไปอย่างรวดเร็ว

อารีลีย์บอกว่ามันเป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้นมากสำหรับคนที่ชอบแกดเจ็ต สินค้าใหม่ รุ่นใหม่ โฉมใหม่ ฯลฯ นั่นล่อตาล่อใจเสมอเลย ในตอนแรกที่ยังไม่มีเงินอย่างตอนเป็นเด็กมหาวิทยาลัย เราก็อาจจะเล็งเอาไว้ก่อน กลั้นใจเอาไว้คิดในใจว่าพอทำงานมีเงินก็จะซื้อ

ปัญหามันเกิดขึ้นตอนที่รายได้เราเริ่มมากขึ้น ทีนี้ของที่มีอยู่ (ที่เคยอยากได้มาก) ก็กลายเป็นของเก่าไปแล้ว ก็อยากได้ของใหม่อีก อารีลีย์บอกว่าการใช้เงินเพื่อวิ่งตามสินค้าที่เทรนด์ในตลาดนั้นไม่ใช่เรื่องที่ฉลาดมากนัก

เขาบอกว่าตามทฤษฎี “Hedonic Threadmill” ที่บอกว่ามนุษย์ไม่ว่าจะเจอเรื่องอะไรก็ตาม (ทั้งดีและร้าย) เราจะสุขหรือทุกข์เป็นพิเศษแค่ช่วงหนึ่งเท่านั้น หลังจากนั้นระดับความสุขก็จะลดหรือเพิ่มกลับมาสู่จุดก่อนที่เหตุการณ์นั้นจะเกิดขึ้น

“ตอนที่คุณได้อะไรใหม่ ๆ มา” อารีลีย์กล่าว “มันน่าตื่นเต้นมาก แต่เดี๋ยวเราก็ชินกับมัน ถ้าคุณได้ทีวี โซฟา โต๊ะทานข้าว รถยนต์ และมอเตอร์ไซค์ภายในอาทิตย์เดียวกัน อีกเดือนหนึ่งคุณก็ลืมพวกมันไปแล้ว ผลกระทบของความสุขต่อคุณภาพของชีวิตจะลดลงไป”

แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าจะไม่ซื้อหรือใช้เงินเลยเพราะรู้สึกว่าสุดท้ายก็จะไม่ได้มีความสุขอยู่ดี แต่เขาแนะนำว่าหางานที่มั่นคง มีรายได้ที่แน่นอน แล้วเวลาซื้อของที่มูลค่าสูง ๆ ก็ ‘เว้นระยะ’ เวลามันหน่อย ที่สำคัญคือต้องมีสติเวลาที่จะซื้อด้วย

2. คิดถึงอนาคต ไม่ใช่แค่ตอนนี้

คำแนะนำนี้แม้จะเหมาะกับเด็กที่กำลังเพิ่งจบมหาวิทยาลัยหรือคนที่เพิ่งเริ่มทำงาน แต่เชื่อว่าทุกคนน่าจะใช้ได้เหมือนกันก็คือเวลาจะเริ่มก่อหนี้ให้ลองคิดให้ดี ๆ อีกครั้งหนึ่งก่อน สำหรับเด็กจบใหม่อายุที่น้อยไม่ได้หมายความว่าคุณควรจะใช้เงินโดยไม่มีความรับผิดชอบ แทนที่จะมองว่ายังมีเวลาอีกเยอะที่จ่ายหนี้ ควรคิดว่านี่คือช่วงเวลาที่ดีมาก ๆ ที่จะเริ่มเก็บเงินและลงทุน เพราะเราไม่มีภาระมากนัก

พยายามหลีกเลี่ยงการเป็นหนี้หรือยืมเงินให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ใช้เงินให้น้อยกว่าที่หามา และสร้างนิสัยการเก็บออมเพื่ออนาคตคือสิ่งที่สำคัญที่สุด “ดอกเบี้ยทบต้นทำงานได้ดีเมื่อคุณยังอายุน้อย ต้องใช้มันด้วย”

3. เรียนรู้จากความเสียดายในอดีตและเรื่องการเงินที่ผ่านมา

การวางแผนการเงินคือการมองไปข้างหน้า แต่ถ้าจะวางแผนให้ดี เราก็ต้องเรียนรู้จากความผิดพลาดที่เกิดขึ้นในอดีตด้วย ดูว่าอันไหนที่เราใช้เงินไปแล้วรู้สึกเสียดาย และอะไรบ้างที่เราจ่ายเงินไปแล้วและสร้างความสุขให้เราอย่างมาก

ในงานศึกษาชิ้นหนึ่งของเขาที่ชื่อว่า “The Millennial Regret Spending Study” ที่ไปสอบถามผู้บริโภควัย 20-36 ปีว่ามีอะไรบ้างที่ใช้เงินไปแล้วรู้สึกเสียดายและมีอันไหนบ้างที่รู้สึกพึงพอใจ สิ่งที่พวกเขาพบคือคนจะมีความสุขมากกว่ากับของที่เป็นสินค้าที่ใช้ในระยะยาว แทนที่จะเป็นสิ่งของที่ซื้อมาเพราะอารมณ์ชั่ววูบ (70% กับ 50% ตามลำดับ)

เขาแนะนำว่าให้เราลองย้อนกลับไปดูพฤติกรรมการใช้เงินของตัวเอง ดูสิว่าอันไหนใช้เงินมากเกินความจำเป็น ช่วงวันหยุดใช้เงินเยอะในหมวดไหน กินข้าวนอกบ้านเหรอ หรือไปเที่ยว หรืออาหาร บางอย่างก็ดูเล็ก ๆ น้อย ๆ แต่พอรวมกันเป็นเดือนก็กลายเป็นไม่น้อยไปซะแล้ว

4. ภูมิใจกับเงินที่เก็บออมได้

อารีลีย์พูดติดตลกว่าแนวทางมาตรฐานของการออมเงินคือ ‘ความเป็นทุกข์’ คล้ายกับการกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพหรือการไปออกกำลังกาย เขาบอกว่าเราจะรู้สึกแย่ต่องานที่ท้าทายก็ได้ หรือคุณจะลองมองหาความสุขกับการทำสิ่งที่ดีสำหรับตัวคุณก็ได้เช่นเดียวกัน

บางคนคิดว่าคุณต้อง ‘บากบั่นไปข้างหน้าและทำต่อไป มันไม่ใช่เรื่องง่าย มันเป็นสิ่งที่ยากมากที่จะทำในระยะยาว’ แต่อารีลีย์บอกว่า “มันก็เป็นเรื่องที่สำคัญมากที่จะหา ‘ความสุข’ จากนิสัยการเงินของคุณอย่างเรื่องการออมเงิน”

สิ่งที่เขาแนะนำคือ เมื่อไหร่ก็ตามที่คุณเริ่มเก็บเงิน เริ่มออมเงินได้ แม้จะไม่มาก ใช้เวลาสักนิดในการตบไหล่ชื่นชมตัวเองสักหน่อย บอกว่าเรากำลังเริ่มต้นบนเส้นทางที่ถูกต้อง กำลังสร้างนิสัยทางการเงินที่ดี เติมกำลังใจให้กับตัวเองระหว่างทาง อารีลีย์แนะนำว่าถ้าไปถึงหมุดหมายหนึ่ง เช่นเก็บได้หมื่นแรก แล้วคุณรู้สึกว่าอยากจะขอทานอาหารดี ๆ สักมื้อ ไปกินกับคนรัก มันไม่ใช่เรื่องผิดครับ แต่ขอให้ใช้แต่พอดีเป็นครั้งคราวเพื่อเป็นการซื้อความสุขให้กับตัวเอง

การให้รางวัลตัวเองเป็นเรื่องสำคัญ แต่ก็ต้องอยู่บนพื้นฐานและแผนการใช้จ่ายเงินที่วางเอาไว้ด้วย ใช้มันกับสิ่งที่จะนำความสุขมาให้เราจริง ๆ คือทางเลือกที่ดีที่สุด

เคยไหมเวลาไปเดินห้าง หรือนั่งๆ นอนๆ เล่นออนไลน์อยู่บ้านบังเอิญเจอของสวยๆ งามๆ ก็อยากได้รู้สึกของมันต้องมี แต่เอาจริงๆ การห้ามไม่ให้ซื้อคงเป็นเรื่องที่ไร้เหตุผลเกินไป แต่ถ้ามีเหตุผลมาซัพพอร์ตนักช็อปฉลาดคิดแบบเราได้ มันก็น่าสนใจใช่ป่าว ต่อไปนี้ aomMONEY จะขอเสนอไอเดียฝึกนิสัยการช็อปแบบมีวินัยอย่างฉลาดแบบง่ายๆ ไว้ฝึกกันก่อนการตัดสินใจซื้อ ไปดูกันเลย….

1. “เราจะได้ใช้มันจริง ๆ รึเปล่านะ?”

การซื้อของเพียงเห็นว่ามันสวยงามถูกใจ เราจึงคิดไปว่าน่าจะได้ในอนาคต…แต่ถ้าเราไม่ได้ใช้มันจริง ๆ มันก็คือขยะชิ้นนึงที่เราเสียเงินแบกกลับบ้านมา เพราะฉะนั้นก่อนซื้ออยากให้ถามตัวเองก่อนว่า ถ้าซื้อมาจะใช้ในโอกาสไหนบ้าง? ถ้าไม่ได้ใช้จริง ๆ จะสามารถส่งต่อให้ใครใช้ได้หรือไม่? จะช่วยให้เราคำนึงถึงประโยชน์ใช้สอยที่ใช้แท้จริงของสินค้า และแมชท์กับตัวเรามากน้อยแค่ไหน

2. “ราคาสินค้านี้คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของรายได้ของเรา?”

เพื่อป้องกันกระเป๋าสตางค์ฉีกการตัดสินใจซื้อของมีราคาสักชิ้น อยากให้คำนวณคร่าว ๆ ก่อนจ่ายว่าเหมาะสมกับรายได้ของตัวเองหรือไม่ คือคิดว่าสินค้าที่เราจะซื้อนั้นคิดเป็นกี่เปอร์เซนของรายได้กันนะ เช่น สมมติเรามีเงินเดือน 20,000 บาท อยากจะซื้อหูฟัง ราคา 6,000 บาท ก็คิดเป็น 30% ของเงินเดือน เท่ากับว่าเราทำงานเป็นสัปดาห์เพื่อเอาเงินทั้งหมดมาซื้อหูฟัง พอคิดแบบนี้แล้วก็ทบทวนตัวเองว่าอยากได้ของอยู่หรือไม่

3. “เงินจำนวนที่กำลังจะจ่าย จะเอาไปใช้จ่ายของจำเป็นอะไรได้บ้าง?”

คำถามนี้ใช้ได้ผลจริงครับ สมมติเราจะซื้อนาฬิกาเรือนละ 5,000 บาท ลองคิดว่าจะสามารถเอาเงินจำนวนนี้ไปใช้อะไรได้บ้าง เช่น สามารถเป็นค่าอาหารได้ 1 สัปดาห์, สามารถใช้เป็นค่าเครือข่ายโทรศัพท์ได้ 7 เดือน สามารถใช้เป็นค่าไฟได้ 3 เดือน เป็นต้น แล้วเราจะยังตัดสินใจซื้อสินค้านั้นอยู่ไหม?

4. “ถ้าตัดป้ายแบรนด์ออก ยินยอมจ่ายราคานี้รึเปล่า?”

เป็นไหมเวลาเราเบลอ ๆ ยอมจ่ายเงินให้สินค้าราคาแพง เพียงแค่เห็นชื่อแบรนด์มากกว่าประโยชน์ใช้สอย ซึ่งอันตรายต่อกระเป๋าสตางค์และสถานะทางการเงินในอนาคต เพราะมันสะท้อนว่าเราติดกับดักของแบรนด์ของหรู ต้องการโลโก้แบรนด์มาประตัวเองเท่านั้นเอง

5. “จำเป็น หรือเพราะ Sale Tag”?

ปฏิเสธไม่ได้ว่าโปรโมชันเวลาร้านค้าปล่อยออกมามันช่างล่อตาล่อใจ พอเห็นป้าย Sale เราก็จะพุ่งตัวใส่ทันที ยิ่งมีพวกที่คอยชวนกับไปตะลุยของเซลล์แล้วด้วย ก็จะมีมวลอุปาทานหมู่ขึ้นมาว่าเราต้องได้ เราต้องมี แต่ช้าก่อนอยากให้ตั้งสติแล้วลองถามตัวเองว่าถ้าสินค้านั้น ถ้าไม่มีโปรโมชันเราต้องการมันไหม? จำเป็นกับเราแค่ไหน? เราจะยังอยู่ได้ไหมถ้าไม่มีมัน? และบางครั้งจำนวนส่วนลดดูเหมือนเยอะ แต่ราคาที่ต้องจ่ายจริงก็ยังสูงอยู่ดี เช่น สินค้าลด 70% จากราคาเต็ม 8,000 บาท ราคาจะอยู่ที่ 2,400 บาท เราจึงต้องพิจารณาก่อนตัดสินใจให้ดี ๆ คิดถึงความคุ้มค่าคุ้มราคาของสินค้านั้นกับราคาที่ต้องจ่ายออกไป

aomMONEY อยากฝากคำถามทั้ง 5 ข้อนี้ไว้เตือนใจก่อนจะจ่ายเงินออกไป เพราะเงินที่ออกจากกระเป๋าเราไปแล้วมันกลายเป็นของคนอื่นไปเลย

เป็นสิ่งที่แน่นอนเมื่อมีเหตุการณ์ทางการเมืองหรือเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจต่างๆ ที่ส่งผลต่อความมั่นใจของนักลงทุน สุดท้ายมันก็จะส่งผลต่อไปยังตลาดหุ้นเสมอ ไม่ว่าเหตุการณ์เหล่านั้นจะอยู่ในเชิงบวกหรือลบก็ตาม แน่นอนว่าม็อบทางการเมืองก็ส่งผลต่อตลาดหุ้นไทยด้วยเช่นกัน

วันนี้ทาง aomMoney ได้รวมเหตุการณ์ต่างๆหรือม็อบทางการเมืองที่เคยเกิดขึ้นในอดีตและผลกระทบของมันที่มีต่อตลาดหุ้นว่ามากน้อยเพียงใด

พฤษภาทมิฬ (17 พ.ค. 2535 – 20 พ.ค. 2535)

เหตุการณ์ที่มีนักศึกษาออกมาชุมนุมประท้วงโดยมีสาเหตุมาจากคณะ รสช. ซึ่งมี พล.อ. สุจินดา คราประยูร ทำรัฐประหารโค่นรัฐบาลของนายกรัฐมนตรีคนก่อนหน้า ประกอบกับความน่าสงสัยของการเลือกผู้นำประเทศในขณะนั้น และหลายคนต่างก็มองว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นไม่เป็นธรรม จึงเป็นเหตุให้เกิดการชุมนุมทางการเมืองครั้งใหญ่ มีผู้คนบาดเจ็บและเสียชีวิตกันเป็นจำนวนมาก

จากเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ ส่งผลให้ดัชนี SET Index ร่วงลงไปถึง 10.88% จาก 732.89 จุด ลงไปที่ 653.13 จุด หลังจากเหตุการณ์ได้จบลง ผ่านไปประมาณ 4 เดือน SET Index ก็กลับมาปกติ และยังเป็นขาขึ้นอีกด้วย โดยจาก 700 จุด ขึ้นไปสูงสุดเกือบ 1,800 จุด ภายในระยะเวลาเพียง 2 ปี

แกนนำพันธมิตรฯบุกยึดท่าอากาศยาน (24 พ.ย. 2551 – 3 ธ.ค. 2551)

กลุ่มพันธมิตรฯได้บุกเข้ายึดท่าอากาศยานดอนเมืองและท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ เพื่อต่อต้านระบอบทักษิณ และประกาศจะขับไล่รัฐบาล นายกรัฐมนตรี สมชาย วงศ์สวัสดิ์ ออกไปให้ได้ ส่งผลให้เที่ยวบินทุกเที่ยวหยุดทำการ ส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อเศรษฐกิจโดยรวมแล้วราว 290,000 ล้านบาท

เหตุการณ์นี้ส่งผลให้นักลงทุนต่างขายหุ้นเกี่ยวกับอุตสาหกรรมการบินและท่องเที่ยวเป็นจำนวนมาก ตลาดหุ้นไทยลดลงจากระดับประมาณ 885 จุด มาทำจุดต่ำสุดของปีที่ระดับ 385 จุด ในเดือน พ.ย.51 หรือลดลง 500 จุด (57%) ภายในเวลา 6 เดือน

การสลายการชุมนุมคนเสื้อแดง (นปช.) ที่แยกราชประสงค์ (10 เม.ย. 2553 – 19 พ.ค. 2553)

แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ หรือ นปช. ออกมาเรียกร้องประชาธิปไตย โดยตอนนั้นมี พรรคประชาธิปัตย์ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นั่งเก้าอี้นายกรัฐมนตรี โดยมีการชุมนุมประท้วงอยู่หลายครั้ง จนนำไปสู่เหตุการณ์การสลายการชุมนุมในเดือน พ.ค. 2553 ส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตกันเป็นจำนวนมาก

จากเหตุการณ์ถึงแม้จะไม่มีข่าวลบมากนัก แต่เมื่อถึงช่วงสลายการชุมนุม ส่งผลให้ดัชนีตลาดหุ้นไทยร่วงลงไป 9.79% จาก 798.67 จุด ลงไปที่ 720.47 จุด ลดลงไป 78.2 จุด

กปปส. ม็อบนกหวีดสู่รัฐประหาร (29 พ.ย. 2556 – 22 พ.ค. 2557)

อีกหนึ่งการชุมนุมที่ยาวนานที่สุดร่วม 204 วัน โดยมี นายสุเทพ เทือกสุบรรณ ที่ออกมาชุมนุมประท้วงรัฐบาล น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร น้องสาวของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ให้ลาออกจากตำแหน่ง โดยใช้สัญลักษณ์การชุมนุมเป็นการเป่านกหวีด

จากเหตุการณ์ส่งผลกระทบหลักๆแบ่งเป็น 2 ด้วยกัน

ช่วงที่ 1 เป็นช่วงที่การชุมนุมมีระยะเวลายาวนานข้ามปี ส่งผลให้อัตราการท่องเที่ยวลดลง ทำให้ดัชนีตลาดหุ้นไทยลดลงถึง 17% จาก 1,485 จุด ในเดือน ต.ค. 56 ลงไปที่ 1,230 จุด ในช่วงสิ้นปี

ช่วงที่ 2 เป็นช่วงที่การชุมนุมมีความเข้มข้นมากขึ้นในเดือน พ.ค. 57 จนได้มีประกาศทำรัฐประหาร ตลาดหุ้นไทยปรับลดลงจากจุดสูงสุด 1,426.52 จุด ถึงวันทำรัฐประหารลดลงอยู่ที่ 1,375.14 จุด ลงไป 51 จุด หรือประมาณ 3.58%

เยาวชนปลดแอก (19 ก.ย. 63)

กลุ่ม ‘เยาวชนปลดแอก’ รวมตัวชุมนุมกันที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เรียกร้องรัฐบาล 3 ข้อ คือ

1.ให้ยุบสภา
2. หยุดคุกคามประชาชน
3. ร่างรัฐธรรมนูญใหม่

สถานการณ์นี้ไม่ส่งผลกระทบการตลาดหุ้นมากนัก โดยวันที่ 19 ก.ย. 63 เป็นวันเสาร์ ซึ่งตลาดปิดอยู่ ซึ่งในวันจันทร์ที่ 21 ก.ย. 63 ช่วงตลาดเปิด โดยดัชนีตลาดหุ้นลดลง 13.23 จุด (1.03%) จาก 1,295.35 จุด ลดลงอยู่ที่ 1,275.16 จุด

สำหรับนักลงทุนแล้วเราควรติดตามข่าวสารและตรวจสอบดูเสมอครับว่าเหตุการณ์ต่าง ๆ ของบ้านเมืองเป็นยังไงบ้าง การเมืองสงบพอรึยัง จังหวะไหนควรเข้า จังหวะไหนควรถือรอ เพราะช่วงที่บ้านเมืองยังผันผวน ความเสียหายกับการลงทุนก็อาจจะเกิดขึ้นได้ตลอดครับ

หลายคนที่อายุตั้งแต่ 40-50 ปีขึ้นไป คงเคยได้ยินคำที่ว่า “ประชากรกำลังจะล้นโลก” สมัยนั้นคำพูดนี้ดูแล้วไม่เกินจริง กลับกัน ดูมีความเป็นไปได้สูงมากซะอีก เพราะช่วงนั้นเองคนเริ่มตายยากขึ้นจากเทคโนโลยีการแพทย์ที่ทันสมัยขึ้น แถมคนเกิดก็ยังเพิ่มมากขึ้นด้วย

ทำให้ภาพของ “พีระมิดประชากร” ในตอนนั้น มีส่วนฐานที่ค่อนข้างกว้าง หมายถึง มีคนเกิดและคนวัยรุ่นเยอะ และมีส่วนยอดที่เริ่มแหลมสูงขึ้น หมายถึง คนแก่ที่ตายยากเพราะอายุยืนขึ้นนั่นเอง

หันกลับมามองภาพในปัจจุบัน สิ่งที่หายไปแล้ว คือ “อัตราการเกิดที่เพิ่มขึ้น” กลับกัน สิ่งที่ยังอยู่ คือ “อัตราการตายที่น้อยลง” ซึ่งทำให้คนเรามีอายุยืนเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะคนไทย

ข้อมูลจาก กรมกิจการผู้สูงอายุ เปิดเผยว่า ประชากรที่เป็นผู้สูงอายุในปี 2565 มีประมาณ 12,698,362 คน หรือคิดเป็น 19% ของประชากรทั้งประเทศ โดยแบ่งเป็น

-อายุ 60-69 ปี 7,120,271 คน (สัดส่วน 56.07%)
-อายุ 70-79 ปี 3,743,466 คน (สัดส่วน 29.48%)
-อายุ 80 ปีขึ้นไป 1,834,625 คน (สัดส่วน 14.45%)

ถือว่าค่อนข้างเยอะเมื่อเทียบกับช่วงอดีตไม่กี่ปีมานี้ อีกทั้ง ข้อมูลจากกรมการปกครอง ยังชี้ให้เห็นว่า ล่าสุด ผู้ที่มีอายุมากกว่า 100 ปี มีเพิ่มมากขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับ 10 ปีก่อน ถึงประมาณ 7 พันคน เลยทีเดียว

คำถามที่ตามมา คือ ถ้าคนมีอายุยืนขึ้น เงินใช้จ่ายจะเพียงพอไหม และแหล่งรายได้ของผู้สูงอายุทุกวันนี้มาจากไหนกันนะ

ข้อมูลจาก คปภ. ระบุว่า รายได้ของผู้สูงอายุในปัจจุบัน หลักๆ มาจากสวัสดิการของรัฐ เช่น เบี้ยคนชรา รวมทั้งระบบการออมและกองทุนทั้งภาคสมัครใจและภาคบังคับ เช่น ประกันสังคม กองทุนการออมแห่งชาติ กบข. เป็นต้น ซึ่งปัญหาของรายได้กลุ่มนี้ คือ ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพในปัจจุบัน

และถึงแม้ว่า ผู้สูงอายุบางคนอาจจะมีลูกหลานคอยดูแล แต่ก็ไม่เพียงพอเช่นกัน เพราะลูกหลานก็มีภาระเป็นของตัวเองที่ต้องจัดการด้วย หรือ รายได้จากทรัพย์สินที่มีอยู่เดิม ก็กลับเอามาใช้ไม่ได้ เพราะเป็นสินทรัพย์ที่ไม่มีสภาพคล่อง เช่น บ้าน หรือ ที่ดิน ถ้าขายไปและนำเงินมาใช้ก็จะไม่มีมรดกส่งต่อให้ลูกหลานอีก หรือแม้กระทั่ง ถ้าผู้สูงอายุคนไหนยังมีแรงอยู่ ก็มีรายได้จากการทำงาน แต่ก็อาจจะไม่มากเนื่องจากสุขภาพร่างกายที่ไม่เอื้ออำนวย

และคำว่า “อายุยืน” นี่เองที่จะนำมาซึ่ง “ความเสี่ยง” ในด้านต่างๆ ที่ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับตัวผู้สูงอายุเอง แต่เกิดขึ้นกับคนกลุ่มอื่นด้วย ดังนี้

1. ความเสี่ยงที่เกิดกับ “ผู้สูงอายุเอง”

ปฏิเสธไม่ได้ว่าปัจจุบัน “เรื่องเงิน” เป็นเรื่องใหญ่ เพราะถ้าวางแผนเก็บเงินมาไม่ดี แถมโชคดีมีอายุเพิ่มขึ้น แต่เงินไม่พอใช้ ก็เหมือนตายทั้งเป็น อีกทั้ง ยังมีความเสี่ยง “เรื่องสุขภาพ” ที่อาจจะป่วยง่ายขึ้น หรือถ้าโชคร้ายสุดๆ ก็คือการป่วยติดเตียง และไม่มีคนดูแล

2. ความเสี่ยงที่เกิดกับ “วัยทำงาน”

การที่คนอายุยืนขึ้น ทำให้กลุ่มผู้สูงอายุกลายเป็นคนกลุ่มใหญ่ในสังคม และกลุ่มคนทำงานกลายเป็นคนกลุ่มน้อย ที่ต้องแบกรับภาระเลี้ยงดูผู้สูงอายุมากขึ้น ลำพังรายได้ของคนกลุ่มนี้ก็แทบไม่พอต่อการเลี้ยงดูตนเอง ถ้าต้องเลี้ยงดูผู้สูงอายุที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ก็จะยิ่งทำให้วัยทำงานไม่สามารถลืมตาอ้าปากได้ และสุดท้ายเขาก็จะกลายเป็นผู้สูงอายุที่ประสบปัญหาด้านการเงินเช่นกัน

3. ความเสี่ยงที่เกิดกับ “หน่วยงานและองค์กร”

ถึงแม้ว่า การที่คนอายุยืนขึ้นจะทำให้บรรดาธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมของผู้สูงอายุไปได้ดี แต่ในทางตรงกันข้าม ถ้ามองในมุมตลาดแรงงาน กำลังแรงงานที่ตลาดต้องการ ไม่ใช่กลุ่มผู้สูงอายุ ซึ่งอาจทำให้ธุรกิจบางประเภทที่จำเป็นต้องใช้แรงงานคน ต้องเจอกับภาวะของค่าจ้างแรงงานวัยหนุ่มสาวที่เพิ่มสูงขึ้น

4. ความเสี่ยงที่เกิดกับ “ภาครัฐบาล”

กรณีผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น จะทำให้ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพและการจัดสวัสดิการของรัฐ ให้กับผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น อีกทั้ง รายได้จากภาครัฐกว่า 90% ที่มาจากการเก็บภาษีจะลดลง เนื่องจากผู้สูงอายุไม่ได้ทำงานแล้ว ซึ่งหมายความว่า รายได้ของรัฐก็จะลดลงเรื่อยๆ อย่างต่อเนื่องนั่นเอง

สุดท้ายแล้ว ปัญหาของเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องของ “อายุยืน” หรือ “อายุสั้น” แต่เป็นปัญหา “เรื่องเงิน” ที่ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ในไทยมีรายได้หลังเกษียณไม่เพียงพอกับการดำรงชีพให้มีคุณภาพ ทำให้เกิดปัญหาและความเสี่ยงที่กระทบต่อภาคอื่นๆ ตามมา

ในส่วนของการแก้ปัญหานี้ คงต้องเป็นการร่วมมือกัน ทั้งภาคประชาชน หน่วยงาน องค์กร หรือแม้กระทั่งภาครัฐเอง ที่ต้องเข้มงวดกับปัญหานี้ให้เพิ่มมากขึ้น ทั้งการแก้ระยะสั้น คือ การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุที่ยังพอมีกำลังอยู่ สามารถทำงานเพื่อหาเงินต่อได้ หรือจะเป็นการช่วยเหลือเฉพาะหน้าที่ทำอยู่ คือ การให้สวัสดิการตามสมควร แต่ทางที่ดีควรเน้นไปที่การแก้ปัญหาระยะยาว คือ ปลูกฝังให้คนได้รู้จักเรื่องการวางแผนการเงิน รวมทั้งวางระบบการออมเพื่อการเกษียณให้แข็งแรงและจูงใจเพิ่มมากขึ้น